II SA/Go 318/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Z.Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o cofnięciu Z.Z. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A,B,B+E,C,C+E w związku z niepoddaniem się badaniom lekarskim. W treści pisma zawarta została także skarga od wskazanej decyzji. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrócona przez pocztę przesyłka adresowana do Z.Z. zawierająca odpis zaskarżonej decyzji z adnotacją ,,zwrot nie podjęto w terminie", z potwierdzeniem dwukrotnego awizowania (pierwsze awizo z 3 czerwca 2009 r.), na podstawie której organ pozostawił decyzję w aktach uznając ją za doręczoną z dniem 17 czerwca 2009 r. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się dowód osobistego odebrania w dniu 8 marca 2010 r. przez Z.Z. decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. W złożonym do Sądu wniosku o przywrócenie terminu Z.Z. podał, iż chciał odebrać przedmiotową decyzję osobiście, w tym celu zgłaszał się do organu trzykrotnie, podając nawet numer telefonu kontaktowego. Wnioskodawca wskazał, iż posiada pasiekę ok. 60 km od [...], którą sam prowadzi. W czasie gdy tam przebywa mieszka w barakowozie i z racji odległości rzadko wraca do [...]. Wnioskodawca oświadczył, iż w zeszłym roku w związku z włamaniem do pasieki i powstałych strat, pozostał tam dłużej, do listopada i nie mógł odebrać decyzji organu II instancji. Do tego w tym czasie jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, chorował. Decyzję odebrał dopiero osobiście w 8 marca 2010 r. Jak podał skarżący, decyzja zawierała pouczenie, że skargę może wnieść 30 dni od dnia jej doręczenia. Wnioskodawca dodał, iż wniosek o przywrócenie terminu sporządził 12 marca 2010 r. jednakże z uwagi na stan zdrowa nadał go w dniu 18 marca 2010 r. Na podstawie zarządzenia z dnia 26 maja 2010 r. wnioskodawca wezwany został przez Sąd do osobistego stawiennictwa celem odebrania oświadczenia na posiedzeniu niejawny wyznaczonym na dzień 16 czerwca 2010 r., którego celem miało być rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący wniósł o zwolnienie go z obowiązku osobistego stawiennictwa na posiedzenie niejawne, gdyż nie może opuścić pasieki, którą sam prowadzi. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2010 r. termin posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 16 czerwca 2010 r. został zniesiony. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2010 r. Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Z.Z. został zwolniony z kosztów sądowych oraz ustanowiono na jego rzecz adwokata. W dniu [...] września 2010 r. pełnomocnik skarżącego – adwokat A.G. złożyła do tutejszego Sądu pismo procesowe, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko skarżącego w sprawie. Pełnomocnik wskazała, iż uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez winy skarżącego i że zachował on wymaganą staranność by uzyskać informację o rozstrzygnięciu SKO. Pełnomocnik podała, iż Z.Z. jeszcze zanim powziął wiadomość o rozstrzygnięciu SKO niejednokrotnie podejmował starania mające na celu uzyskanie informacji o losach złożonego przez niego odwołania. W maju 2009 r. kilkakrotnie udawał się w tym celu do SKO albowiem zamierzał wyjechać poza [...] do pasieki. Pełnomocnik zwróciła uwagę, iż skarżący sam zamieszkuje w mieszkaniu, zatem podczas jego nieobecności, w związku z pobytem w pasiece, brak było domowników mogących odebrać zaskarżoną decyzję. Zatem mimo ponadstandardowych starań wnioskodawca nie otrzymał ani decyzji ani informacji kiedy zostanie mu ona wysłana. Następnie wyjechał do swojej pasieki, gdzie przebywał stale do listopada 2009 r. W tym czasie nie miał on możliwości przyjazdu do domu z uwagi na koszty i stan zdrowia, a także włamanie, którego dokonano w pasiece. Po powrocie do [...], jak wskazała pełnomocnik, Z.Z. nie miał żadnej informacji o rozstrzygnięciu SKO, a z powodu złego stanu zdrowia, przebywał w tym czasie sanatorium i pod opieką rodziny. Pełnomocnik przyznała więc, iż Z.Z. uchybił terminowi do wniesienia skargi jednakże bez swoje winy, co uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia skargi. Pełnomocnik dodała, iż Z.Z. dotrzymał terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Odbierając w siedzibie SKO decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie miał wiedzy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a pracownik organu poinformował go, iż nie ma on możliwości zaskarżenia tejże decyzji. O możliwości złożenia wniosku o przywrócenie dowiedział się dopiero po kilku dniach w czasie kolejnej wizyty w SKO. Dlatego 12 marca 2010 r. strona sporządziła przedmiotowy wniosek, ale z uwagi na zły stan zdrowia został on złożony dopiero w dniu 18 marca 2010 r. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż co prawda wniosek o przywrócenie terminu nie jest środkiem zaskarżenia, o którym organ administracji publicznej ma obowiązek informować strony z urzędu, jednakże brak poinformowania adresata decyzji o takiej możliwości, w sytuacji gdy osoba ta zwraca się do pracownika organu z pytaniem o możliwość zaskarżenia należy uznać za istotne naruszenie prawa w tym art. 7, 8, i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.). Pełnomocnik powołała się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, które wyraża pogląd, iż obowiązku pouczenia o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać za niezbędne wyłącznie wówczas jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 k.p.a. Ponadto pełnomocnik zauważyła, iż na etapie składania wniosku strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika w zaufaniu do organu administracji publicznej. Zdaniem pełnomocnik przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi ustała w dniu, w którym skarżący uzyskał informację o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a uzyskał ją dopiero kilka dni po odebraniu przedmiotowej decyzji, najwcześniej 11 marca 2010 r. Zatem wniosek złożony w dniu 18 marca 2010 r. złożony został w ustawowym terminie. Do pisma procesowego pełnomocnik załączyła kserokopię zaświadczenia wystawionego w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez lekarza medycyny ogólnej, którym potwierdził, iż Z.Z. od kilku lat leczy choroby narządu ruchu, a w ostatnim czasie nastąpiło nasilenie u niego objawów chorobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się go za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 2). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Natomiast nie jest możliwe przywrócenie terminu w sytuacji, gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2009 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż przesyłka adresowana do skarżącego zawierająca decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2009 r. była dwukrotnie awizowana i zgodnie z art. 44 § 4 kpa skutek jej doręczenia nastąpił w dniu 17 czerwca 2009 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż termin do złożenia skargi od w/w decyzji upłynął w dniu 17 lipca 2009 r. Nie ulega więc wątpliwości, iż skarżący wnosząc skargę w dniu 18 marca 2010 r. (data złożenia widniejąca na prezentacje – k.5) uchybił terminowi do jej wniesienia. Wniosek skarżącego spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 87 p.p.s.a. uzasadniające jego merytoryczne rozpoznanie. Wniosek został złożony w terminie 7 dniu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, wraz z wnioskiem złożona została skarga na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2009 r., ponadto złożony został on za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, wniosek zawiera wskazanie przyczyny uchybienia terminu. Dokonując oceny złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu z punktu widzenia treści art. 86 § 1 p.p.s.a. należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy i orzecznictwo zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (H. Knysiak-Molczyk [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2009, także postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Należy przy tym zaznaczyć, iż warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności nie zaś ich dowiedzenie. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi okoliczności, uzupełnione wyjaśnieniami zawartymi w piśmie z dnia [...] września 2010 r. oraz przedłożoną kopią zwolnienia lekarskiego uzasadniają przyjęcie stanowiska, iż zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu do wniesienia przez Z.Z. skargi do Sądu w terminie nastąpiło bez jego winy, dając tym samym podstawę do przywrócenia stronie terminu do jej złożenia. Uchybienie terminu, którego dopuściła się strona wywołane było, jak wskazują jego wyjaśnienia, ciągiem wydarzeń, niezależnych od woli skarżącego, a które uniemożliwiły mu ostatecznie złożenie skargi w terminie. Z tych względów odmowa przywrócenia terminu pozbawiłaby skarżącego prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.