II SA/Go 331/06

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-09-13

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy administracji publicznej dopuściły się istotnych błędów proceduralnych, takich jak błędne oznaczenie działek, które mają wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji publicznej dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Błędne oznaczenie działek w decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, które miało istotne znaczenie dla prawidłowego określenia przedmiotu postępowania i możliwości egzekucyjnych, wyczerpuje przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia działek M.B. od strony drogi gminnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, argumentując, że ogrodzenie zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące m.in. ochrony przed zwierzyną leśną i kosztów ogrodzenia. W trakcie postępowania zmarł skarżący, a do sprawy wstąpiła jego żona jako następca prawny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska,, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi M.B. – następca prawny C.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu [...] września 2003 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zgodności z prawem budowy ogrodzenia działek nr [...], których właścicielem jest M.B., zlokalizowanych od strony drogi gminnej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Pierwszą decyzję w sprawie wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] kwietnia 2004 roku Nr [...] nakazując na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51ust. 4 i art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /tj. Dz. U. Nr 106 poz. 1126/ - M.B. zam. w [...] doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia działek nr [...] od strony drogi gruntowej biegnącej na terenie działki nr [...] poprzez przesunięcie istniejącego ogrodzenia na granicę działek nr [...]. W wyniku odwołania M.B. od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zastosowane w sprawie przepisy nie mają zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem samowolna budowa ogrodzeń od strony dróg o wysokości powyżej 2,20 m stanowi przypadek o jakim mowa w art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane /tj. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 roku/ Po ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2004 roku wydał postanowienie nr [...] na podstawie art. 49 b ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane /Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 roku/, nakazując M.B. wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia wokół działek nr [...] od strony drogi gruntowej biegnącej na terenie działki nr [...]. Przyczyną wstrzymania robót budowlanych jest ich wykonywanie z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego bez zgłoszenia właściwemu organowi i jednocześnie na podstawie art. 49 b ust. 2 tej ustawy nałożył na skarżącego obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia następujących dokumentów: - oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - zgody na wykonanie ogrodzenia, uzyskanej od właściciela drogi na działce nr [...] w szczególności na umieszczeniu obiektu budowlanego w pasie technicznym drogi, - projektu zagospodarowania działki lub terenu, - zaświadczenia Urzędu Miasta o zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. M.B. przedłożył organowi : - pismo Burmistrza zezwalające na zajęcie części działki gminnej nr [...] w celu wykonania ogrodzenia chroniącego plantację przed zwierzyną leśną, - plan zalesienia działek nr [...], - decyzje starosty sulęcińskiego o przeznaczeniu gruntu rolnego do zalesienia na działce nr [...] z [...] marca 2003 roku i [...] września 2002 roku, - pismo Urzędu Miasta i Gminy o planie zagospodarowania w/w działek z przeznaczeniem do zalesienia. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 roku, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane /Dz. U. Nr 207 poz..2016 z 2003 roku/ nakazał M.B. rozbiórkę ogrodzenia działek nr [...] położonych w [...] od strony drogi gminnej na działce nr [...] jako, że wykonane bez zgłoszenia z naruszeniem warunków zawartych w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy. W uzasadnieniu organ podał, że M.B. jako właściciel działek nr [...] położonych w [...] przed rozpoczęciem wykonywania ogrodzenia nie dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania obiektu budowlanego jakim jest ogrodzenie działki niezabudowanej od strony drogi publicznej bezpośrednio przylegającej do jego działek. W związku z powyższym należało uznać, że naruszył on warunki zawarte w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane, w myśl którego – zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga: budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz o wysokości 2.20 m. W związku z powyższym PINB wszczął postępowanie wyjaśniające mające na celu doprowadzenie do legalizacji przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy. Skarżący w dniu [...].IX.2004 roku złożył przed organem oświadczenie, iż nie zamierza legalizować budowy. W związku z powyższym organ uznał, że zachodzą okoliczności do zastosowania obowiązku zawartego w art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 zgodnie, z którym organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego. Od decyzji odwołał się M.B., który stwierdził, że wykonał nakaz organu o dostarczeniu dokumentów wymienionych w postanowieniu. Wyraził także wolę dokonania rozbiórki ale w okresie późniejszym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie nakazania M.B. rozbiórkę ogrodzenia działek nr [...] położonych w [...] od strony drogi gminnej na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że budowa ogrodzenia działek nr [...] w [...] położonych po dwóch stronach drogi gminnej i służących do upraw leśnych od strony tej drogi nastąpiła bez dokonania uprzedniego zgłoszenia we właściwym organie. Ponadto ogrodzenie zostało wykonane z naruszeniem granic działki, na której położona jest droga co spowodowało jej zwężenie z wymiarów 8 – 10 m do wymiarów 3,5-4.2 m. Co spowodowało, iż właściciel działki sąsiedniej nr [...] G.C. ma utrudniony dojazd kombajnem do swojej rolniczej działki. Ponieważ przedmiotowe ogrodzenia nie jest związane z obiektem budowlanym, a więc w świetle art. 3 pkt 9 prawa budowlanego nie stanowi urządzenia budowlanego i jego doprowadzenie do zgodności z prawem wymagało podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 49b. W ocenie organu skarżący nie wywiązał się z obowiązku dostarczenia dokumentów określonych w postanowieniu w wyznaczonym terminie, ponieważ te które dostarczył nie są tymi, których organ wymagał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżący M.B. podniósł, iż zalesienia dokonał zgodnie z planem zalesień i decyzją Starosty o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, że ogrodzenie jest jedynym sposobem ochrony przed zniszczeniami dokonywanymi przez zwierzynę leśną i koszty ogrodzenia poniósł wspólnie z Kołem Łowieckim "S". Dodał nadto, że w dniu [...] września 2004 roku zgodził się na usunięcie ogrodzenia do lata 2005 roku a organ tego terminu nie uwzględnił i wydał decyzję, która ma być wykonana natychmiast. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w odniesieniu do działek [...]. Wobec śmierci skarżącego do sprawy wstąpiła jego żona C.B. jako następca prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna choć zupełnie z innych podstaw niż to skarżący w niej wywiódł a zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem /art. 1 § 2 wyżej cytowanej ustawy/ zaskarżonego aktu a więc może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te które skarżący podnosi w swym piśmie procesowym. W orzecznictwie, które ukształtowało się na tle art. 51 ustawy o NSA uznawano, że niezwiązanie sądu granicami skargi powoduje, że Sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego./wyrok NSA z 25 maja 1998 roku II SA 915/97 i 919/ 97 OSP 1999 z. 4 poz. 79 z glosą J. Borkowskiego/. Kierując się zatem przytoczonym stanowiskiem orzecznictwa Sąd dostrzegł w niniejszej sprawie ze strony organów orzekających brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy co miało wpływ na wynik sprawy. Postępowanie organ I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu w sprawie zgodności z prawem budowy ogrodzenia działek nr [...] zlokalizowanych w obrębie [...] od strony drogi gminnej oznaczonej nr ewidencyjnym 35. /zawiadomienie o wszczęciu postępowania znak:PBN-7358/73/03/ Z odpisu mapki geodezyjnej sporządzonej przez Geodetę Powiatowego wynika, że działki nr [...] są w posiadaniu M.B., działka [...] G.C. a działki [...] Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej /a jak wyjaśnił na rozprawie w dniu [...] września 2006 roku uczestnik postępowania G.C. dzierżawi je obecnie M.D./. Droga gminna między tymi działkami oznaczona jest numerem ewidencyjnym [...]. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M.B. zam. w [...] rozbiórkę ogrodzenia działek nr [...] położonych w [...] od strony drogi gminnej na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ także odnosi się do działki [...], która nie jest w posiadaniu M.B., w stosunku, do której nie było prowadzone postępowanie administracyjne i wreszcie, która nie jest ogrodzona od strony drogi. Na to uchybienie nie zwraca uwagi organ II instancji i w swojej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.B. z dnia [...] września 2004 roku od decyzji PINB nakazującej M.B. rozbiórkę ogrodzenia działek nr [...] położonych w [...] od strony drogi gminnej na działce nr [...] – utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji natomiast odnosi się do działek na przemian to [...]. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o oczywistej omyłce, która winna być sprostowana postanowieniem. Sprostowanie bowiem /art. 113 kpa/ może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji. Nie można w decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, numerów poszczególnych działek traktować jako cyfr, które nic nie znaczą. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu /nieruchomości/ z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki w obrocie prawnym funkcjonuje jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość, położenie i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa. / wyrok NSA z 12 listopada 2002 roku, Nr IV SA 136/02 /. W rozpatrywanej sprawie nieprawidłowe określenie działki ma bardzo istotne znaczenie, gdyż błędnie określona działka nr [...] istnieje w rzeczywistości i znajduje się po sąsiedzku z działką [...] a nadto przyszłe postępowanie przymuszające do wykonania tych decyzji byłoby niemożliwe do przeprowadzenia, a nałożony obowiązek do wyegzekwowania. Te zatem okoliczności zdaniem Sądu wyczerpują przesłanki art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako podstawę do uchylenia decyzji z powodu innych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego jeżeli mają wpływ na wynik sprawy. W tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazywany przez organy administracji publicznej w prowadzeniu sprawy a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego istniejącego i występującego w sprawie. Przy prawidłowo rozstrzygniętym problemie merytorycznym niniejszej sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c i art. 152 wyżej cytowanej ustawy należało zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji uchylić. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić treść postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M.B. co do określenia strony w postępowaniu administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło