II SA/Go 310/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-07-05
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Aleksandra Wieczorek, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uwzględniając wyniki kontroli terenowej i administracyjnej, w tym ustalenia dotyczące granic działek rolnych i ich faktycznego użytkowania rolniczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności, opierając się na wynikach kontroli terenowej i administracyjnej, w tym na pomiarach z ortofotomapy i dowodach fotograficznych. Ustalenia te były zgodne z przepisami prawa materialnego, które wymagają faktycznego użytkowania rolniczego gruntów do przyznania płatności. Sąd podkreślił, że był związany oceną prawną poprzedniego wyroku WSA w zakresie niektórych działek.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013. W wyniku kontroli terenowej stwierdzono rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną na niektórych działkach rolnych, co skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i ponownym postępowaniu, organ ponownie utrzymał w mocy decyzję o pomniejszeniu płatności, co zostało zaskarżone przez skarżącego. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące powierzchni działek "K/K1" i "J", zarzucając błędy w pomiarach i interpretacji wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.
W dniu 17 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A.R. (skarżącego) o przyznanie płatności na rok 2013, w którym strona zadeklarowała:
– do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 19,37 ha,
– do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) działki rolne o łącznej powierzchni 15,25 ha
W dniu [...] września 2013 r. gospodarstwo rolne skarżącego zostało skontrolowane w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO przez upoważnionych inspektorów terenowych. Wyniki czynności kontrolnych w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) przedstawiają się następująco:
Działka rolna Powierzchnia deklarowana [ha] Powierzchnia stwierdzona [ha]
A 1,00 1,00
B 0,18 0,24
C 1,09 1,09
D 1,70 1,70
E 0,30 0,30
F 2,95 2,63
G 0,15 0,10
H 0,34 0,34
I 2,83 2,12
J 0,20 0,37
K 7,05 6,79
Ł 1,58 1,58
W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO)wyniki kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przedstawiają się następująco:
Działka rolna Powierzchnia deklarowana [ha] Powierzchnia stwierdzona [ha]
A1 1,00 1,00
C1 1,09 1,09
D1 1,70 1,70
I1 2,83 2,12
K1 7,05 6,79
Ł1 1,58 1,58
W trakcie kontroli inspektorzy terenowi zastosowali następujące kody nieprawidłowości:
- DR50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza działką referencyjną - dotyczy działek rolnych "A/A1", "B", "D/D1", "K/K1",
- DR13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej - dotyczy działek rolnych "F", "G", "I/I1 ", "K/K1"
- DR13- - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej - dotyczy działek rolnych "B" oraz "J"
- DR27 - działka rolna nie została skontrolowana ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności - dotyczy działki rolnej "H",
- DR51 - stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności - dotyczy działki rolnej "I/H",
- DR52 - stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania - dotyczy działki rolnej "J", "F" oraz "D/D1".
Powyższe ustalenia zawarte zostały w raporcie z kontroli, sporządzonym zgodnie z art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dziennik Urzędowy L 316, 02/12/2009, s. 65-112) - zwanego dalej Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009.
Wobec zastosowania przez inspektorów terenowych w trakcie czynności kontrolnych dla działek rolnych "A/A1", "B", "D/Dl", "K/K1" kodu nieprawidłowości DR50 oznaczającego, iż granice uprawy wykraczają poza działką referencyjną, powierzchnie wskazanych działek rolnych zostały zredukowane do ich obszarów znajdujących się w granicach działek ewidencyjnych, na których ww. działki rolne zostały zadeklarowane.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR mając na uwadze ustalenia zawarte w trakcie wskazanych wyżej czynności poddał wniosek A.R. kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie kontroli administracyjnej uwzględniającej wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego.
Decyzją z [...] marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.
Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z [...] listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013:
- z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 15.547,54 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 178,34 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 1.858,07 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 178,42 zł ze względu stwierdzone nieprawidłowości.
U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły ustalenia, iż:
- na działce rolnej "A/A1" powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,00 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności w granicach ww. działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 0,95 ha.
- na działce rolnej "B", powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,18 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności w granicach ww. działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 0,22 ha.
- na działce rolnej "D", powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,70 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności w granicach ww. działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 1,66 ha.
- na działce rolnej "J" powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,20 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 0,37 ha,
- na działce rolnej "K/K1" powierzchnia zadeklarowana wyniosła 7,05 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności w granicach ww. działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 6,50 ha.
W przypadku działek rolnych: "C/C1", "E", "F", "G", "H" "I/I1", "Ł/Ł1" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w trakcie kontroli administracyjnej nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Skarżący nie zgodził się z decyzją kierownika biura powiatowego i w złożonym odwołaniu zakwestionował ustalenia dotyczące działek rolnych "K", "F" oraz "D".
Decyzją z [...] lutego 2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (w skrócie: "WSA").
Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt II SA/Go 352/17 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") WSA uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.
W uzasadnieniu tego orzeczenia zakwestionował ustalenia dotyczące powierzchni działek "J" i "K/K1". W ocenie WSA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono w sposób jasny i przekonujący podnoszonych przez skarżącego wątpliwości odnośnie "przypisania" części powierzchni - 0,17 ha, z działki "K" do działki "J" oraz zmniejszenia działki "K/K1" w południowo - wschodniej części (jedyna fotografia na która powołano się w odpowiedzi na skargę nie pozwala na ustalenie konkretnej powierzchni) , a także zmniejszenia działki "K/K1" w północno - zachodniej części (prawdopodobnie chodzi północno – wschodnią część tej działki, na której zdaniem skarżącego znajdują się jedynie zadrzewienia wzdłuż rowów o powierzchni pominiętej przez niego we wniosku). Uznał, że w tym zakresie decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR naruszała art. 107 § 3 k.p.a.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, decyzją z [...] lutego 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR powtórnie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] listopada 2015 r.
Jako podstawę decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - w skrócie "k.p.a."), art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maj 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 poz. 1438 ze zm.), art. 7 ust. 1 i ust. la, ust. 2 pkt 2 i 3, art. 30 ust. 1 pkt. 1 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r, o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r, poz. 1164 ze zm.), art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 33, art. 35 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn. zm.)
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ramy prawne sprawy wynikają z ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164), zwanej dalej "ustawą o płatnościach", ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86 ze zm.) Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz Rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009.
Stwierdził, że w przypadku działek rolnych deklarowanych do płatności na rok 2013 kontrola przeprowadzona została tzw. metodą FOTO, której specyfika zasadza się na dwóch etapach działań kontrolnych:
- pomiarze powierzchni działek rolnych w oparciu o ortofotomapę (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zobrazowań satelitarnych) wykonaną w roku, którego dotyczy sprawa oraz
- przeprowadzeniu wywiadu terenowego na kontrolowanej działce.
Następnie wskazał, iż w kontekście konkluzji wynikającej z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wkp. z dnia 22.09.2016 r. sygn. akt II SA/Go 352/16 rozbieżność pomiędzy wielkością powierzchni wskazaną we wniosku o przyznanie płatności, a wielkością ostateczną ustaloną w wyniku kontroli dotyczy w istocie działek "J" oraz "K/K1". poddał daleko idącej analizie wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej na w/w działkach rolnych, zapisane w raporcie z kontroli nr [...] oraz stanowiących integralna część tegoż raportu załącznikach.
Wskazał, iż pomiar powierzchni uprawnionej do płatności na ww. działkach rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...] przeprowadzony został na ortofotomapie cyfrowej sporządzonej [...] lipca 2013 r. a zatem ortofotomapa dotyczy roku, którego tyczy się wniosek o przyznanie płatności. W wyniku pomiaru prowadzonego w oparciu o ortofotomapę cyfrową ustalono, iż zmierzony obszar deklarowanej na działce mieszanki traw z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi wyniósł 6,79 ha. Jednocześnie dla działki rolnej "K/K1" zastosowany został kod DR50 oznaczający, iż granice uprawy traw z roślinami motylkowatymi wykraczają poza działkę referencyjną zadeklarowaną we wniosku tj. działkę nr [...]. Ustalono również, że po stronie północnej przedmiotowej działki uprawa z działki nr [...] wykracza poza jej granice (jednocześnie poza granice uprawy wskazane przez skarżącego na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności) i obejmuje również niedeklarowaną działkę nr [...]. Dlatego obszar zmierzony upraw traw z roślinami motylkowatymi o powierzchni 0,29 ha, obejmujący niezadeklarowaną działkę nr [...] nie został zakwalifikowany do płatności. Do płatności nie został zakwalifikowany również obszar zlokalizowany w południowo - wschodniej części działki rolnej "K/K1" ponieważ czynności kontrolne wykazały, iż jest to nieużytkowany rolniczo fragment działki zlokalizowany w granicach działki ew. nr [...], porośnięty chwastami, samosiejami drzew i krzewów, z nagromadzonymi skupiskami uschniętych gałęzi, na którym w roku 2013 nie prowadzono działalności rolniczej i nie występowała uprawa traw z roślinami motylkowatymi.
Oprócz powyższego do płatności nie został zakwalifikowany obszar zlokalizowany w północno - wschodniej części działki rolnej "K/K1", ponieważ - jak ustalono - był porośnięty enklawą zadrzewień i zakrzaczeń uniemożliwiającą prowadzenie działalności rolniczej. Wobec powyższego pomiar obszar kwalifikującego się do płatności objął wyłącznie mieszankę traw z roślinami motylkowatymi i przeprowadzony został maksymalnie do granicy uprawy. Organ wykluczył jednocześnie możliwość zakwalifikowania owej enklawy jako rowu porośniętego rzędem drzew (wg wskazań Strony wynikających z pisma odwoławczego), którego obszar można włączyć w powierzchnię działki rolnej ponieważ na sporządzonych fotografiach uwidoczniono granicę areału wykorzystywanego rolniczo.
Stosownie do tych ustaleń obszary zadrzewione i zakrzaczone występujące w granicach działki rolnej "K/K1", na których nie była prowadzona działalność rolnicza, nie zostały zakwalifikowane do płatności ponieważ nie spełniały wymagań określonych w art. 7 ustawy o płatnościach.
Odnośnie do zakwalifikowanej do płatności powierzchni działki "K/K1", organ wyjaśnił, iż skarżący zadeklarował 7,05 ha uprawy traw z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi. W wyniku ustaleń inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne stwierdzono, iż całkowity zmierzony obszar uprawy traw z roślinami motylkowatymi wynosi 6,79 ha, lecz wobec faktu, iż część (dokładnie 0,29 ha) z obszaru 6,79 ha występuje na działce ew. nr [...] (nie zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności) obszar kwalifikujący się do płatności, na którym jest prowadzona działalność rolnicza zredukowany został do 6,50 ha znajdującego się wyłącznie w granicach działki ew. nr [...], na której działka rolna "K/K1" została zadeklarowana.
Odnośnie do działki "J" organ stwierdził, iż pomiar powierzchni uprawnionej do płatności położonej na działce ewidencyjnej nr [...] nie mógł zostać przeprowadzony zgodnie ze wskazaniem skarżącego. Wynikało to z faktu, iż ustalona granica pomiędzy uprawą łąki, a uprawą traw z roślinami motylkowatymi ("K/K1") przebiegała w innym miejscu od oznaczonego przez skarżącego na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności. W wyniku kontroli na miejscu ustalono, iż zmierzony na działce rolnej "J" obszar uprawy łąki wynosi 0,37 ha, a więc jest większy od deklarowanego przez skarżącego (0,20 ha). Pomiar działki rolnej "J" został przeprowadzony do granicy działki ew. nr [...] oraz do granicy działki rolnej "K/K1" graniczącej z działką rolną "J". Takiej możliwości tj. pomiaru do granicy działki ew. nr [...] nie było jednak w przypadku północnego fragmentu przedmiotowej działki rolnej "J". W wyniku postępu sukcesji naturalnej lasu wskazywany fragment działki rolnej porośnięty jest samosiejami drzew. Wobec powyższego łąka na działce rolnej "J" pomierzona została maksymalnie do miejsc wskazujących na fakt jej występowania i nie objęła tych fragmentów działki rolnej, które okazały się być obszarem zakrzaczonym w wyniku sukcesji naturalnej lasu występującym w granicach wskazywanych jako działka rolna "J". Organ wskazał jednocześnie, iż fakt przebiegu naturalnej granicy pomiędzy działką rolną "J", a "K/Kl" w innym miejscu niż wskazania Strony na załączniku graficznym potwierdza również ortofotomapa wykonana [...] czerwca 2014 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż opisane (oraz udokumentowane na dokumentacji fotograficznej) obszary działek rolnych "J" oraz "K/K1", na których występują trwałe zachwaszczenia, zakrzaczenia oraz zadrzewienia nie są obszarami, na których jest prowadzona działalność rolnicza w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach
Skonkludował, iż wypłacenie płatności do całości deklarowanych powierzchni w przypadku działek rolnych "J" oraz "K/K1" (również nie kwestionowanej w wyroku Sądu działki rolnej "D"), deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności - w świetle ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu - stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 5 i § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach. W konsekwencji dokonanych ustaleń stwierdził, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (19,37 ha) do jednolitej płatności obszarowej (JPO), a powierzchnią kwalifikującą się do płatności (18,94 ha) wynosi 0,43 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 2,27%.
W świetle ustalonych powyżej faktów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i stwierdził, iż skarżącemu przysługują płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej wysokości 17.405,61 zł, w tym:
- z tytułu płatności JPO kwota 15.547,54 zł wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę 178,34 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- z tytułu płatności UPO kwota 1.858,07 zł ze wynikająca z pomniejszenia płatności o 178,42 zł względu na stwierdzone nieprawidłowości.
Skarżący nie zgodził się z decyzją i wniósł od niej skargę do WSA. Wniósł w niej o: (1) uznanie jej za zasadną w świetle opisanych w niej faktów, (2) Zasądzenie wypłaty kwot dopłat zgodnie z jego wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej (3) stwierdzenie że interpretacja wyroku WSA z 22 września 2016 jest błędna, a wyroki te dotyczą działek rolnych "K/K1", "J" oraz "D", (4) zasądzenie zapłaty kosztów sądowych.
W uzasadnieniu skargi zakwestionował ustalenia dotyczące pomiarów zakwalifikowanych do płatności działek "K/K1" i "J" zarzucając oparcie tych pomiarów na niemiarodajnych dowodach - niedokładnych mapach. Podniósł również, iż wyłączył z płatności część działki ewidencyjnej, a organy w sposób nieuprawniony zaniżyły łączną powierzchnię kwalifikującą się do płatności.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Należy jednak podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Go 352/16, uchylającego decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lutego 2016 r. Jest to okoliczność istotna z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W niniejszej sprawie takie zmiany nie zaszły. W związku z tym zarówno Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wydając zaskarżoną decyzję, jak i Sąd w składzie kontrolującym legalność ponownej decyzji tego organu, związani byli oceną prawna oraz wskazaniami zawartymi w ww. wyroku. WSA w uzasadnieniu tego wyroku przesądził, że bliższego i niewątpliwego ustalenia wymaga kwestia powierzchni działek rolnych oznaczonych w decyzjach jako "K/K1" i "J". WSA uznał tym samym, że pozostałe ustalenia organów ARiMR nie naruszały prawa. A zatem Sąd w niniejszej sprawie związany był oceną prawną w zakresie ustaleń dotyczących zaniżenia we wniosku powierzchni działki rolnej "B", oraz zawyżenia we wniosku powierzchni działki rolnej "D".
Powyższe wnioski są jednocześnie odpowiedzią na zarzut skargi dotyczący nieprecyzyjnego odczytania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wskazań płynących z wyroku WSA z 22 września 2016 r.
Oceniając ponowną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, z uwzględnieniem wiążącej oceny wynikającej w wyroku WSA z 22 września 2017 r. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżony akt wolny jest od wad cechujących poprzednią decyzję, a organ w ponownym postępowaniu w pełni respektował ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wiążące go na podstawie art. 153 p.p.s.a.
Przypomnieć jednak należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm. - znajdującej zastosowanie w sprawie na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Dz.U. z 2015 poz. 1551 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z powołanych przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 2a ustawy o płatnościach wynika zatem, że jednolita płatność obszarowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową.
Należy też przypomnieć, że kontrola powierzchni uprawnionych do płatności działek rolnych stanowi obowiązek państw i ich organów. Rozporządzenie Nr 1122/2009 określa tryb oraz zasady tych kontroli. Są to kontrole administracyjne oraz kontrole przeprowadzane na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 cyt. rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach stanowi, iż Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 3 la i 32.
W ocenie Sądu organ należycie wywiązał się z obowiązków wynikających z powyższych przepisów. Ustalenie o zawyżeniu we wniosku o przyznanie płatności powierzchni działki "K/K1" oraz zaniżeniu powierzchni działki "J" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR poprzedził wnikliwą analizą i oceną zgromadzonych dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak było podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń sformułowanych w decyzji.
Jak wynika z decyzji i akt sprawy, kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni działek skarżącego przeprowadzona została dwuetapowo: w pierwszej kolejności przeprowadzono pomiar powierzchni deklarowanych działek w oparciu o cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie odwzorowań satelitarnych (tzw. ortofotomapy), a następnie pracownicy ARiMR przeprowadzili na miejscu wywiad terenowy.
Ustalając obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej "K/K1" organ w pierwszej kolejności odwołał się do wniosku skarżącego, z którego wynikało, działka ta została we wniosku zadeklarowana na działce ewidencyjnej nr [...], podobnie zresztą jak działka "J", przy czym działka "J" zadeklarowana została we wniosku jako łąka. Natomiast na działce rolnej "K/K1" zadeklarowano uprawę mieszanki traw z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi. Na podstawie ortofotomapy cyfrowej sporządzonej [...] lipca 2013 r. ustalono, że skarżący zawyżył powierzchnię upraw, ponieważ zadeklarował na działce "K/K1" uprawę o pow. 7,05 ha, podczas gdy pomiar na podstawie ortofotomapy wykazał, iż obszar uprawy wyniósł 6,79 ha. oraz, że granice uprawy traw z roślinami motylkowatymi wykraczają poza działkę referencyjną zadeklarowaną we wniosku tj. działkę nr [...].
Dalej wyczerpująco, z każdorazowym odwołaniem się do zgromadzonych dowodów, organ odwoławczy wyjaśnił przyczyny dla których uznał, że skarżący nieprawidłowo zakwalifikował obszar zlokalizowany w południowo - wschodniej części działki rolnej "K/K1". W ocenie Sądu ustalenia te były prawidłowe. Wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu decyzji w zestawieniu z materiałem fotograficznym sporządzonym w trakcie kontroli na miejscu potwierdziły bowiem, iż ten fragment działki w 2013 roku nie był użytkowany rolniczo. Równie przekonująco wyjaśniono w zaskarżonej decyzji przyczyny odmowy zakwalifikowania do płatności obszaru zlokalizowanego w północno - wschodniej części działki rolnej "K/K1". Wskazane w decyzji dowody (fotografie z kontroli) istotnie potwierdzały, iż na tym terenie zlokalizowana była - jak to określono w decyzji "enklawa zadrzewień i zakrzaczeń" uniemożliwiająca prowadzenie działalności rolniczej. Rozważania organu w tym zakresie, poparte wskazaniem na treść dowodów, w sposób niewątpliwy podważyły zarzuty o mylnej kwalifikacji tej części działki. Za udokumentowaną i należycie uzasadnioną należy zatem w ocenie Sądu uznać konkluzję, iż całkowity zmierzony obszar uprawy traw z roślinami motylkowatymi na działce "K/K1" wynosił 6,79 ha, a wobec faktu, iż część z tego areału uprawy (0,29 ha), jak niezbicie stwierdzono i udokumentowano, występowało na działce ewidencyjnej nr [...] (nie zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności) obszar kwalifikujący się do płatności, na którym jest prowadzona działalność rolnicza zredukowany został do 6,50 ha.
Za trafne, należycie uzasadnione oraz wsparte precyzyjnym odwołaniem się do treści dowodów, uznał Sąd również ustalenia dotyczące powierzchni działki oznaczonej symbolem "J". Ustalenia te oparto o wyniki utrwalone na ortofotomapie sporządzonej również [...] lipca 2013 r. Odwołano się również do informacji wynikających z dowodów sporządzonych w trakcie kontroli na miejscu. Prawidłowo ustalono, że obszar uprawy łąki na działce "J" wynosił 0,37 ha, a więc był większy od deklaracji o 0,17 ha. W tej sytuacji organy ARiMR w pełni zasadnie skompensowały tę powierzchnię w rozliczeniu powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej (JPO). Równie trafnie uznano, że powierzchnia ta nie mogła zostać uwzględniona przy uzupełniającej płatności obszarowej, gdyż ta nie przysługuje do łąki.
Organ również logicznie i trafnie odniósł się do zarzutu skarżącego, który twierdzenie o błędności obliczeń powierzchni sformułowanych przez organy ARiMR uzasadniał własnymi obliczeniami co do właściwej powierzchni działek. Organ, wyczerpująco odpowiadając na zastrzeżenia skarżącego, zasadnie odwołał się do treści ortofotomapy uzupełnionej innymi dowodami, które przeczyły twierdzeniom skarżącego. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przez odwołanie do dowodów, wykazał, iż las występujący na działce ew. nr [...] nie stanowi naturalnej granicy z działką ew. nr [...], a granica ta występuje w innym miejscu od wskazywanego przez skarżącego. W pełni zasadnie wskazał na błąd w rozumowaniu skarżącego. Istotnie bowiem nie można - a tak czynił skarżący - przyjmować, że suma powierzchni działek rolnych pokrywa się z całkowitą powierzchnią działek ewidencyjnych na której zostały opisane. W tym kontekście przypomnieć należy, iż o kwalifikacji danego obszaru do płatności rozstrzyga fakt prowadzenia na danym terenie działalności rolniczej oraz utrzymywania deklarowanych obszarów zgodnie z normami i wymogami przez cały rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz 2a ustawy o płatnościach).
Również Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi opartych o twierdzeniu o błędnym ustaleniu powierzchni działek wykorzystywanej rolniczo w 2013 roku. Skarżący w skardze nie odniósł się bowiem rzeczowo do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgromadzone dowody w postaci wydruków ortofotomapy oraz dokumentacja fotograficzna dołączona do akt sprawy nie potwierdzały okoliczności podnoszonych przez skarżącego. Zdjęcia dołączone do akt postępowania odwoławczego jednoznacznie potwierdzały że oba wyłączone z płatności fragmenty działki "K/K1" w 2013 roku nie mogły być użytkowane rolniczo, ponieważ występowały na nich gęste zadrzewienia i zakrzaczenia, które zostały opisane w zaskarżonej decyzji. Nadto, na zdjęciach utrwalono również planszę wskazującą na datę ich wykonania ([...] lipca 2013 r.), co jednocześnie przeczy oświadczeniu skarżącego, iż zgromadzone dowody nie odzwierciedlają stanu gruntów w 2013 roku.
Brak było także podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego dotyczących niezasadnego - jego zdaniem - ustalenia o zawyżeniu we wniosku powierzchni działki oznaczonej symbolem "D". Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie był bowiem związany wynikającym z uzasadnienia wyroku WSA z 22 września 2016 r. wnioskiem, że to ustalenie nie naruszało prawa (art. 153 p.p.s.a.). Skarżący nie zawarł zresztą w skardze rzeczowych argumentów wskazujących na wadliwość ustaleń organu co do powierzchni działki "D" kwalifikującej się do objęcia płatnościami. Ubocznie już tylko, w nawiązaniu do treści skargi, Sąd wyjaśnia, że na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogła mieć wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w 2016 roku organy przyjęły większą powierzchnię działki "D". Niniejsza sprawa dotyczy bowiem płatności na rok 2013 i miarodajny z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia był stan działki w tamtym właśnie roku.
Ostatecznie Sąd uznał, że ustalenia faktyczne przyjęte przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za podstawę rozstrzygnięcia były prawidłowe.
Zdaniem Sądu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył również prawa materialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach przyjął, że do płatności kwalifikują się tylko grunty wykorzystywane rolniczo. Dokonał również pomniejszenia płatności: jednolitej płatności obszarowej o 178,34 zł z uwzględnieniem współczynnika korygującego oraz płatności uzupełniającej o 178,42 zł. Pomniejszeń dokonano zgodnie z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 (Dz. Urz. UE L 313/13) oraz art. 57 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 oraz zgodnie z art. 57 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło