II SA/Go 321/20
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-09-16
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie zmiany stałej organizacji ruchu na drodze gminnej, polegające na wprowadzeniu zakazu wjazdu samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 10 ton z wyłączeniem rolników, służb komunalnych i gospodarki leśnej, narusza przepisy prawa materialnego i konstytucyjnego, w szczególności zasady równego dostępu do dróg publicznych i swobody prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatwierdzenie zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej, polegające na wprowadzeniu zakazu wjazdu samochodów ciężarowych o masie powyżej 10 ton z określonymi wyłączeniami, jest zgodne z prawem. Wprowadzone ograniczenia są uzasadnione trudnymi warunkami drogowymi, wąską jezdnią i potrzebą ochrony nawierzchni oraz bezpieczeństwa ruchu. Wyłączenia dla określonych grup podmiotów są dopuszczalne, a skarżąca nie została pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż istnieją alternatywne drogi dojazdu lub możliwość korzystania z drogi pojazdami o mniejszej masie.Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. wniosła skargę na akt Starosty zatwierdzający zmianę stałej organizacji ruchu na drodze gminnej, polegającą na wprowadzeniu zakazu wjazdu samochodów ciężarowych o masie powyżej 10 ton z wyłączeniem rolników, służb komunalnych i gospodarki leśnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i konstytucyjnego, twierdząc, że zmiana ta uniemożliwia jej dojazd do działki, na której prowadzi rekultywację, dyskryminuje ją i narusza zasadę równego dostępu do dróg publicznych. Starosta uzasadnił zmianę trudnymi warunkami drogowymi i potrzebą ochrony nawierzchni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. na akt Starosty z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu na drodze gminnej oddala skargę.
R. sp. z o.o. wniosła skargę na akt Starosty z dnia [...] maja 2020 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu na drodze gminnej nr [...] w miejscowości [...], w związku z wprowadzeniem oznakowania terenu miejscowości i terenu zabudowanego oraz wprowadzeniem zakazu wjazdu samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 10 t.
Zaskarżonemu aktowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. z 2020 r. poz. 110) w zw. z § 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (DZ.U. z 2017 r. poz. 784) przez zatwierdzenie zmiany organizacji ruchu na drodze gminnej nr [...], mimo braku przesłanek do wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 10 t z tabliczką T-22 - nie dotyczy rolników, służb komunalnych i gospodarki leśnej, która to zmiana została zatwierdzona wyłącznie w celu uniemożliwienia skarżącej dojazdu samochodami ciężarowymi do działki, gdzie prowadzona jest przez skarżącą rekultywacja i do której to działki od momentu powstania na niej składowiska odpadów produkcyjnych, prowadziła wyłącznie jedna, aktualnie zamknięta dla skarżącej droga publiczna - droga gminna nr [...] w miejscowości [...], a w konsekwencji wyeliminowania skarżącej, jako praktycznie jedynego przedsiębiorcy korzystającego z tej drogi, bowiem pozostali użytkownicy tj. rolnicy, służby komunalne i gospodarka leśna, nadal mogą poruszać się po drodze bez zachowania żadnych obostrzeń; nadto przez przyjęcie że na ul. [...] nie są zlokalizowane żadne zakłady, przedsiębiorstwa czy instytucje, które wymagałyby konieczności dojazdu pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 10 t, co zdecydowanie świadczy o ewidentnym dyskryminowaniu skarżącej, jako podmiotu prowadzącego rekultywację na działce nr ewid. [...], która ma doprowadzić do zamknięcia składowiska odpadów, do którego konieczny jest dojazd drogą gminną nr [...] pojazdami ciężarowymi o masie całkowitej przekraczającej 10 t;
- art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (DZ.U. z 2020 poz. 470) w zw. z art. 32 i art. 22 Konstytucji RP i w zw. z ar. 2 Konstytucji RP przez zatwierdzenie zmiany stałej organizacji ruchu na drodze gminnej nr [...] skutkującej wprowadzeniem nierówności podmiotów w dostępie do drogi publicznej i w konsekwencji uniemożliwienie wyłącznie jednej firmie - tj. skarżącej korzystanie z drogi publicznej, a w ślad za tym swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, w sytuacji gdy w.w. droga publiczna jest jedyną drogą dojazdową do działki o numerze ewid. [...], wybudowaną w celu dojazdu do tej konkretnej nieruchomości o numerze ewid. [...] położonej w obrębie [...],
- § 8 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem drogowym oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (DZ.U. z 2017 r. poz. 784) zwane dalej rozporządzeniem, przez zaniechanie przez Starostę podjęcia działań, o których mowa w .w.w przepisie, a konkretnie przez niepowołanie komisji w celu zbadania czy możliwy jest transport samochodami ciężarowymi powyżej 10 t przez działki gruntowe nr [...] w zakresie skrzyżowania oraz działki nr [...] oraz działki nr [...], które stanowią gruntowe drogi dojazdowe do pól, przez niezasięgnięcie opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na jego bezpieczeństwo w celu zbadania czy możliwy jest transport samochodami ciężarowymi powyżej 10 t przez działki gruntowe nr [...] w zakresie skrzyżowania oraz działki nr [...], przez niezasięgnięcie opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu i zanieczyszczenia powietrza,
- § 8 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia przez zaniechanie przez Starostę podjęcia działań, o których mowa w .w.w przepisie, a konkretnie przez niepowołanie komisji w celu zbadania jakie jest natężenie ruchu na drodze gminnej nr [...], przez niezasięgnięcie opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na jego bezpieczeństwo w celu zbadania czy, a jeżeli tak to jaki wpływ na bezpieczeństwo ma transport samochodami ciężarowymi powyżej 10 t na drodze gminnej nr [...], jakie jest zużycie eksploatacyjne drogi, wreszcie przez niezasięgnięcie opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu i zanieczyszczenia powietrza - w celu ustalenia jakie natężenie ruchu występuje na w.w. odcinku drogi publicznej,
- § 3 ust. 1 pkt 3 i § 5 oraz § 8 rozporządzenia przez oparcie się przez Starostę o wadliwy projekt zmiany organizacji ruchu, który nie zawierał właściwego opisu technicznego.
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu Starosty z dnia [...] maja 2020 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie jako dowodu w sprawie dołączonych do skargi dokumentów na okoliczność posiadania interesu prawnego we wniesieniu skargi w niniejszej sprawie oraz na okoliczność, że interes prawny skarżącej poprzez wydanie zaskarżonego aktu został naruszony.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w związku z zatwierdzeniem zmiany stałej organizacji ruchu na drodze gminnej nr [...] odcięty został dojazd samochodami ciężarowymi powyżej 10 t do działki nr ewid. [...] gdzie skarżąca, zgodnie z przepisami prawa, prowadzi rekultywację gruntu. Droga dojazdowa – asfalt – została wybudowana w latach 80 – 90 ubiegłego stulecia przez użytkownika wieczystego w celu dojazdu konkretnie do działki nr ewid. [...], w celu składowania na niej odpadów produkcyjnych. Odpady produkcyjne były składowanej do lutego 2016 r, natomiast od 2019 r. prowadzona jest rekultywacja biologiczna nieruchomości, której celem jest doprowadzenie do zamknięcia składowiska. Skarżąca wskazała, że od [...] lutego 2018 r. jest dzierżawcą nieruchomości - działki nr ewid. [...] o powierzchni 24, 5 ha. Nieruchomość ta została wydzierżawiona w ściśle określonym celu, a mianowicie w celu przeprowadzenia rekultywacji składowiska odpadów. Drogą gminną nr [...] poruszały się samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 10 t dowożąc do składowiska odpady biologiczne - niezbędne do rekultywacji. W związku z zatwierdzeniem zmiany stałej organizacji ruchu skarżąca nie ma możliwości wykonywania rekultywacji. Skarżąca zaznaczyła, że jako jedyny przedsiębiorca nie na możliwości poruszania się w.w. drogą. Odnosząc się do meritum rozstrzygnięcia skarżąca podniosła, że organ błędnie zastosował znak B-5 w połączeniu z wyłączeniem określonej grupy pojazdów ("z wyłączeniem rolników, służb komunalnych i gospodarki leśnej"). Znak B-5 stosuje się przede wszystkim na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub trudne warunki drogowe, ponadto znak ten może być zastosowany gdy zachodzi potrzeba wyeliminowania ruchu wszelkich pojazdów ciężarowych z zabytkowych lub reprezentacyjnych dzielnic. Jako kryterium zastosowania powyższego znaku należy zatem brać po uwagę duże natężenie ruchu na drodze, a nie duże natężenie ruchu na drodze pojazdów ciężarowych. Skarżąca podniosła, że projekt stałej organizacji ruchu nie wskazuje, iż dokonano pomiaru natężenia na konkretnej drodze. Zdaniem skarżącej wskazane w projekcie występowanie trudnych warunków drogowych powinno prowadzić do wyeliminowania wszelkich pojazdów o nadmiernych gabarytach bez stosowania wyłączeń, a nie tylko skarżącej. Dalej skarżąca wskazała, że zmiana organizacji ruchu polegająca na wprowadzeniu znaku B-5 wymaga szczegółowej analizy parametrów drogi, jej stanu, nośności, natężenia ruchu drogowego, ale także rozważenia proporcji pomiędzy interesem indywidulanym, a interesem publicznym. Z dokumentacji projektu stałej organizacji ruchu sporządzonej w kwietniu 2020 r. nie sposób wywieżć, aby zmiana organizacji ruchu polegająca na wprowadzeniu znaku B-5 została należycie rozważona. W szczególności z projektu nie wynika, aby jego wykonanie poprzedziła analiza skutków, jakie projektowane zmiany wywołają dla uczestników ruchu, ani też aby uwzględniono zasady dopuszczalności i celowości wprowadzenia znaku B-5. Skarżąca podała, że zarządca drogi tj. Gmina [...] wprowadzając ograniczenia w ruchu na ul [...], wskazał alternatywny dojazd do działki nr ewid. [...] poprzez działki nr ewid. [...] (w zakresie skrzyżowania), [...], a następnie działkami [...]. Niestety pomimo tego, że działki te docelowo przeznaczone są pod drogę, w tym konkretnym przypadku nie można mówić o istnieniu drogi, jako obiektu budowlanego, zapewniającego użytkownikowi bezpieczny i zgodny z prawem dojazd do nieruchomości. W konsekwencji skarżąca nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Starosta nie zbadał czy skarżąca ma możliwość poruszania się bezpiecznie innymi drogami i nie zlecił w tym przedmiocie żadnej opinii, która pozwoliłaby na dokonanie oceny w zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w sprawie nie zaszła przesłanka uzasadniająca odrzucenie projektu zmiany organizacji ruchu, jak również nie stwierdzono aby pomiędzy proponowanymi zmianami, a celami jaki wnioskodawca chciał osiągnąć istniał związek przyczynowo - skutkowy. Z przedłożonej opinii wynika, ze przedmiotowa droga na odcinku 350 m posiada nawierzchnię bitumiczną na szerokości 5,5 m oraz ściek 0,5 m, natomiast na odcinku 650 m nawierzchnia bitumiczna posiada szerokość 4,0 m, a 2,0 m to utwardzone pobocze z frezowin. Nawierzchnia ta jest zbyt wąska na przejazd samochodów ciężarowych, prze co ruch samochodów ciężarowych będzie powodować uszkodzenia pobocza z frezowin, na które pojazd ciężarowy najeżdża przy mijaniu się z innym pojazdem. Według biegłego zjeżdżanie pojazdów na pobocze drogi będzie powodować zagrożenie łamania krawędzi jezdni jak i trwałej deformacji oraz niszczenia pobocza. Sam ruch ciężarowy odbywa się bezpośrednio przez centrum miejscowości i w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych. Biegły opisał również, że ruch samochodów ciężarowych odbywa się również przez miejscowość [...], co może mieć znaczący wpływ na ewentualne niszczenie zabytków. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego zastosowania wyłączenia przy znaku B5, organ wskazał, że znak B5 może przewidywać wyjątki polegające na ograniczeniu czasowym, podmiotowym lub przedmiotowym. Dalej organ podniósł, że nie doszło do naruszenia § 8 ust. 1 pkt 1,2 i 3 rozporządzenia, bowiem przepis ten nie nakłada na organ obowiązek zasięgnięcia opinii, natomiast w niniejszej sprawie organ nie miał wątpliwości co do treści projektu zmiany organizacji ruchu. Sama zmiana dotyczyła krótkiego odcinka drogi i nie wpływa na organizację ruchu na drogach okolicznych. Dalej organ podniósł, że poprzez zmianę organizacji ruchu skarżąca nie została pozbawiona możliwości korzystania z danej drogi, bowiem zmiana nie przewiduje wyłączenia ruchu drogowego na ul. [...]. Art. 1 ustawy o drogach publicznych przewiduje wyjątki od nieograniczonego dostępu do dróg publicznych przez każdego użytkownika. Starosta może w drodze zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu ograniczyć bądź znieść ograniczenia dotyczące ruchu drogowego. Zdaniem organu zaskarżony akt nie ma wpływu na prawo wolności gospodarczej skarżącej w zakresie rekultywacji gruntów, podobnie nie stanowi dyskryminacji skarżącej. Zakaz dotyczy bowiem wszystkich pojazdów powyżej 10 t, nie będących rolnikami, służbą komunalną czy leśną, co oznacza, że po danej drodze mogą poruszać się pojazdy o masie całkowitej do 10 t. Ponadto organ zwrócił uwagę, że skarżąca zwracała się o wyrażenie zgody na dojazd na działkę nr [...] przez działki nr ewid. [...], oraz działkami nr ewid. [...], i zgodę na transport tymi drogami skarżąca otrzymała. Na koniec Starosta wskazał, że wydając zaskarżony akt miał obowiązek wyważyć interes społeczny oraz interes przedsiębiorcy. Wprowadzona zmiana jest w interesie społeczności lokalnej, jednocześnie nie wyłącza ona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. Przedsiębiorstwo może dowozić materiał odpadowy do wysypiska śmieci pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej do 10 t oraz drogą wewnętrzną, którą wskazał jako główną bez ograniczeń w tym zakresie. Zatwierdzona zmiana organizacji ruchu stanowi kompromis pomiędzy interesem społecznym społeczności lokalnej, bezpieczeństwem w ruchu drogowym, a interesem przedsiębiorcy. Organ wskazał, że posiada wiedzę, iż inwestycja polegająca na rekultywacji wysypiska śmieci w [...] decyzją Marszałka Województwa została przedłużona.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie jako dowodu w sprawie odpisu dokumentacji technicznej drogi dojazdowej do składowiska odpadów w m. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ), dalej jako p.p.s.a., wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, czyli w ramach kontroli zaskarżonego aktu sąd jest obowiązany do badania jego legalności w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zagadnienie zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wywoływało rozbieżności w orzecznictwie, także w aspekcie podstawy prawnej przysługującej na nie skargi do sądu. W efekcie w dniu [...] czerwca 2014 r. została podjęta uchwała sygn. akt [...] stwierdzająca, że zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego, wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1, i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. W uchwale tej NSA stwierdził, że przepisy (w tym Prawo o ruchu drogowym, jak rozporządzenie) nie określają wyraźnie formy prawnej zatwierdzenia organizacji ruchu. Istnieje tylko zgoda co do tego, że akt taki podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, oraz że nie ma cech decyzji czy postanowienia, nie jest też pisemną interpretacją przepisów wydawaną w indywidualnej sprawie, ani aktem prawa miejscowego, jak i aktem nadzoru. Akt zatwierdzenia projektu organizacji ruchu drogowego nie ma charakteru normatywnego, mimo że wyznacza pewne reguły zachowania mogące przypominać zasady mieszczące się w ramach powszechnych norm prawnych. Powoduje wprawdzie powstanie nowej sytuacji prawnej adresatów aktu, to jednak nie może być uznany za generalny akt normatywny. Zarządzanie ruchem na drogach, w tym zatwierdzanie organizacji ruchu na drogach, nie jest formą stanowienia przepisów prawnych, ale formą stosowania przepisów prawnych. Należy do kategorii aktów zarządzania poprzez stosowanie norm prawnych. Oceniając charakter zatwierdzenia organizacji ruchu NSA stanął na stanowisku, że zatwierdzenie organizacji ruchu ma charakter ogólny i abstrakcyjny, tworzy nową sytuację prawną podmiotów korzystających z dróg i czyni to generalnie - na zasadzie powszechności dostępu.
Stosownie do treści oraz art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) starosta jest zarządcą dróg powiatowych i gminnych, z wyłączeniem dróg publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, autostrad i dróg ekspresowych (ust. 6) oraz organem zarządzającym ruchem na tych drogach. Warunki zarządzania ruchem określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, a zwłaszcza działania w zakresie wprowadzania oznakowania pionowego, poziomego, sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu i wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Działania w zakresie szeroko rozumianego zarządzania ruchem są realizowane przez takie czynności organizacyjno-techniczne, jak: opracowywanie, rozpatrywanie i zatwierdzanie projektów organizacji ruchu; przekazywanie zatwierdzonych projektów organizacji ruchu do realizacji; nadzór nad zgodnością organizacji ruchu z zatwierdzonym projektem; nadzór i analiza obowiązującej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, a także nadzór nad zarządzaniem ruchem.
Zgodnie zaś z art. 19 ustawy z dnia 11 marca 1989 r. o drogach publicznych (DZ.U. z 2016 r. poz. 1440) zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg: zarządcą dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wojewódzkich - zarząd województwa, powiatowych - zarząd powiatu, a gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta). Ponadto w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.
Podsumowując tę część wywodu należy stwierdzić, że rozpatrywana w niniejszej sprawie organizacja ruchu dotyczy fragmentu drogi gminnej nr [...] w miejscowości [...], której zarządcą jest Starosta. Na podstawie obowiązujących przepisów prawa, wskazany organ był uprawniony do decydowania o organizacji ruchu na tej drodze, a formą w jakiej się to przejawia jest zatwierdzanie organizacji ruchu. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności przez zatwierdzanie organizacji ruchu. Organizacja ruchu na drogach publicznych polega między innymi na sposobie umieszczania znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu (§ 1 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia). Ustalenie organizacji ruchu następuje w kilku etapach: pierwszy to rozpatrzenie projektu organizacji ruchu oraz wniosków dotyczących zmian organizacji ruchu, drugi - opracowanie projektu organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu, trzeci - zatwierdzenie organizacji ruchu na podstawie złożonych projektów, czwarty - przekazanie zatwierdzonych organizacji ruchu do realizacji (§ 3 ust. 1). Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia określa wymogi projektu organizacji ruchu drogowego. W myśl § 6 ust. 1 wymienionego rozporządzenia organizację ruchu zatwierdza, na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu, organ zarządzający ruchem albo podmiot zarządzający drogą wewnętrzną właściwy dla danej drogi.
Zatwierdzona organizacja ruchu ma charakter stały i przewiduje termin obowiązywania do 31 grudnia 2020. Zgodnie z zatwierdzonym projektem zmiana organizacji ruchu obejmuje wprowadzenie oznakowania miejscowości znakami E- 17A i E-18A wraz z terenem zabudowanym znakami D-42 i D-43, wprowadzenie znaku B-5 - 10T - zakaz wjazdu samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającą 10T z tabliczką T-22 - nie dotyczy rolników, służb komunalnych i gospodarki leśnej. Jako cel wprowadzenia zmiany wskazano w projekcie poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz pieszych - ze względu na brak chodnika oraz przeciwdziałanie niszczeniu drogi poprzez wyeliminowanie dużego natężenia ruchu. Na dużej części drogi, ze względu na małą szerokość jezdni, występują trudne warunki drogowe. W projekcie zawarto opis techniczny drogi gminnej [...], opinię dotyczącą zużycia eksploatacyjnego nawierzchni drogi ul. [...], która zawiera dane dotyczące parametrów drogi, konstrukcji drogi i ruchu na drodze, nadto projekt zawiera część rysunkową składającą się z planu orientacyjnego w skali 1:10000 oraz projektu zagospodarowania w skali 1:1000. Przedmiotowy projekt organizacji ruchu spełnia wymogi wynikające z § 5 rozporządzenia.
Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia w celu szczegółowego rozpatrzenia wniesionych opinii lub wątpliwości związanych z projektem organ zarządzający ruchem może:
1)powołać komisję, w której skład wchodzą, w szczególności, przedstawiciel Policji oraz przedstawiciel zarządu drogi;
2)zasięgnąć opinii rzeczoznawcy, audytora lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na jego bezpieczeństwo;
3)zasięgnąć opinii rzeczoznawcy lub biegłego w zakresie wpływu planowanej organizacji ruchu na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu i zanieczyszczenia powietrza.
Z przytoczonego przepisu wynika, że regulacja zawarta w § 8 ust. 1 rozporządzenia z ma charakter dyspozytywny i to w gestii organu leży uprawnienie do ewentualnego skorzystania z podjęcia dodatkowych, wymienionych w tym przepisie działań zmierzających do szczegółowego rozpatrzenia wniesionych opinii lub wątpliwości związanych z projektem organizacji ruchu. Na nim też ciąży odpowiedzialność jeżeli okaże się, iż przyjęta organizacja ruchu opierała się na błędnych lub niepełnych informacjach. W badanej sprawie organ stwierdził brak podstaw do skorzystania z uprawnienia do powołania odpowiedniej komisji lub zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy bądź biegłego co oznacza, że w ocenie organu przedłożona dokumentacja była wystarczająca do podjęcia danego aktu. W opinii dotyczącej zużycia eksploatacyjnego nawierzchni zawarto dane dotyczące prognozowanego ruchu pojazdów uwzględniające przejazd pojazdów ciężarowych oraz ruch lokalny. Wbrew zarzutom skargi, w świetle obowiązującego stanu prawnego, akt zatwierdzenia projektu organizacji ruchu, nie wymaga przeprowadzenia analiz w zakresie wpływu ruchu pojazdów na środowisko naturalne, w szczególności w zakresie hałasu i zanieczyszczenia powietrza.
Nie doszło również do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (DZ.U. 2019 poz. 23 11). Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia znak B-5 "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych" stosuje się w celu wyeliminowania ruchu samochodów ciężarowych, pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t. Znak B-5 stosuje się przede wszystkim na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub występują trudne warunki drogowe, np. mała szerokość jezdni, małe promienie łuków na skrzyżowaniach. Ponadto, znak ten może być zastosowany, gdy występuje potrzeba wyeliminowania ruchu wszelkich pojazdów ciężarowych z zabytkowych czy reprezentacyjnych dzielnic. W przypadku gdy zakaz wjazdu ma dotyczyć samochodów ciężarowych o określonej dopuszczalnej masie całkowitej, np. ponad 5 t, na znaku lub na tabliczce pod znakiem podaje się wartość tej masy.
W analizowanej sprawie podstawę do wprowadzenia omawianego zakazu wjazdów samochodów ciężarowych stanowiła dokumentacja projektowa. W opinii dotyczącej zużycia eksploatacyjnego nawierzchni, na podstawie danych wynikających z decyzji Starosty nr [...] udzielającej zgodę na rekultywację składowiska odpadów w miejscowości [...], podano że dzienna liczba samochodów ciężarowych o ciężarze 42 Mg przewożących materiały rekultywacyjne ul. [...] - w jedną stronę - wynosi 15 sztuk oraz 15 przejazdów dziennie w drugą stronę pojazdami bez załadunku o ciężarze 17 Mg (ciężar auta). Ponadto należy uwzględnić ruch lokalny który, zgodnie z prognozą ruchu dla samochodów ciężarowych w roku 2020, wnosi 9 pojazdów na dobę. Powyższe dane, w zestawieniu opisem stanu technicznego drogi, jej nawierzchni oraz konstrukcji, drogi były podstawą wniosku o wprowadzenie w.w. zakazu wjazdu samochodów ciężarowych o masie całkowitej powyżej 10t.
Wprowadzone w zaskarżonym projekcie wyłączenia do znaku B-5, w świetle w.w. rozporządzenia z dnia 3 lipca 20023 r., są dopuszczalne. Zgodnie z treścią zapisu zawartego w pkt 3.1.2.1 w.w. rozporządzenia jeżeli znaki zakazu wprowadza się ze względu na duże natężenie ruchu pojazdów, to należy ustalić, czy ich obowiązywanie nie powinno ograniczać się np. do godzin szczytu, pory doby lub innego okresu charakterystycznego dla warunków lokalnych. Zakazy wyrażone znakami mogą być też ograniczone do niektórych uczestników ruchu. Wyjątków takich nie można stosować do znaków: B-13, od B-14 do B-17, B-20, B-29, B-31, B-32, B-37, B-38, B-41 i B-43. Informacje precyzujące znaczenie znaku zakazu, w szczególności informujące, jakich pojazdów znak dotyczy, np. podające ich rodzaj lub masę, należy umieszczać na tabliczce pod znakiem lub na tarczy znaku.
Odnosząc się do pozostałej argumentacji skargi podnieść należy, że nie mogła mieć ona wpływu na ocenę legalności zaskarżonego aktu. Zarządzenie ruchem na drodze, w rozumieniu § 1 w.w. rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r., jest procesem ciągłym, a podejmowanie właściwych czynności przez zarządcę danej drogi jest podyktowane potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa na drodze i prawidłowego utrzymania dróg. W związku z takim charakterem projektu organizacji ruchu nie jest to akt ustalany raz na zawsze, lecz może podlegać zmianom, w zależności od aktualnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczących naruszenia art. 32 i 22 Konstytucji RR w zw. z art. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Już gramatyczna wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że korzystanie z drogi publicznej, do których należą drogi gminne, może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa.
Warto zwrócić uwagę, że kwestia wykonywania przez skarżącą transportu drogą gminną [...] pojazdami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającą 10t była przedmiotem dyskusji oraz uzgodnień prowadzonych pomiędzy Burmistrzem, a spółką R. sp. z o.o. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Burmistrz wyraził zgodę na plan transportu do działki nr [...] poprzez działki nr [...] oraz nie wyraził zgody na transport drogą prowadzącą m.in. przez ul. [...] w [...]. Kolejnym pismem z dnia [...] pażdziernika 2019 r. Burmistrz podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. Burmistrz wezwał spółkę R. sp. z o.o. do powstrzymania transportu samochodami ciężarowymi m.in. ul [...]. Sprawa sposobu rekultywacji, w tym przejazdu samochodów ciężkich, była przedmiotem protestów mieszkańców miejscowości [...].
Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym skarżącej z dnia [...] sierpnia 2020 r. wskazać należy, że dokumentacja dołączona do pisma dotyczyła stanu prawnego związanego z zagospodarowaniem odpadów przemysłowych w miejscowości [...] dla D., a zatem dotyczyła lat 1989 – 1992. Okoliczności wynikające z przedłożonej dokumentacji pozostają w sprawie poza sporem, nadto nie są przedmiotem rozpoznania w analizowanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło