II SA/Go 32/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej S.N. od postanowienia z dnia 3 lutego 2010 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 32/10 w sprawie ze skargi S.N. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Z. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Go 32/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę S.N. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr XXXIII/270/09 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy. Kolejnym postanowieniem z dnia 11 marca 2010 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną z dnia 26 lutego 2010 r. wniesioną przez S.N. od w/w postanowienia. Pismem z dnia [...] marca 2010 r., zatytułowanym "zażalenie" S.N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 3 lutego 2010 r., a także zażalenie na postanowienie z dnia 11 marca 2010 r. oraz wniosek o wyłączenie sędziego WSA Grażyny Staniszewskiej od prowadzenia niniejszej sprawy. Skarżąca w treści pisma z dnia [...] marca 2010 r. wskazała, iż wnosi zażalenie, a nie skargę kasacyjną, na postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i sporządzenie rzeczowego postanowienia. W treści pisma Skarżąca wskazała na okoliczności faktyczne sprawy oraz w sposób szczegółowy przedstawiła swoje stanowisko wobec sprawy objętej skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Pismo to zostało sporządzone (napisane i podpisane) przez skarżącą – S.N.. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. (data prezentaty 21 kwietnia 2010 r.), skarżąca uzupełniła wyżej wymienione pismo z dnia [...] marca 2010 r. o dalsze wyjaśnienia dotyczące stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje. Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Zatem od postanowienia o odrzuceniu skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako kończącego postępowanie w sprawie, przysługuje skarga kasacyjna. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia od postanowienia o odrzuceniu skargi środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Wobec powyższego wniesienie przez stronę postępowania środka zaskarżenia zatytułowanego "zażalenie" od postanowienia o odrzuceniu skargi spowoduje zakwalifikowanie tego pisma jako skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 177 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis art. 177 § 1 ww. ustawy przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną kieruje się zatem do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Jeżeli skargę kasacyjną błędnie skierowano do NSA, wówczas wywoła ona skutki prawne wtedy, gdy sąd ten przekaże ją właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu przed upływem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego w art. 177 § 1 cyt. ustawy. W przeciwnym razie skarga kasacyjna zostanie odrzucona, jako wniesiona po upływie terminu, a omyłkowe skierowanie skargi kasacyjnej bezpośrednio do NSA nie usprawiedliwia opóźnienia terminu przewidzianego w art. 177 § 1 powołanej ustawy (Patrz: Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, B. Dauter i inni, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 407-408.). Z kolei zgodnie z art. 175 § 1 skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Stosowanie do § 2 w/w artykułu, przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl art. 175 § 3 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być sporządzona przez: doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych, oraz rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej. Podmiotami uprawnionymi do sporządzenia skargi kasacyjnej są jedynie osoby wymienione we w/w przepisie. Przymus adwokacko - radcowski, wprowadzony wskazanym przepisem, wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej samodzielnie przez stronę. Zatem przymus ten sprowadza się do obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez któryś z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. pod rygorem jej odrzucenia. Przy czym przez pojęcie sporządzenia skargi, należy rozumieć jej napisanie i podpisanie, z wymienieniem podmiotu, który skargę sporządził. Wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 p.p.s.a.). Na wstępie należy wyjaśnić, iż tut. Sąd uznał, iż pismo z dnia [...] marca 2010 r. stanowi skargę kasacyjną wniesioną od postanowienia z dnia 3 lutego 2010 r. w przedmiocie odrzucenia skargi oraz zażalenie na postanowienie z dnia 11 marca 2010 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postanowieniu, jest wniesiona przez skarżącą – S.N. skarga kasacyjna na postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r. o odrzuceniu skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr XXXIII/270/09 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy. Wyjaśnić należy, iż strona nie ma swobody wyboru środka zaskarżenia wobec orzeczeń wydawanych przez wojewódzki sąd administracyjny. Ustawodawca w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób precyzyjny i jednoznaczny określa środki odwoławcze jakie przysługują stronom postępowania sądowoadministracyjnego. W tym zakresie, jak wyżej wskazano, od postanowienia o odrzuceniu skargi, które jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, ustawodawca przewiduje jedynie możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Wprawdzie w treści pisma z dnia [...] marca 2010 r. zatytułowanego "Zażalenie" skarżąca podkreśla, iż stanowi ono zażalenie na postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r., jednakże o zakwalifikowaniu pisma nie decyduje tytuł, czy też jego oznaczenie przez stronę, lecz jego rzeczywista treść, oceniana przez pryzmat obowiązujących przepisów prawa określających uprawnienia stron postępowania oraz kompetencje Sądu. Nadto Skarżąca w nagłówku pisma z dnia [...] marca 2010 r. błędnie wskazała, iż przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie z dnia 8 lutego 2010 r. Sąd we wskazanej dacie, tj. w dniu 8 lutego 2010 r. nie wydał żadnego orzeczenia. Jednakże w treści uzasadnienia skargi Skarżąca wskazała, iż chodzi o postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r. otrzymane w dniu 12 lutego 2010r. Z uwagi zatem na okoliczność, iż w treści pisma z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca – S.N. zakwestionowała postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 lutego 2010 r. o odrzuceniu skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr XXXIII/270/09 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy, pismo to należało zakwalifikować jako skargę kasacyjną od w/w postanowienia. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż S.N. została pouczona o trybie zaskarżenia postanowienia z dnia 3 lutego 2010 r. o odrzuceniu skargi (o przysługującym prawie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej), wraz z jego doręczeniem, które miało miejsce w dniu 12 lutego 2010 r. (k- 60, k- 63). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sądowych S.N. odebrała odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 lutego 2010 roku, w dniu 12 lutego 2010 roku, a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w powołanym wyżej art. 177 § 1 p.p.s.a., upłynął z dniem 15 marca 2010 roku. Jednocześnie wskazać należy, iż przy obliczaniu terminu Sąd uwzględnił przepis art. 83 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, z uwagi na okoliczność, iż ostatni dzień trzydziestodniowego terminu, o którym mowa przypadał 177 § 1 p.p.s.a., przypadł na 14 marca 2010 r. (niedziela). Skarżąca skargę kasacyjną z dnia [...] marca 2010 r. nadała w urzędzie pocztowym w dniu 22 marca 2010 r. (data stempla pocztowego). Nadto, wskazać należy, iż S.N. nadała skargę kasacyjną, z naruszeniem art. 177 § 1 p.p.s.a., bezpośrednio do Naczelnego Swądu Administracyjnego, który następnie przekazał ją przy piśmie z dnia [...] marca 2010 r. (L.dz. NSA IO 74/10) do tutejszego Sądu. Zatem zestawiając datę doręczenia odpisu zaskarżonego postanowienia (12 lutego 2010 r.) z datą nadania skargi, za którą, w związku ze skierowaniem skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało przyjąć datę przekazania skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. (25 marca 2010 r.), należy stwierdzić, że skarga kasacyjna S.N. została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 ww. ustawy. Nadto Sąd podkreśla, iż wniesiona pismem z dnia [...] marca 2010 r. skarga sporządzona została (napisana i podpisana ) przez S.N.. Wyjaśnienia wymaga, iż sporządzenie skargi kasacyjnej przez osobę nie wymienioną w przepisie art. 175 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, którego nie można sanować w drodze jego uzupełnienia na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a. W oparciu o przepis art. 49 p.p.s.a. sąd może jedynie wezwać do usunięcia braków formalnych, o których mowa w art. 46 i 47 p.p.s.a. W odniesieniu do braków formalnych skargi kasacyjnej, w zakresie określonym przez przepisy art. 175 i art. 176 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, nie wzywając do ich usunięcia. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest również pogląd, iż sporządzenie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem przewidzianego w art. 175 § 1 p.p.s.a. przymusu adwokacko-radcowskiego obarczone jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.ps.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, M.Prawn 2004/5/202, B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 421). W niniejszej sprawie skarga kasacyjna sporządzona została z naruszeniem art. 175 p.p.s.a. Skarżąca, nie posiadając kwalifikacji, o których mowa we wskazanym przepisie, sporządziła skargę samodzielnie. Jednocześnie wskazać należy, iż nawet przy uznaniu, iż pismo z dnia [...] marca 2010 r. stanowi zażalenie na postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r. o odrzuceniu skargi, podlegałoby ono odrzuceniu jako niepoduszczalne. Zgodnie ze wskazanym wcześniej art. 173 § 1 p.p.s.a od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, a taki charakter ma postanowienie o odrzuceniu skargi, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż zażalenie wniesione od orzeczenia, od którego służy skarga kasacyjna, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 383/04, niepubl.; Bogusław Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., wyd. 3, Warszawa 2009). Mając powyższe na uwadze, zgodnie z przepisem art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 177 § 1 p.p.s.a oraz art. 175 § 1 p.p.s.a. ,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowił jak w sentencji.