II SA/Go 324/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego sprawy ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 maja 2009 r., pełnomocnik B.N. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. 2 czerwca 2009 r. do sądu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej – M.N. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik B.N. podała, że skarżąca z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości 845 zł, z czego znaczną część przeznacza na zakup leków. B.N. mieszka wraz z córką (jej pełnomocnikiem), która jest osobą bezrobotną i mężem, który pobiera emeryturę w wysokości 945 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku pełnomocnik skarżącej przedstawiła rachunki potwierdzające ponoszone koszty związane z eksploatacją nieruchomości. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez B.N. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca wraz z mężem z tytułu świadczeń emerytalnych dysponują kwotą w wysokości 1.999 zł (netto). Skarżąca jest osobą schorowaną, znaczną część środków pieniężnych przeznacza na zakup lekarstw. Nadto córka skarżącej jest osobą bezrobotną, posiadającą czwórkę dzieci. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani wartościowych rzeczy ruchomych. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż wskazane środki pieniężne pozwalają jedynie zabezpieczyć podstawowe potrzeby skarżącej i jej rodziny. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek B.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.