II SA/Go 314/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-03-22
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy o przymusowym wykupie nieruchomości rolnej, wydanej na podstawie przepisów obowiązujących w 1976 r., pomimo zarzutów skarżącej dotyczących wadliwości tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości. Ocena legalności decyzji z 1976 r. powinna być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Skoro decyzja ta była zgodna z ówczesnymi przepisami, w tym z art. 6 ust. 1 ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości, nie można jej przypisać wad uzasadniających stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca A.Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1976 r. o przymusowym wykupie jej nieruchomości rolnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 1976 r. była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez SKO, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak logicznego uzasadnienia i rozbieżności w dokumentach dotyczących nieruchomości. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. art. 157 § 1 i 2. art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98. poz. 1071, ze zmianami), z uwzględnieniem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3. poz. 14. ze zmianami), po rozpatrzeniu sprawy z wniosku A.Z., nie stwierdziło nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1976 r. Naczelnika Gminy (znak: [...]) orzekającej przymusowy wykup na własność Państwa nieruchomości rolnej wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego położonego [...], składającej się z działek nr [...] o powierzchni 2.19 ha.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, w której organ nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, a jedynie bada czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych przewidywała w art. 6 ust. 1 możliwość przymusowego wykupu na rzecz Państwa nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, jeżeli właściciel bądź posiadacz wskutek zaniedbania osiągał niski poziom produkcji. Podstawę do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1976 r. stanowiła opinia specjalistów z dnia [...] sierpnia 1976 r., w której stwierdzono, że przedmiotowe gospodarstwo rolne wykazuje niski poziom produkcji wskutek zaniedbania. Obliczoną należność za nieruchomość po potrąceniu nakładów i zadłużenia wypłacono skarżącej. Organ dodatkowo poinformował, że przedmiotowe działki ulegały zarówno podziałom, jak i scalaniu w związku z tym ich numeracja uległa zmianie. Jednocześnie Kolegium podniosło, iż A.Z. nie wskazała na czym kwalifikowana wadliwość decyzji Naczelnika Gminy miałaby polegać.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła się A.Z. domagając się "odrzucenia" w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że decyzja jest nieuzasadniona logicznie, wydana z braku rozsądnego i wnikliwego podejścia do sprawy.
Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Samorządowa Kolegium Odwoławcze ([...]). na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwzględnieniem art. 6 ust, 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3. poz. 14. ze zmianami) utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając nadto, że było ono sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Kolegium stwierdziło również, że przedmiotowe gospodarstwo rolne skarżąca przejęła na własność wraz z mężem w drodze decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 1972 r., a nie jak twierdzi w drodze dziedziczenia.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A.Z. przytaczając dotychczasową argumentację co do bezzasadności przymusowego wykupu nieruchomości, wskazując na treść dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości, z treści których w ocenie skarżącej występują różnice pomiędzy aktem własności a wypisem z rejestru gruntów, a nadto decyzja z dnia [...] sierpnia 1976 r. wydana została cztery lata od nadania aktu własności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swojego stanowiska argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, stwierdzając jednocześnie, iż okoliczności podane w skardze nie mają istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie przy ocenie przesłanek nieważności decyzji Naczelnika Gminy, tym bardziej że nie istnieją rozbieżności pomiędzy wpisem w księdze wieczystej oraz wypisie z rejestru gruntów.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt. II SA/Po 839/04) oddalił, ze względu na brak przesłanek, wniosek A.Z. o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Na postanowienie to A.Z. złożyła kolejny wniosek z dnia [...] grudnia 2004 r., który Sąd postanowieniem z dnia 23 grudnia 2004 r. oddalił. Z uwagi na złożone przez skarżącą zażalenie na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 162/05) oddalił przedmiotowe zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 187. poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nic można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sprawowana przez sady administracyjne polega na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Postawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2. art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zmianami), które dotyczą stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek skarżącej. Decyzja o stwierdzeniu nieważności, jest decyzją w nowej sprawie i ze względu na swój kasacyjny charakter nie może dotyczyć kwestii merytorycznych, jak i oceniać aktu prawnego pod względem zgodności z normami społecznymi. Jej wydanie następuje po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, o czym świadczą akta administracyjne.
Trzeba zaznaczyć, że istota stwierdzenia nieważności aktu prawnego jest wystąpienie w chwili jego wydania wad. W odniesieniu do decyzji katalog takich wad został wyliczony enumeratywnie w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu administracyjnym musi być przeprowadzona w świetle przepisów obowiązujących w chwili jego wydania.
Z uwagi jednak na fakt. iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasad} trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w: art. 156 § 1.
Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z. powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa. Bezspornym jest. że art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3. poz. 14 ze zm.) dawał postawę do orzeczenia o przymusowym wykupie na rzecz Państwa nieruchomości rolnych, po spełnieniu określonych w tej ustawie warunków. Decyzja z dnia [...] sierpnia 1976 r. nie naruszała ww. przepisu, który stanowił jej podstawę prawną i była zgodna z obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami.
W wyniku wyjaśnienia okoliczności rozpatrywanej sprawy trafnie ustalono, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. i tym samym brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1976 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
Skarżąca nie wskazała żadnych przesłanek kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, konsekwencją czego nie można zarzucić, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa, jak również Sąd w oparciu o akta administracyjne z urzędu nie dostrzegł przesłanek określonych dyspozycją przepisu art. 156 § 1 k.p.a.
Z wymienionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153. poz. 1270. ze zmianami) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło