II SA/Go 324/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., znak sprawy: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2020 r. poz. 1325, dalej - o.p.), art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (DZ.U. z 2020 r. poz. 859) Dyrektor Administracji Skarbowej stwierdził, że odwołanie wniesione przez U z Litwy od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w.w. decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na przewoźnika U z Litwy karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł za zgłoszenie przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów [...], o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. W orzeczeniu organ I instancji zawarł pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Administracji Skarbowej za pośrednictwem organu I instancji oraz o 14 - dniowym terminie do wniesienia odwołania. Zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego została stronie doręczona w dniu 30 października 2020 r., zgodnie z pismem Poczty Polskiej S.A. Biuro Wsparcia Klientów, Dział Reklamacji Zagranicznych z dnia [...] grudnia 2020 r., a zatem 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 13 listopada 2020 r. Tymczasem, jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie w której wysłano odwołanie, zostało ono nadane listem poleconym w dniu 17 listopada 2020 r., a wiec po terminie wyznaczonym przez przepisy o.p. Na powyższe postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] U, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: art. 223 § 2, art. 144 § 1 pkt 1, art. 122, art. 187 §1 i art. 191 o.p. poprzez nie dokonanie oceny czasu, miejsca i skuteczności doręczenia - zgodnie z przepisami prawa miejsca dokonania czynności, w szczególności w kontekście lokalnych przepisów antyepidemicznych, a także Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. (DZ.U. Nr 141 poz. 913 ), przez co organ nie dokonał właściwej oceny okoliczności doręczenia decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ nie dysponuje zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzji przez stronę, mającej siedzibę na Litwie, tym samym organ nie posiada wiedzy o dacie doręczenia decyzji stronie. Datę doręczenia organ ustalił na podstawie pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2020 r., według którego decyzję doręczono stronie w dniu 30 października 2020 r. Strona tej czynności jednak nie podejmowała. Z oświadczenia strony zawartego w odwołaniu wynika, że do doręczenia doszło w dniu 5 listopada 2020 r., taką też informację pełnomocnik uzyskał bezpośrednio od strony w dniu 10 listopada 2020 r. Pełnomocnik dodał, że strona nie miała żadnego interesu w tym, aby wprowadzać swego pełnomocnika w błąd. Organ nie dysponuje zwrotnym poświadczeniem odbioru przesyłki, natomiast oświadczenie Poczty Polskiej dowodu tego nie zastępuje i nie jest równoważne oświadczeniu strony. Pełnomocnik zaznaczył, że ponieważ doręczenie wywołuje skutki prawne, dowód na tę okoliczność obciąża organ, a nie stronę. Ocena okoliczności doręczenia powinna być dokonana również w kontekście przepisów lokalnych związanych z doręczeniami i regulacji pandemicznych, które mogły mieć wpływ na sposób jego dokonania na jesieni 2020 r. Szczegółowych ustaleń w tym zakresie w sprawie zabrakło. Ze względu na zagraniczny charakter doręczenia w sprawie znajdują zastosowanie także przepisy Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r., a odniesień do tego aktu w uzasadnieniu postanowienia również zabrakło. Brak jest również ustaleń i odniesień do przepisów prawa litewskiego dotyczących czynności doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że dniu 18 listopada 2020 r. wpłynęło do organu zwrotne potwierdzenie odbioru w.w. decyzji I instancji, na którym widnieje datownik urzędu zwracającego potwierdzenie – "[...] 2020 - 11 - 06" natomiast w polu miejscowość i kraj" widnieje nieczytelny podpis oraz data "15 listopada 2020 r.", natomiast pola dotyczące daty doręczenia przesyłki i nazwiska odbiorcy są nieuzupełnione. Zatem w.w. zwrotnego odbioru przesyłki, z uwagi na to że nie zawierało terminu doręczenia, ani nie wskazywało osoby odbierającej przesyłkę, nie można było uznać za dowód potwierdzający doręczenie decyzji stronie. W związku z powyższym w dniu 19 listopada 2020 r. organ I instancji złożył na Poczcie Polskiej S.A. reklamację w sprawie nienależytego wykonania usługi pocztowej doręczenia przesyłki adresatowi. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ze stroną litewską w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. stanowiącym odpowiedź na reklamację Poczta Polska S.A. wskazała, że cyt.: "reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 30 października 2020 r., zgodnie z art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej. W załączeniu przesyłamy dowód odbioru, na którym odbiorca potwierdził otrzymanie przesyłki". Organ wskazał, że ustalenia dokonane przez Pocztę Polską S.A. zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. poparte dowodem odbioru stanowiły dla Dyrektora Administracji Skarbowej podstawę do przyjęcia, że decyzja organu I instancji doręczona została stronie w dniu 30 października 2020 r., a zatem 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 listopada 2020 r. Organ wskazał, ze w myśl art. 180 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na marginesie organ zauważył, że ze strony internetowej dotyczącej śledzenia przesyłek organ uzyskał informację, że przedmiotowa przesyłka została doręczona odbiorcy w dniu 30 października 2020 r. Jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie, w której przesłano zaskarżenie, odwołanie od decyzji organu I instancji nadane zostało listem poleconym w dniu 17 listopada 2020 r., a więc po terminie wyznaczonym w przepisach o.p. W ocenie organu w sprawie podjęte zostały wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia daty doręczenia decyzji organu I instancji. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia przepisów Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. organ wskazał, że przepisy wskazanej Konwencji mają zastosowanie w sprawach podatkowych, natomiast postępowanie w sprawie nałożenia kary na podstawie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (ustawa SENT) nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy o.p. (art. 26 ust. 5 ustawy SENT). Organ wskazał, że Poczta Polska S.A. przyjęła pismo zobowiązując się do jego doręczenia, a następnie na podstawie międzynarodowych procedur pocztowych przekazała pismo operatorowi pocztowemu państwa, w którym siedzibę ma kontrolowana spółka w celu doręczenia przesyłki. Zgodnie z art. 4 ustawy prawo Pocztowe do świadczenia usług pocztowych w obrocie zagranicznym stosuje się przepisy ustawy, jeżeli międzynarodowe przepisy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Kontroli Sądu podlegało postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r., którym organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie z dnia [...] listopada 2020 r. wniesione w dniu 17 listopada 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie) od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...], którą nałożono na skarżącą administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za naruszenie przepisów ustawy SENT, wniesione zostało z uchybieniem terminu. Stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przytoczony przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że na etapie wstępnego badania odwołania organ obowiązany jest jedynie ustalić datę doręczenia decyzji, prawidłowość jej doręczenia oraz datę wniesienia odwołania. Jeżeli porównanie tych dwóch dat wskazuje na to, że odwołanie zostało wniesione później niż w 14 dniu od dnia zgodnego z prawem doręczenia decyzji zachodzi podstawa do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Ustawa nie nakazuje organowi badać innych jeszcze okoliczności uchybienia terminowi. Jak wynika z akt sprawy decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] października 2020 r., zawierająca stosowne pouczenie o możliwości i terminie do wniesienia odwołania, została wysłana do U na Litwie za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W dniu 18 listopada 2020 r. do Urzędu Celno - Skarbowego wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru w.w. decyzji, na którym nie zamieszczono daty odbioru decyzji oraz nazwiska osoby odbierającej decyzję. Na dokumencie tym widnieje datownik urzędu zwracającego potwierdzenie - "[...] 6 listopada 2020 r.". Wobec nieuzupełnienia potwierdzenia odbioru przesyłki w dniu 19 listopada 2020 r. organ złożył reklamację u operatora Poczta Polska S.A. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Poczta Polska S.A. uznała reklamację za nieuzasadnioną w zakresie doręczenia przesyłki. W piśmie tym wskazano, że na podstawie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż przesyłka została doręczona w dniu 30 października 2020 r., na dowód czego załączono odpis dowodu odbioru przesyłki, na którym odbiorca potwierdził otrzymanie przesyłki w dniu 30 października 2020 r. Z dołączonego do pisma odpisu potwierdzenia odbioru wynika, że dotyczy ono przesyłki pocztowej nr [...], natomiast z akt sprawy wynika przesyłka pocztowa o tym numerze dotyczy w.w. decyzji organu I instancji, na dowodzie odbioru widnieje data 30 października 2020 r. Dodatkowo korzystając ze strony internetowej – śledzenie przesyłek" ustalono, że przesyłka zawierająca decyzję organu i instancji została stronie doręczona w dniu 30 października 2020 r. Jak wynika z art. 3 pkt 22 i 23 ustawy Prawo pocztowe przesyłka polecona - to przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną (czyli taką, która została przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru), przemieszczana i doręczana w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem. Dodatkowym elementem (usługą) takiej przesyłki może być zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Niezależnie jednak od tego czy wysłanie przesyłki następuje listem poleconym, czy też listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w każdym przypadku odbiorca (adresat) takiej przesyłki rejestrowanej kwituje jej odbiór. Skierowanie przesyłki do doręczenia listem poleconym bez zwrotnego potwierdzenia odbioru nie dyskwalifikuje tego doręczenia, a jedynie ewentualnie może rodzić trudności dowodowe co do podpisu i daty. Brak któregoś z tych elementów tj. podpisu lub daty doręczenia (a tym bardziej obu z nich) uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości doręczenia (np. przez adresata, daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia). W wypadku braków powyższych elementów okoliczności z nich wynikające powinny być ustalone w oparciu o dostępne środki dowodowe. Organ - pomimo braku w aktach sprawy dowodu potwierdzenia odbioru pisma - może dowodzić, że pismo zostało doręczone (wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., I GSK 1356/11). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ podjął niezbędne i konieczne działania w celu ustalenia daty doręczenia decyzji organu I instancji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] października 2020 r. została doręczona stronie i weszła do obrotu prawnego w dniu 30 października 2020 r. Fakt ten potwierdza zarówno kserokopia potwierdzenia doręczenia przesyłki oraz pismo Poczty Polskiej S..A. z dnia [...] grudnia 2020 r. jak i wydruk z elektronicznego śledzenia przesyłek. Tym samym zostały spełnione wymogi z art. 144 § 1 pkt 1 o.p.. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu organ podjął właściwe i dostępne czynności procesowe w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących daty doręczenia decyzji organu I instancji. Nie podważa ustaleń organu argumentacja zawarta w skardze. Wskazać należy, że - jak słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę - postępowanie w sprawie wymierzenia kary za naruszenie przepisów ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, dlatego przepisy Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r., nie mają w badanej sprawie zastosowania. Odnosząc się do dalszej treści skargi wskazać należy, że twierdzenia strony skarżącej o przekazanej korespondencyjnie pełnomocnikowi spółki informacji o dacie doręczenia decyzji (czyli 5 listopada 2020 r.) podlegają ocenie na tle wszystkich ustalonych okoliczności danej sprawy oraz na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zauważyć zatem przyjdzie, że argumentacja skargi nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a zatem termin ten upłynął w dniu 13 listopada 2020 r. Odwołanie od ww. decyzji zostało złożone w dniu 17 listopada 2020 r., a zatem po upływie wskazanego terminu. W tym stanie rzeczy organ II instancji zasadnie stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Argumentem dodatkowym, który należało uwzględnić w rozważaniach jest też bezwarunkowy charakter art. 228 § 1 pkt 2 o.p. wynikający między innymi ze zwrotu "organ odwoławczy stwierdza". Dodać należy i to, że stwierdzenie uchybienia terminowi następuje w trybie działania z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.