II SA/Go 309/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : Zasiłek celowy p o s t a n a w i a Odrzucono skargę Pismem z dnia [...] marca 2007r. D.H.B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2007r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, z dnia [...] stycznia 2007r., którą odmówiono przyznania skarżącej zasiłku celowego na rehabilitację zdrowotną poprzez wykup karty C. Jako adres wnoszącego skargę, skarżąca wskazała adres: ul. [...], pod którym mieści się Urząd Pocztowy oraz numer skrytki pocztowej w nim się znajdującej. Nie podała natomiast swojego adresu zamieszkania ani też nie wskazała wyraźnie adresu do korespondencji. Pismem sądowym z dnia [...] maja 2007r., wystosowanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 maja 2007r., skarżąca została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało przesłane skarżącej na adres podany przez nią w skardze, czyli na adres Urzędu Pocztowego ze wskazaniem numeru właściwej skrytki pocztowej. W dniu [...] maja 2007r. przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona Sądowi wraz z adnotacją poczynioną przez pracownika poczty o niemożności doręczenia jej skarżącej ze względu na to, że przesyłek zawierających pisma sądowe nie doręcza się na adres skrytki pocztowej. W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 lipca 2007r. skarżąca ponownie została wezwana do wskazania w terminie 7 dni miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń. Jednocześnie pouczono skarżącą, że nieusunięcie tego braku formalnego w zakreślonym przez Sąd terminie będzie skutkowało odrzuceniem wniesionej skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie przesłano na adres D.H.B. znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy (protokół wywiadu środowiskowego), tj. ul. [...], a odebrane zostało osobiście przez skarżącą w dniu 10 lipca 2007r., co zostało przez nią potwierdzone własnoręcznym podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zatem termin, w którym skarżąca mogła usunąć wskazany przez Sąd brak formalny skargi upłynął bezskutecznie w dniu 17 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać dodatkowe wymogi wskazane w tym przepisie. W przypadku niezachowanie warunków formalnych Sąd wzywa wnoszącego pismo do usunięcia braków w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 1 ppsa.), a w przypadku pisma kwalifikowanego jakim jest skarga – pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.). Jednym z elementów formalnych, które powinno zawierać zwykłe pismo w postępowaniu sądowym, wskazanym w art. 46 § 2 ppsa. jest oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Wymóg ten dotyczy pierwszego pisma w sprawie, w przypadku pism dalszych – wystarczające jest wskazanie sygnatury sądowej akt sprawy. Dane te pozwalają na umożliwienie sądowi skutecznego komunikowania się z osobą wnoszącą żądanie, a w szczególności skuteczne dokonywanie doręczeń. Z treści w/w przepisu wynika, że w pierwszej kolejności wnoszący pismo do sądu powinien podać miejsce swojego zamieszkania, a dopiero w sytuacji, gdy go nie posiada – adres do doręczeń. W przedmiotowej sprawie D.H.B. w swojej skardze – pierwszym piśmie skierowanym do tutejszego Sądu, nie wskazała wymaganego miejsca zamieszkania, ani też adresu do korespondencji, oznaczyła jedynie numer skrytki pocztowej znajdującej się w Urzędzie Pocztowym. W piśmiennictwie przyjmuje się, że doręczeń pism sądowych można dokonywać na adres skrytki pocztowej tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy strona nie posiada miejsca zamieszkania. Mając na względzie treść powyższych przepisów Przewodniczący Wydziału wydał dnia 18 maja 2007r. zarządzenie, którym zobligował skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniesionej skargi poprzez oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń. Ze względu na to, że przesyłka zawierająca to wezwanie nie została skarżącej doręczona, Przewodniczący Wydziału wydał dnia 3 lipca 2007r. kolejne zarządzenie, na podstawie którego ponowne wezwanie do usunięcia powyższego braku skierowano do skarżącej na adres ustalony na podstawie akt administracyjnych sprawy; pomimo tego, że wezwanie to, wraz z pouczeniem o konsekwencjach niewywiązania się z obowiązku, zostało skutecznie skarżącej doręczone, zakreślony przez Sąd 7-dniowy termin upłynął bezskutecznie – skarżąca nie nadesłała informacji o swoim miejscu zamieszkania, ewentualnie o adresie, na który Sąd mógłby wysyłać przeznaczoną dla niej korespondencję. W okolicznościach konkretnej sprawy należało więc uznać, że brak wskazania przez skarżącą miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń stanowi brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie sprawie prawidłowego biegu. Zaznaczyć bowiem trzeba, że z akt administracyjnych wynika, że skarżąca kilkakrotnie zmieniała miejsce swojego pobytu w trakcie postępowania administracyjnego. Skuteczne doręczenie przesyłki sądowej nastąpiło wskutek tego, że Sąd ustalił adres na podstawie akt administracyjnych. Nie jest jednak rzeczą Sądu ustalanie adresu skarżącej, na który mają być kierowane przesyłki sądowe. Brak odbioru pierwszej przesyłki sądowej ze skrytki pocztowej oraz niewskazanie przez skarżącą innego adresu do doręczeń uniemożliwiło nadanie skardze właściwego biegu. Wskazać trzeba, iż w zakresie doręczenia przez pocztę pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z treścią art. 65 § 2 ppsa stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Wskazany przepis stanowi odesłanie do treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). W/w rozporządzenie nie wskazuje możliwości doręczania pism sądowych za pośrednictwem skrytek pocztowych lub adresów dla doręczeń poste restante, ale również nie zakazuje takiego sposobu doręczania. Należy mieć jednak na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniu z dnia 26 lipca 2005 r. (l FZ 341/05, niepubl.), w którym stwierdził, iż z art. 67 § 2 i 3 ppsa oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym w związku z art. 65 § 2 ppsa wynika jednoznacznie, że ustawodawca dopuścił korzystanie tylko z takich adresów do doręczeń, w których będzie istniała realna możliwość zastania adresata bądź innej osoby uprawnionej do odbioru przesyłki. Skrytka pocztowa nie spełnia powyższych warunków, dlatego też nie powinna być w ogóle dopuszczona jako adres do doręczeń. Słusznie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu tego postanowienia, iż prawidłowe doręczenie pism sądowych jest niezbędne dla spełnienia przesłanek ważności postępowania, właściwego obliczania terminów, zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu itp. Z uwagi na powyższe, przepisy o doręczeniach mają charakter obligatoryjny, tak by wyłączyć swobodną dyspozycję stron w zakresie sposobu doręczania pism. Uwzględniając powyższe argumenty Sąd w niniejszej sprawie uznał, że doręczanie przesyłek sądowych przez skrytkę pocztową spowodować może niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków procesowych. Dodać trzeba, że skarżąca wezwana o wskazanie adresu do doręczeń była bezczynna, a w szczególności nie uzasadniła potrzeby korzystania ze skrytki pocztowej. Sąd nie wyklucza co do zasady doręczeń pism sądowych przez skrytkę pocztową, ale tylko wtedy gdy strona wykaże taką potrzebę. Ubocznie Sąd zwraca uwagę, że ustawą z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r., nr 121 p. 831 ogłoszony w dniu 6 lipca 2007 r.) wprowadzono zmianę przepisu art. 135 kpc polegającą na tym, iż na wniosek strony doręczenie może być dokonywane na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej. Znowelizowany przepis wchodzi w życie w dniu 7 października 2007 r. Według uzasadnienia projektu dopuszczenie doręczenia pism sądowych za pośrednictwem skrytki pocztowej służyć ma realizacji prawa do sądu osób, które są bezdomne (nie posiadają adresu), ale także tym wszystkim, którzy z różnych przyczyn nie mogą odbierać korespondencji w miejscu zamieszkania. W założeniu ustawodawcy ten nowy sposób doręczania pism należy taktować jako wyjątkowy. Niewątpliwie w postępowaniu sądowoadministracyjnym trzeba mieć ponadto na względzie specyfikę tego postępowania, w odróżnieniu do postępowania cywilnego. Z tych wszystkich względów należało uznać, że w sprawie nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające doręczanie pism sądowych przez skrytkę pocztową zwłaszcza, że okazało się ono nieskuteczne. W rezultacie niewykonanie przez skarżącą wezwania odebranego w dniu 10 lipca 2007 r. skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.