II SA/Go 306/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-05

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika jest uzasadniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, co potwierdza jej trudna sytuacja majątkowa i zdrowotna.
Stan faktyczny
K.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody (renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny) i poważne problemy zdrowotne. Mieszka z dzieckiem u matki, która udziela jej pomocy finansowej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. 3. 11 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy. 29 maja 2009 r. skarżąca złożyła w sądzie wniosek o przyznania prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od koszów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że choruje na schyłkową niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze. Jej dochód składa się z renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 567,08 zł, K.B. podała, że mieszka wraz z dzieckiem u swojej matki, która pomaga jej finansowo. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że K.B. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 a p.p.s.a.). Dlatego też wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Uzasadniony jest natomiast wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W świetle przedstawionych przez K.B. faktów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania dla siebie. Należy podnieść, że skarżąca posiada niewielki dochód z tytułu renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 567,08 zł. Nadto K.B. jest osobą bardzo schorowaną, niezdolną do pracy, korzysta z pomocy materialnej matki. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie jej sytuacji majątkowej. Uzasadniona jest zatem teza, że K.B. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło