II SA/Go 328/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T.K., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] o nałożeniu na odwołującego się kary pieniężnej w wysokości 400 zł za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 180 dni o nabycia pojazdu marki [...]. 1.1. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium przedstawiło stan sprawy oraz mające w niej zastosowanie przepisy prawa. Mianowice, że w dniu 12 marca 2021 r. skarżący złożył wniosek o rejestrację wskazanego pojazdu, który nabył dnia [...] lipca 2020 r. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.; dalej p.r.d.) właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Od dnia 15 lipca 2020 r. bieg rozpoczął 180-dniowy termin na dokonanie przez odwołującego zawiadomienia organu o nabyciu przedmiotowego pojazdu. Obowiązkowi temu odwołujący uchybił, bowiem złożył zawiadomienie o nabyciu ww. pojazdu w dniu 12.03.2021 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Przekroczenie terminu ustalone przez organ uwzględnia wydłużenie terminu wynikające z art. 31i ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy z dnia 31 marca 2020 r., która wydłużyła do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Uwzględniając te regulacje okres przekroczenia przez odwołującego terminu na dokonanie zgłoszenia o nabyciu pojazdu wyniósł 60 dni. 1.2. Kolegium, aprobując w całości decyzję wydaną przez organ I instancji, wskazało, że postępowanie w sprawie było wszczęte i prowadzone z zgodnie z prawem, a gwarancje strony były w nim przestrzegane. Zdaniem Kolegium Starosta prawidłowo zastosował przepisy materialne, wymierzył i uzasadnił wysokość kary. Kolegium podało, że art. 140n ust. 1 p.r.d. stanowi, iż kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, w myśl art. 140mb p.r.d., kto: 1) będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 p.r.d. nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie z treścią art. 140n ust. 1 p.r.d. ww. kara pieniężna jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Przepisem kompetencyjnym, nakładającym na starostę (prezydenta miasta) obowiązek nałożenia kary pieniężnej, o której mowa powyżej (art. 140mb) jest art. 140n p.r.d., stanowiący, że kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m - 140mb są nakładane w drodze decyzji administracyjnej, a kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb nakłada starosta (prezydent miasta). Ustalając zaś wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). Nadto, do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m - 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.). 1.3. Odnosząc się do wymierzonej kary w kwocie 400 zł Kolegium wskazało, że organ I instancji określając wysokość kary, zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy i wziął pod uwagę okres zwłoki (60 dni), to, że naruszenie prawa nie było powtarzalne oraz to, że strona nie uzyskała korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy. Zdaniem Kolegium Starostwa wziął również pod uwagę okoliczności, o których mowa w przepisach art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego trafnie przyjmując, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania lub odstąpienia od nałożenia kary. Zdaniem organu wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia o jego zbyciu lub nabyciu ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo przeniesienia własności samochodu, pojazd ten nadal jest zarejestrowany na zbywcę i to on figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako właściciel tego pojazdu. Spóźnienie o 60 dni zawiadomienia o nabyciu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. spowodowało zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Ze zgromadzonych w ewidencji danych korzysta wiele podmiotów, w tym ochrony prawnej, więc uzyskanie przez te organy nieprawidłowych lub nieaktualnych danych z ewidencji nie może być uznane za znikome naruszenie przepisów prawa, ponieważ naruszenie terminów zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu niesie za sobą niebezpieczeństwo mające negatywny wpływ na działanie organów państwa. Powołano się na prewencyjny charakter kary. 1.4. Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium uznało, że zasadne jest nałożenie na stronę kary w przedmiocie stwierdzonego naruszenia w wysokości 400 zł według przedstawionego przez organ I instancji wyliczenia, które bierze pod uwagę przede wszystkim okres naruszenia. Zdaniem Kolegium ustalanie wysokości kary w powyższy sposób, tj. poprzez dokonanie miarkowania jej wysokości, jest uzasadnione biorąc pod uwagę także cel dokonanych przez ustawodawcę zmian w ustawie prawo o ruchu drogowym, o których mowa w uzasadnieniu do projektu zmiany ustawy, tj. założeń, że kary przyczynią się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia w określonym terminie zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, a w konsekwencji wpłynie to również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. 1.5. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w którym skarżący podnosił wyłącznie, że dokonał zawiadomienia w terminie, Kolegium uznało, że odwołujący w żaden sposób nie dowiódł, iż dokonał zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu w terminie poprzez złożenie do skrzynki podawczej Starostwa dnia 4 sierpnia 2020 r. Wobec powyższego, z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego dokonanie zawiadomienia o nabyciu pojazdu, Kolegium uznało zarzut za niezasadny. 2. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu w terminie T.K. sformułował ten sam zarzut, co w odwołaniu czyli to, że zgłosił nabycie pojazdu w terminie, tj. [...] sierpnia 2020 r. Na dowodów tego przedstawił własne oświadczenie, złożone na formularzu (druku) stosowanym do składania oświadczeń w trybie art. 233 Kodeksu karnego oraz pismo kierowane do organu I instancji, w którego treści skarżący stwierdza, że informacje o nabyciu pojazdu dostarczył w dniu 4 sierpnia 2020 r. "do skrzynki podawczej" Starostwa. 3. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). 5. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do jej uchylenia. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Wskazane wyżej i zastosowane w sprawie przepisy ustawy o COVID wydłużyły ten termin do 180 dni, co uwzględniły organy. Zgodnie z art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a p.r.d. kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.). 6. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości i wynika z niego, że skarżący dokonał zawiadomienia 12 marca 2021 r., przekraczając termin zgłoszenia o 60 dni. Sąd podziela ocenę Kolegium, że twierdzenie skarżącego dotyczące zgłoszenia w dniu [...] sierpnia 2020 r. jest niewiarygodne. Twierdzenie to skarżący wykazuje bowiem dokumentami, które sam wypełnił i opatrzył w nagłówku datą "[...].02.2022 r.", co oznacza, ze zostały one sporządzone już po wszczęciu postepowania w sprawie (dokumenty te wpłynęły do organu I instancji 18 marca 2022 r.) Brak jest natomiast jakichkolwiek innych dowodów, że to co twierdzi skarżący miało w rzeczywistości miejsce, tym bardziej że przyjmowanie pism i oświadczeń "urzędowych" jest rejestrowane. Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności prawidłowo przyjął, że skarżący wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadomił w terminie nieprzekraczającym 30 dni starosty o nabyciu pojazdu – co wyczerpuje hipotezę statuowanej w art. 140mb pkt 2 p.r.d. normy sankcjonującej. Norma ta została w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowana, przy czym – gdy idzie o wysokość kary – organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 139 k.p.a. W ocenie Sądu, jako precyzyjna i niebudząca wątpliwości jawi się zawarta w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego analiza przepisów szczególnych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Wnioski wynikające z tej analizy, wskazujące na brak przesłanek do zastosowania odnośnych przepisów w niniejszej sprawie, Sąd w pełni podziela. 7. Organ odwoławczy zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie – potencjalnie – ma zastosowanie art. 189f k.p.a., ale że nie znajduje on zastosowania w sprawie. Wprawdzie analiza ta jest bardziej prawna, niż skonkretyzowana do danego stanu faktycznego, ale takie są okoliczności sprawy. Strona, mimo pouczenia i zachowania wszelkich gwarancji, nie podnosiła i nie powoływała się na żadne inne (poza opisanymi punkty wyżej) okoliczności, które obligowałyby organ do zindywidualizowania wymiaru kary, w dalej idącym zakresie, niż to przedstawiono. W tej sytuacji trudno zarzucić organowi, że nie prowadził postępowania w kierunku dookreślenia stanu faktycznego pod kątem przesłanek wymienionych w art. 189f k.p.a. W kontekście przesłanek odstąpienia od nałożenia kary opisanych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy trafnie wskazał, że nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa i że nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów oraz wynikających z nich powinności nie stanowi okoliczności wyłączającej winę ani okoliczności redukującej wagę naruszenia prawa. Zdaniem Sądu, nie zachodzą też przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary wymienione w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Pod uwagę należy wziąć argumenty dotyczące bezpieczeństwa obrotu oraz to, że funkcją kary pieniężnej za przedmiotowy delikt jest nie tyle represja, ale przede wszystkim funkcja wychowawcza i prewencja wyrażająca się w konieczności respektowania na przyszłość obowiązku terminowego zgłoszenia faktu zbycia lub nabycia pojazdu. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2021 r. (II GSK 476/21, CBOSA): "nie tylko kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z 1 dniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, ma znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., lecz także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia". 8. Z powołanych wyżej przyczyn, stwierdzając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i procesowemu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.