II SA/Go 330/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. D.B. złożyła w Samorządowym Kolegium Odwoławczym pismo nazwane "zażaleniem", w którym wniosła o interwencję w kwestii pisma z dnia [...] października 2011r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W piśmie tym organ bezpodstawnie, zdaniem strony, żąda aktualizacji wywiadu środowiskowego w sprawie z wniosku skarżącej o przyznanie pomocy na dojazd do [...] celem stawienia się w Wojewódzkim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w toku którego Kolegium zwróciło się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustosunkowanie się do treści pisma wnioskodawczyni, pismem z dnia [...] lutego 2012 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało skarżącą, że Kolegium jest organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i może podejmować działania jedynie w ramach weryfikacji decyzji administracyjnych (postanowień) jako organ II instancji. Dalej SKO stwierdziło, że w sprawie z wniosku skarżącej o przyznanie pomocy konieczna była aktualizacja wywiadu środowiskowego. Ponadto organ wyjaśnił stronie, iż może ona – jeśli jest niezadowolona z postępowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, wnieść na niego skargę, o której stanowi art. 229 pkt 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją z dnia [...] listopada 2011r. ([...]) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał D.B. zasiłek celowy na dojazd do [...] i powrót do domu oraz koszty dojazdu do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w wysokości 100 zł. Na pismo z dnia [...] lutego 2012r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego, D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wyrażając w niej swoje niezadowolenie w zakresie prowadzonego przez organy postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, z uwagi na fakt, że pismo organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powyższego, zamkniętego katalogu spraw wynika, że pismo wyjaśniające (informacyjne), za jakie należy uznać stanowisko organu w niniejszej sprawie, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Pismo to nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, stanowi jedynie odpowiedź na pismo D.B., w którym udzielił stronie wyjaśnień między innymi, że Kolegium jest organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i może podejmować działania jedynie w ramach weryfikacji decyzji administracyjnych (postanowień) jako organ II instancji oraz, że w sprawie z wniosku skarżącej o przyznanie pomocy konieczna była aktualizacja wywiadu środowiskowego. Wobec powyższego zaskarżone pismo nie spełnia wymogów żadnego z zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów prawnych, przede wszystkim decyzji, postanowień, ani też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy uznać, iż kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji decyzji administracyjnej czy postanowienia. Biorąc jednak pod uwagę, iż w ww. kodeksie zawarte są przepisy określające pewne wymogi, jakie te akty prawne muszą spełniać oraz ukształtowaną doktrynę i ugruntowane orzecznictwo w omawianym zakresie, można taką definicję opracować. Mając na względzie powyższe, za decyzję administracyjną można uznać tylko takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnego procesowego. Skutki materialnoprawne zawierają się w kształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego, co z punktu widzenia strony (adresata decyzji) znajduje wyraz w przyznaniu jej uprawnienia lub nałożeniu obowiązków, bądź stwierdzenia istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku. Ponadto nie ulega wątpliwości, że decyzja jak i postanowienie, wydawane są w postępowaniu toczącym się przed danym organem administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej i stanowią jej rozstrzygnięcie. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na odmowę nadania przymiotu decyzji lub postanowienia pismom zawierającym informację, opinię, stanowiska organów, w sytuacji gdy nie spełniają one wskazanych powyżej wymogów dotyczących tych rodzajów rozstrzygnięć organów administracyjnych. Przyjmuje się także, że pisma tego typu nie mają charakteru innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, T. Woś (red.), Warszawa 2005, str. 273 i n.). W świetle powyższego nie ma wątpliwości, iż skarga na przedmiotowe pismo Kolegium jest niedopuszczalna. Zaskarżone bowiem zostało pismo informujące (wyjaśniające), które nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym i nie dotyczy uzyskania przez stronę konkretnych uprawnień lub nałożenia konkretnych obowiązków. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.