II SA/Go 327/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-16

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli ekspertyza techniczna nie odnosi się w pełni do postawionych w postanowieniu pytań, a inwestorzy podnoszą, że budowa była prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona jako nieważna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, nawet jeśli ekspertyza techniczna nie była kompletna, ponieważ organ sam posiadał wiedzę niezbędną do oceny sytuacji. Stwierdzono, że budowa prowadzona na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została unieważniona, jest traktowana jako budowa bez wymaganego pozwolenia, co uzasadnia zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i dalsze postępowanie legalizacyjne lub nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku gospodarczo-garażowego, którego pozwolenie na budowę zostało stwierdzone jako nieważne z powodu niezgodności z warunkami zabudowy i przepisami technicznymi. Inwestorzy dokonali zmian w wymiarach budynku w stosunku do zatwierdzonego projektu. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu, uznając brak możliwości jego legalizacji. Inwestorzy wnieśli skargę, zarzucając m.in. nierzetelną ocenę ekspertyzy i naruszenie zasady proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] października 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. i E.W. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Decyzja stwierdzająca nieważność wydana została na podstawie art. 157§ 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, iż powyższą decyzją Starosta zezwolił na budowę budynku niezgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2005r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...], albowiem zezwolił na budowę budynku o powierzchni 56, 25 m2, podczas gdy w decyzji o warunkach zabudowy określono powierzchnię budynku na 42, 00 m2, nadto zezwolił na budowę budynku w odległości 1, 00 m od granicy z działkami sąsiednimi, co stanowi naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2002r. Nr 75, póz. 690) - zwane dalej rozporządzeniem. Powyższe uchybienia, stwierdził organ, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkowały stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia [...] marca 2008r Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem realizowanych robót budowlanych na działce nr [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzone roboty budowlane budynku gospodarczo-garażowego, nakazał zabezpieczenie placu budowy zgodnie z obowiązującymi przepisami bhp i zasadami wiedzy technicznej oraz przed dostępem osób postronnych i nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. Organ wskazał, że ekspertyza techniczna winna obejmować: ocenę istniejącego stanu technicznego budowy budynku gospodarczo-garażowego, wnioski z oględzin i badań, przydatność realizowanej budowy do planowanych robót budowlanych zgodnych z owiązującymi przepisami. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 50 ust. pkt 1, ust. 2, ust. 3, art. 52, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 994r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) - zwana dalej ustawą. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że inwestor budowy budynku garażowo-gospodarczego dokonał samowolnie, pod dozorem kierownika budowy, zmiany wymiarów zewnętrznych, powiększenia obiektu, l tak powierzchnia zabudowy według zatwierdzonego w projekcie - 7.5x7,5 w realizacji wynosi - 7.72 m x 8.14m. )o zakończenia budowy pozostało wykonanie tynków wewnętrznych, posadzek, elewacji budynku, osadzenie stolarki drzwiowej i bramowej. Dalej organ wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego, na skutek stwierdzenia jej nieważności, została wyeliminowana z ) obrotu prawnego. W tej sytuacji, stwierdził organ, należało podjąć czynności naprawcze, w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ustawy, których celem jest legalizacja wykonanych robót poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem, albo nakaz rozbiórki w całości lub w części wybudowanego obiektu. W dniu [...] grudnia 2008r. inwestor złożył w siedzibie właściwego organu nadzoru budowlanego ekspertyzę techniczną budynku gospodarczo-garażowego w trakcie budowy na działce nr [...]. W przedłożonej ekspertyzie rzeczoznawca wskazał dane dotyczące właścicieli budynku, podstawę opracowania, lokalizację, dane techniczne budynku oraz opis stanu wykonania konstrukcji budynku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. i E.W. rozbiórkę budowy budynku gospodarczo - garażowego usytuowanego na działce nr [...]. Decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 52, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy oraz art. 104 k.p.a. \N uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z dnia [...] października 2005r. w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo -garażowego na działce nr [...]. Dalej organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowody wykazał, iż realizując budowę inwestor zmienił wymiary zewnętrzne budynku, ti. z wymiarów 7,5mx7,5m określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę do wymiarów 7,72x8,14, czym naruszył warunki określone w pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że projekt budowlany dotyczący przedmiotowego budynku naruszał warunki określone w decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie wymagań kształtowania ładu przestrzennego, a konkretnie wymagań wynikających z §12 rozporządzenia oraz odnośnie powierzchni zabudowy, którą w decyzji o warunkach zabudowy określono na 42,0 m2, a w projekcie budowlanym - na 56,25 m2. W toku postępowania ustalono, że nie prowadzono innego postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o warunkach zabudowy na działce nr [...]. Dalej organ zauważył, że przedłożona przez inwestorów ekspertyza techniczna nie odnosi się w pełni do problemów postawionych w postanowieniu P.l.N.B. z dnia [...] października 2008r, a konkretnie do kwestii lokalizacji przedmiotowej budowy względem sąsiednich działek, czy zabudowy na tych działkach. Organ wskazał, że w świetle treści § 12 rozporządzenia jedynym rozwiązaniem jest nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. B.W. i E.W. wnieśli odwołanie, W piśmie z dnia [...] stycznia 2009r, stanowiącym uzupełnienie odwołania, strony podniosły, że realizacja przedmiotowego budynku prowadzona była w oparciu o prawomocną i ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Dalej strony wskazały, że usytuowanie budynku w odległości 1m od granicy z działkami sąsiednimi zostało z sąsiadami uzgodnione. W decyzji o warunkach zabudowy nie wspomniano o konieczności zachowania innej odległości od granicy z działką sąsiednią, natomiast §12 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza lokalizację budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. Strony wskazały, iż na nieruchomościach sąsiednich posadowione są budynki przy granicy działek. Zdaniem stron usytuowanie budynku garażowo-gospodarczego nie wpływa niekorzystnie na działki sąsiednie. Decyzją z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że brak jest możliwości doprowadzenia budowy budynku garażowo-gospodarczego do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności lub robót naprawczych. Usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości 1, 02 m od granicy z działką nr 409 oraz 1, 02 do 1.09m od granicy z działką nr [...] pozostaje w rażącej sprzeczności z wymogami przepisu § 12 rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego spełnienie wymagań wynikających ze wskazanego tu przepisu rozporządzenia, nawet jeśli możliwym byłoby usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z działkami sąsiednimi, co podnieśli w odwołaniu skarżący, wiązałoby się z koniecznością częściowej rozbiórki budynku do wymiarów zapewniających jego usytuowanie zgodne z przepisami. Organ stwierdził, że pomimo niewypowiedzenia się przez autora ekspertyzy technicznej w kwestii technicznych możliwości rozbiórki, ze względu na zastosowane rozwiązania konstrukcyjne, ewentualna rozbiórka dwóch usytuowanych w stosunku do granicy działek sąsiednich niezgodnie z przepisami, ścian zewnętrznych, bez wątpienia spowodowałaby powstanie zagrożenia dla pozostałych części budynku, chociażby poprzez utratę oparcia dla dachu budynku. Organ wskazał, że w punkcie 2.2.1 decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowo - gospodarczego na działce nr [...], zawarty został wymóg zachowania linii zabudowy zgodnej z przepisami §12 rozporządzenia. Od powyższej decyzji B.W. i E.W. wnieśli skargę. W skardze skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 ustawy, poprzez pominięcie faktu, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została zanim Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji z dnia [...] października 2008r. Nadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania polegające na błędnej i dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nierzetelnej ocenie przedłożonej ekspertyzy technicznej. Następnie skarżący podnieśli zarzut naruszenia zasady proporcjonalności polegający na zastosowaniu rozstrzygnięcia prawnego nieadekwatnego do stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w punkcie 3c postanowienia organu l instancji z dnia [...] października 2008r. zbyt ogólnie i nieprecyzyjnie określono przedmiot ekspertyzy. Obowiązkiem organu administracyjnego było konkretne i precyzyjne określenie wymagań dotyczących ekspertyzy. W ocenie skarżących przedłożona do sprawy ekspertyza techniczna zawiera wszystkie niezbędne elementy, które wymagane są przez porządek prawny. Skarżący podnieśli, że realizacja budowy nastąpiła w oparciu o zatwierdzony przez organ administracyjny projekt budowlany, a nieznaczne odstępstwa od linii zabudowy nie powinny mieć decydującego znaczenia. W ocenie skarżących w sprawie ma istotne znaczenie fakt, że budynek jest w znacznej części ukończony, a pozostały jedynie prace wykończeniowe. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie była zasadna. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że budynek garażowo-gospodarczy posadowiony na działce nr [...], został wzniesiony przez inwestorów – B.W. i E.W., w oparciu o ostateczną decyzję z dnia [...] października 2005r zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Decyzja ta, na mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r. o stwierdzeniu jej nieważności oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia, została usunięta z obrotu prawnego. Obiekt w trakcie analizowanego postępowania administracyjnego, znajdował się w stanie surowym zamkniętym. Do opisanego stanu faktycznego sprawy zastosowanie znajdował przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stosownie do treści tegoż przepisu ustawy w przypadkach innych niż określone w art.48ust.1 lub art. 49b ust.1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż do sytuacji przewidzianej w art. 50 ust. 1 pkt1 należy zaliczyć stan w którym, budowa prowadzona jest na podstawie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany, wobec której stwierdzono następnie jej nieważność. W wyroku z dnia 28 maja 2005r. (OSA 2/01, ONSA 2001 Nr 4, poz. 143) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że budowa obiektu rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz stwierdzeniu jej nieważności jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, innym niż określony w jej art. 48. Pogląd powyższy znalazł aprobatę w praktyce orzeczniczej (por również wyroki NSA z dnia 18 czerwca 1998r. sygn. akt IV SA/1399/1996 i IV SA/952/ 99). W tej sytuacji zasadne było stanowisko organu l instancji, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2008r. na podstawie art. 50 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy budowlanej. Tym samym organ administracyjny podjął działania prawne w celu ustalenia możliwości legalizacji samowoli budowlanej, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy. Istotne znaczenie na tym etapie postępowania administracyjnego ma dowód w postaci ekspertyzy budowlanej. Objęty uznaniem obowiązek przedstawienia ekspertyzy może być nałożony, gdy organ wykaże, że jest to niezbędne do podjęcia decyzji w trybie art. 51 ust. 1 lub wymaga tego charakter wykonanych robót. Ustawowo wskazany termin wykonania obowiązku, o którym mowa, ma charakter terminu prawa procesowego i jako taki może być przywrócony (Komentarz Becka, Prawo budowlane Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 2.wydanie, str. 541). Na mocy przepisu art. 50 ust. 4 ustawy postanowienie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 traci ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust.1. Kolejnym etapem postępowania legalizacyjnego jest wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 ustawy. W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że istnieją techniczne możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3, natomiast w sytuacji, gdy takiej możliwości w sprawie nie ma - organ wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt1 Należy ponownie zwrócić uwagę na duże znaczenie dla wyniku postępowania legalizacyjnego ekspertyzy technicznej oraz innych dokumentów, o których mowa w art. 50 ust.3 ustawy. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na podstawie art. 50 ustawy, ma bowiem odpowiedzieć na pytanie - czy możliwa jest legalizacja danego obiektu budowlanego. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1). Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Należy dodać, że rozbiórkę można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa (por. tamże, str. 548). W rozpoznawanej sprawie organ administracyjny postanowieniem z dnia [...] października 2008r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, wskazując jednocześnie w punkcie 3c sentencji, że winna ona określać m.in. przydatność zrealizowanej budowy do planowanych robót budowlanych, zgodnych z obowiązującymi przepisami. W przedłożonej do sprawy ekspertyzie uprawniony rzeczoznawca nie odniósł się do kwestii wskazanej w punkcie 3c postanowienia. Wydając decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy o nakazie rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego, organ administracyjny dokonał samodzielnej analizy i oceny przydatności wykonanych robót do dalszych robót budowlanych zgodnych z przepisami prawa. Stanowisko organów obydwu instancji nie naruszyło przepisów prawa. Należy zwrócić uwagę na wagę i rodzaj naruszeń przepisów prawa budowlanego do jakich doszło na skutek wzniesienia analizowanego obiektu budowlanego. Budynek został wzniesiony z naruszeniem §12 rozporządzenia, albowiem został usytuowany w odległości 1, 02 m i 1, 02m do 1.09 m od granicy z działkami sąsiednimi (nr [...]). Stosownie do treści 12 ust. 1 , 3 i 4 rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Ust.3. Sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. 4. Jeżeli na sąsiedniej działce: 1) w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej, 2) bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. A zatem minimalna odległość budynku od granicy z działką sąsiednią wynosi 1, 5 m (ust. 3, ust. 4 pkt 1 i 2), przy czym sytuacja taka jest dopuszczalna jedynie w przy spełnieniu określonych w przepisach warunków. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że żaden z opisanych we wskazanych przepisach rozporządzenia warunków, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniał, nadto rzeczywista odległość przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego od granicy z działkami sąsiednimi wynosi mniej niż 1, 5 m, albowiem wynosi 1,02 m i 1,09 m. W decyzji z dnia [...] października 2005r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wyraźnie wskazano, że linia zabudowy winna przebiegać w myśl przepisu § 12 rozporządzenia (pkt. 2.2.1.) ponadto określono, że ze względu na szerokość działki i istniejącą zabudowę budynków gospodarczych w obszarze analizowanym nie jest możliwe określenie w decyzji usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z działkami sąsiednimi. Przewidziana we wskazanej powyżej decyzji o warunkach zabudowy powierzchnia budynku wynosi 42 m2, w decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany powierzchnię budynku określono na 56, 25 m2, natomiast rzeczywista powierzchnia wynosi 62,69 m2. A zatem również w zakresie powierzchni wzniesionego budynku dopuszczono się do odstępstwa od warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy. Istniejące naruszenia przepisów techniczno budowlanych ( §12 rozporządzenia) oraz przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy - art. 35 ust. 1pkt 1 ustawy), zostały zakwalifikowane przez właściwe w sprawie organy administracyjne jako rażące naruszenie przepisów prawa, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.). Rozpatrując możliwość legalizacji przedmiotowego budynku, organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż ze względu na rodzaj odstępstw od obowiązujących przepisów prawa, brak jest możliwości jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Podjętej decyzji nie można postawić zarzutu dowolności, albowiem została oparta na wszechstronnej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz całokształtu okoliczności dotyczącej tejże sprawy. Wprawdzie w ekspertyzie technicznej uprawniony rzeczoznawca nie wypowiedział się w kwestii przydatności wykonanych robót dla przeprowadzenia dalszych prac budowlanych zgodnych z przepisami prawa, jednak w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego, posiadający niezbędną wiedzę w tym zakresie, był uprawniony do zajęcia stanowiska w tej sprawie. Należy zauważyć, że to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek czuwania nad przebiegiem postępowania legalizacyjnego, organ ten jest związany ustawowymi terminami przewidzianym dla podjęcia kolejnych czynności procesowych. Trzeba pamiętać, że decyzja o której mowa w art. 51 ust. 1 ustawy może być podjęta w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 4), decyzja wydana po tym terminie dotknięta jest wadą nieważności. Istotą postępowania legalizacyjnego jest szybkie wyeliminowanie stanu będącego w kolizji z przepisami prawa. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują trybu procesowego, umożliwiającego organowi żądania uzupełnienia bądź wyjaśnienia treści ekspertyzy budowlanej. Przepisem ustawy upoważniającym organ do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlanej, bądź innych dokumentów w trakcie postępowania wyjaśniającego dotyczącego legalizacji obiektu budowlanego, jest przepis art. 50 ust 3. (dotyczy to przypadków samowoli budowlanej, o których mowa w art. 50 ust. 1). Po upływie określonego w ustawie terminu, organ administracyjny ma obowiązek wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1. Stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo budowlane, ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania o rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. A zatem to przepisy ustawy określają tryb działania organów administracji publicznej w danej dziedzinie, odesłanie do przepisów odrębnych (np. k.p.a.) może nastąpić na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu, na obecnym etapie rozpatrywania sprawy, nie ma pierwszorzędnego znaczenia okoliczność z jakiego powodu w ekspertyzie technicznej nie odniesiono się do możliwości legalizacji budynku. Należy zwrócić uwagę, że uprawniony rzeczoznawca znając treść postanowienia z dnia [...] października 2008r. miał również pełną wiedzę do jakich celów ekspertyza techniczna jest niezbędna organowi prowadzącemu postępowanie legalizacyjne danego obiektu budowlanego. Ponadto, w razie wątpliwości, istniała również możliwość zwrócenia się do organu o sprecyzowanie treści zagadnienia, które winno być wyjaśnione w ekspertyzie technicznej, czego jak wynika z akt sprawy, nie uczyniono. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie, istotne jest, czy organ administracyjny prowadzący postępowanie legalizacyjne, w przedstawionym stanie sprawy, był władny podjąć decyzję merytoryczną kończącą postępowanie administracyjne. Z przedstawionych powyżej względów, na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Nie był również zasadny zarzut skargi w myśl którego, doszło do naruszenia przepisów ustawy poprzez fakt wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, przed merytorycznym rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydanego na podstawie art. 50 ust. 1,2 i 3 ustawy. Na postanowienie z dnia [...] października 2008r. o wstrzymaniu robót budowlanych wniesione zostało zażalenia, w wyniku którego postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W wyroku z 27 września 2002r.(sygn. IV SA 2174/00, ONSA 2003, Nr 4, poz. 138) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydanie decyzji z art. 51 ust. 1 w terminie wskazanym w art. 50 ust. 4 nie powoduje bezprzedmiotowości rozpoznania zażalenia. Oznacza to, że nie ma przeszkód prawnych do wydania decyzji o której mowa w art. 51 ust. 1, pomimo wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 ustawy. Należy ponownie zauważyć, że decyzja o której mowa w art. 51 ust. 1 może zostać wydana w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia z art. 50 ust. 1, tym samym nie do przyjęcia jest stanowisko zgodnie z którym, wniesienie zażalenia tamuje możliwość wydania decyzji merytorycznej, albowiem ewentualne rozpatrzenie zażalenia w terminie późniejszym, pomimo istnienia uzasadnionych podstaw, uniemożliwiałoby wydanie decyzji rozstrzygającej w sprawie. Nadto w postępowaniu zażaleniowym płaszczyzną badania przez organ II instancji będzie w tym przypadku ustalenie wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 50 ust. 1 ustawy. Należy również podnieść, że zarówno postanowienie wydane na podstawie art. 50 ust. 1 jak i decyzja oparta na art. 51 ust. 1 podlegają kontroli w administracyjnym toku instancji, jak również kontroli sądowej. Również pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności podjętego rozstrzygnięcia. Z przedstawionych względów skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło