II SA/Go 322/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J.L. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) orzekł o uznaniu J.L. za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2008r. W dniu [...] lutego 2009r. J.L. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż w sprawie zaszły nowe okoliczności przemawiające za przyznaniem mu płatnego zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący podał, że w dniu [...] lutego 2009r. otrzymał od angielskiego pracodawcy firmy O LTD świadectwo pracy, w którym wskazano, iż stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy, a nie z mocy porozumienia stron. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2009r., [...] na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że w dniu [...] grudnia 2009r. J.L. otrzymał decyzję Starosty Powiatu o uznaniu za osobę bezrobotną bez prawa do świadczeń wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Strona w ustawowym terminie 14 dni nie skorzystała z prawa odwołania, przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy zaznaczył, że odwołanie strony nie zawiera żadnych informacji dotyczących przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Strona wraz z odwołaniem nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony poprzez zaniechanie wniesienia odwołania w terminie. Na powyższe postanowienie J.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Kwestionując zaskarżone postanowienie wskazał na "faktyczną niemożliwość" wniesienia dowołania w ciągu 14 dni, gdyż było to dopiero możliwe 18 lutego 2009r. po otrzymaniu świadectwa pracy od firmy, w której był ostatnio zatrudniony. Niewniesienie prośby o przywrócenie terminu skarżący uzasadnił niewiedzą. Według skarżącego pracownik Państwowego Urzędu Pracy powinien poinformować o zasadach wniesienia odwołania, co faktycznie nie nastąpiło. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Dokonując kontroli w niniejszej sprawie, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa warunkującym uchylenie tego postanowienia, bądź stwierdzenie jego nieważności na postawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. Na wstępie zaznaczyć należy, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uchybienie terminu następuje wówczas, gdy odwołanie zostało złożone po upływie terminu przewidzianego w wymienionym przepisie. Skutkiem wniesienia odwołania po terminie jest jego bezskuteczność. Wtedy też decyzja wydana przez organ administracji I instancji staje się ostateczna. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 1999r. I SA 330/99 podkreślił, iż "Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie." W ocenie Sądu organ prowadzący postępowanie w prawidłowy sposób ustalił datę doręczenia stronie decyzji, upływu terminu do jej wniesienia i termin wniesienia odwołania. Zarówno z treści skargi, jak i akt sprawy wynika, iż skarżący potwierdził odbiór decyzji Starosty Powiatu o uznaniu za bezrobotnego bez prawa do zasiłku w dniu jej wydania tj. [...] grudnia 2008r. Do decyzji załączono także prawidłowe pouczenie o przysługujących środkach i trybie zaskarżenia. W związku z tym termin do wniesienia odwołania winien być liczony od wskazanej powyżej daty. Z powyższego wynika, iż z dniem [...] stycznia 2009r. decyzja Starosty Powiatu stała się ostateczna. W tym miejscu należy wskazać, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania ma charakter ustawowy. Oznacza to, że jest on wiążący dla wszystkich stron i organów administracyjnych występujących w postępowaniu administracyjnym. Dlatego też czynność procesowa dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Zaznaczyć trzeba, że obowiązujące przepisy zawierają również instytucje procesowe, które pozwalają stronie postępowania bronić się przed negatywnymi konsekwencjami związanymi z uchybieniem terminu procesowego. Otóż strona może wystąpić z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast oceny wniosku dokonuje organ administracyjny. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wystąpił jednak z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest trafne stanowisko skarżącego, iż termin do wniesienia odwołania mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia otrzymania świadectwa pracy od angielskiego pracodawcy ([...] lutego 2009r.). Tym bardziej, iż został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie od nieostatecznej decyzji administracyjnej nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. W ocenie Sądu skarżący nie miał żadnej formalnej przeszkody do zainicjowania postępowania odwoławczego, w ramach którego mógłby podnosić kwestię oczekiwania na nowe świadectwo pracy. Rzeczą skarżącego było zastosowanie się do pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji w przedmiocie statusu bezrobotnego. Brak staranności w tym zakresie naraża stronę na ujemne konsekwencje z tego wynikające. Na marginesie zauważyć trzeba, że mimo prawidłowego pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, skarga do Sądu również została przez skarżącego nieprawidłowo złożona, gdyż wniósł ją bezpośrednio do Sądu, a powinien to uczynić za pośrednictwem organu odwoławczego. Przekazanie skargi przez Sąd do organu uchroniło jednak skarżącego od skutków nieprawidłowego sposobu wniesienia skargi i w rezultacie pozwoliło rozpatrzyć ją merytorycznie. Odnosząc się do treści skargi stwierdzić należy, że nie ma racji skarżący twierdząc, że pracownik PUP winien pouczyć go o terminie i sposobie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Otóż obowiązujące przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązku pouczania strony o możliwości przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Takie stanowisko zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 1997r., III SA 681/96 "Możliwość złożenia prośby o przywrócenie terminu wynika z przepisów prawa i ograny administracji państwowej nie mają obowiązku pouczania stron z urzędu o tej możliwości". W sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione z bezsprzecznym uchybieniem czternastodniowego terminu, a termin ten nie został przywrócony organ odwoławczy zobowiązany był w drodze postanowienia, wydanego na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy mieć na względzie, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie zostałby przywrócony stanowi rażące naruszenia prawa, oznaczałoby bowiem weryfikację decyzji ostatecznej korzystającej z ochrony trwałości. W związku z zawartym w skardze wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zauważyć trzeba, że Sąd Administracyjny nie zastępuje organów administracji w rozpoznawaniu wniosków, które zastrzeżone są ustawowo do kompetencji organu administracji. Skarżący powinien taki wniosek skierować zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a. do właściwego w sprawie organu administracji publicznej. Sąd Administracyjny, działając na podstawie przepisów p.p.s.a. rozpoznaje skargę na akt administracyjny i w rezultacie podejmuje orzeczenie uwzględniające skargę, rozstrzygając zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. lub skargę oddala. Z tych wszystkich względów skargę jako bezzasadną należało oddalić, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.