II SA/Go 307/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-20

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, pomimo wezwania sądu. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Brak przedłożenia stosownych dokumentów uniemożliwia prawidłową analizę sytuacji majątkowej i ocenę, czy strona nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego z tytułu szkód powstałych na skutek suszy. Następnie E.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodów, jednak skarżący nie uzupełnił wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009 r. w Gorzowie WIkp. « na posiedzeniu niejawnym wniosku E.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z tytułu szkód powstałych na skutek suszy w 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r. oddalił skargę E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z tytułu szkód powstałych na skutek suszy w 2008 r. Dnia 22 czerwca 2009 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2009 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedstawienie miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp. wraz z rachunkami), 2. przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 04/2009 do 06/2009, 3. przedłożenie aktualnych odcinków emerytur (skarżącego i jego żony), 4. przedstawienie ponoszonych kosztów zakupu leków, leczenia oraz rachunków potwierdzających te koszty oraz podanie kwoty przeznaczanej miesięcznie na wyżywienie. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu 29 czerwca 2009 r. E.M. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie E.M. z mocy ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie E.M. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nie sposób zatem jedynie w oparciu o okoliczności podane w formularzu "PPF" przyjąć, że skarżący wykazał, iż nie posiada możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z treści formularza "PPF" wynika między innymi, że skarżący i jego żona z tytułu świadczeń emerytalnych posiadają dochód w wysokości 1.823 zł. Skarżący nie przedłożył stosownego dokumentu potwierdzającego wysokość osiąganego dochodu, jak i innych dokumentów wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym niemożliwa jest prawidłowa analiza sytuacji majątkowej skarżącego. W literaturze wskazano, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek E.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło