II SA/Go 310/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-11-30
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Ireneusz Fornalik, Anna Juszczyk - Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego, uzależniona od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej i kryterium dochodowego, może być uznana za adekwatną do sytuacji życiowej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego mieści się w granicach uznania administracyjnego. Wysokość świadczenia jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale także od możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości innych potrzebujących osób, co jest zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Nawet marginalne uchybienia proceduralne organu odwoławczego nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu do sądu oraz na przeżycie. Organ I instancji przyznał mu 50 zł zasiłku, uzasadniając to ograniczonymi możliwościami finansowymi ośrodka i kryterium dochodowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że wysokość świadczenia zależy od potrzeb wnioskodawcy i możliwości pomocy społecznej. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania pomocy adekwatnej do jego sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono na rzecz adwokata M.Ł. od Skarbu Państwa kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.),, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. zasądza na rzecz adwokata M.Ł. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 1 i 4, art. 8, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz.593, ze zmianami ) i art. 104 k.p.a., przyznał W.S. pomoc w postaci zasiłku celowego w miesiącu lipcu 2004 r. w wysokości 50 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż W.S. we wniosku z dnia [...].05.2004 r. zwrócił się o przyznanie mu pomocy finansowej na pokrycie kosztów dojazdu do Sadu Rejonowego oraz "na przeżycie tego dnia". Jest on osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, bez dochodu przy kryterium dochodowym wynoszącym 461,00 zł na osobę. Informacje te ustalono na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...].07.2004 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wysokość przyznanego świadczenia wynika z ograniczonych możliwości finansowych Ośrodka, gdyż wysokość sum przeznaczonych na zasiłki celowe stanowi kwotę 55.189,00 zł o które to świadczenie w każdym miesiącu ubiega się 347 osób i rodzin, co wskazuje, że średnia wysokość zasiłku wynosi 159,05 zł, przy czym osobom samotnym zdolnym do podjęcia pracy zasiłek jest przyznawany w kwocie poniżej średniej.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.S. zwrócił się o jej uchylenie
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia argumentując to tym, iż przyznana mu pomoc jest nieadekwatna do jego sytuacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż W.S. ma prawo do świadczeń przewidzianych ustawą o pomocy społecznej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że na podstawie art. 39 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, na pokrycie kosztów zakupu leków, opału i innych potrzeb bytowych, lecz wysokość tej pomocy jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale i od możliwości pomocy społecznej, co wynika z treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto organ stwierdził, że wysokość dotacji wynika z ograniczonych możliwości ośrodka a jednym z kryteriów, które ma wpływ na kwotę zasiłku jest fakt, iż wnioskodawca jest osobą samotną, zdolną do podjęcia pracy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W.S. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przyznania pomocy właściwej do jego "sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej umożliwiającej mu przezwyciężenie bezdomności, bezrobocia i bezradności w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego w rodzinie niepełnej".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw
z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy.
Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać ( art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ). Poza sporem pozostaje, że W.S. jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, bez dochodu. Mając na uwadze trudną sytuację życiową skarżącego organ zasadnie uznał, że zostały spełnione przesłanki do przyznania zasiłku celowego.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji będących przedmiotem skargi stanowił przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, przy czym zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z ust. 3 wskazanego wyżej art. 39 osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydana jest w ramach uznania administracyjnego, co wynika z treści cytowanego wyżej przepisu art. 39, a zatem oznacza to, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi się liczyć z tym, że organ odmówi przyznania świadczenia lub jego rozmiar będzie różny od tego, który strona określiła we wniosku.
Wysokość i sam fakt przyznania zasiłku celowego specjalnego uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na danym terenie, a nadto winny odpowiadać celom pomocy społecznej. Wyznacznikiem ustalenia wysokości świadczenia jest nie tylko ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy i cel na jaki ma być ono przeznaczone, ale też możliwości finansowe organów pomocy społecznej co jest zgodne z dyspozycją art. 3 ust. 4 wyżej cytowanej ustawy o pomocy społecznej.
Poczynione w tym zakresie przez organ administracji ustalenia odpowiadają wymogom określonym przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
Marginalnie zauważyć należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z dnia [...] września 2004r. nr [...], błędnie podało jako podstawę prawną, obok przepisu art. 7 pkt 4, także pkt 5 i 6 tegoż artykułu stanowiący o przyznaniu pomocy społecznej ze względu na niepełnosprawność oraz długotrwałą lub ciężką chorobę, a takich okoliczności nie przedstawiono w aktach. Jednakże w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zmianami ) oddalenie skargi, jednocześnie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej zasądzono wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Maria Bohdanowicz Ireneusz Fornalik Anna Juszczyk-Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło