II SA/Go 31/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na pismo Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie doręczenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego postanawia: odrzucić skargę. W dniu 8 stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga M.M. m.in. na pismo Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie doręczenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Zaskarżonym pismem Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej przekazał skarżącemu jako obwinionemu wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Izbie Administracji z dnia [...] września 2019 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na niezaskarżalność aktu objętego skargą. Organ wyjaśnił, iż w świetle przepisów ustawy o służbie cywilnej zaskarżeniu podlega orzeczenie wydane w wyniku postepowania dyscyplinarnego, nie zaś pisma czy wniosku je inicjujące i wydawane w toku postępowania przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Tylko pozytywne dokonanie oceny dopuszczalności skargi uzasadnia przystąpienie przez Sąd do jej merytorycznego rozpoznania. Za dopuszczalną uznać można zaś tylko skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Granice właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 2 a cyt. artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. W myśl zaś § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi M.M. w przedmiotowej sprawie jest pismo Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej zarządzające doręczenie skarżącemu jako obwinionemu wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Izbie Administracji z dnia [...] września 2019 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zaskarżone pismo Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2019 r. nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącego. Zaskarżone pismo nie konkretyzuje uprawnień imiennie określonego podmiotu, zatem nie ma charakteru aktu indywidualnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a jedynie jest pismem przekazującym wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Izbie Administracji z dnia [...] września 2019 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Na marginesie zauważyć należy, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, w postępowaniu dyscyplinarnym zaskarżeniu podlega orzeczenie kończące to postępowanie. Najpierw od orzeczenia komisji dyscyplinarnej I instancji strona może wnieść odwołanie do Wyższej Komisji Dyscyplinarnej (art. 126), a następnie od orzeczenia Wyższej Komisji Dyscyplinarnej stronie i Szefowi Służby Cywilnej przysługuje odwołanie do sądu apelacyjnego - sądu pracy i ubezpieczeń (art. 127). Jak wynika z powyższego nawet w odniesieniu do orzeczeń wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym brak jest właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw by przyjąć, że zaskarżony akt podlega kontroli sądowoadministarcyjnej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.