II SA/Go 328/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 maja 2009 r., D.B. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W piśmie z dnia 25 maja 2009 r. skarżąca wniosła o zwolnienie z wpisu. 19 czerwca 2009 r. do sądu wpłynął wniosek D.B. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że posiada trójkę dzieci, a jedno z nich jest niepełnosprawne. D.B. oświadczyła, że nie pracuje, utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej w łącznej kwocie 1.180 zł. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub Sygn. akt II SA/Go 328/09 pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez D.B. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca posiada trójkę dzieci, nie jest zatrudniona. D.B. utrzymuje się z zasiłków rodzinnych otrzymywanych z pomocy społecznej w łącznej kwocie 1.180 zł. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż wskazane środki pieniężne pozwalają jedynie zabezpieczyć podstawowe potrzeby skarżącej i jej rodziny. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek D.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.