II SA/Go 332/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-10-27

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Maria Bohdanowicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda jest właściwym organem do wydania decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami kraju na poczet ceny sprzedaży lub opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, gdy o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy?
Ratio decidendi
Wojewoda jest właściwym organem do wydania decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami kraju na poczet ceny sprzedaży lub opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy poprzedniego właściciela. Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa w art. 5 ust. 1 pkt 2 jednoznacznie wskazuje na właściwość wojewody właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa polskiego w przypadku ubiegania się o zaliczenie przez spadkobierców.
Stan faktyczny
Skarżący T.K. złożył wniosek o wydanie decyzji w celu uzyskania mienia zastępczego bądź rekompensaty za pozostawione mienie zabużańskie. Starosta Powiatowy przekazał wniosek Wojewodzie jako organowi właściwemu. Wojewoda wyjaśnił skarżącemu procedurę i wymagane dokumenty, wskazując, że nie jest uprawniony do wydania decyzji orzekającej o rekompensacie czy mieniu zastępczym. Po utrzymaniu postanowienia przez Wojewodę, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając długotrwałe gromadzenie dowodów i żądanie sporządzenia operatu szacunkowego mimo wartości mienia poniżej progu ustawowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami kraju oddala skargę Postanowieniem z dnia [...].08.2004 r. nr [...] Starosta Powiatowy na podstawie art. 65 § l k.p.a. w związku z art. 5 ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego ( Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ) przekazano według właściwości Wojewodzie wniosek T.K. z dnia [...].08.2004r. w sprawie "wydania decyzji w celu uzyskania mienia zastępczego bądź rekompensaty za pozostawione mienie zabużańskie w woj. nowogródzkim". W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do treści art. 5 ust. l pkt 2 wyżej powołanej ustawy prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego potwierdza w drodze decyzji wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. W tym przypadku właściwym organem jest Wojewoda w związku z powyższym podanie zostało przekazane do organu właściwego. Ponadto Wojewoda pismem z dnia [...] września 2004 r. wyjaśnił skarżącemu jakie dokumenty należy przesiać celem udokumentowania faktu pozostawienia mienia poza granicami kraju będących podstawą wydania decyzji, a nadto, iż wojewoda wydaje decyzje zawierające następujące rozstrzygnięcia: wskazanie osoby, której przyznaje się prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego oraz wskazanie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Po uzyskaniu w/w decyzji skarżący będzie mógł zrealizować swoje uprawnienia poprzez przystąpienie do zakupu nieruchomości mienia Skarbu Państwa albo zaliczyć opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Natomiast wojewoda w świetle aktualnych przepisów prawa nie jest uprawniony do wydania decyzji orzekającej o rekompensacie czy też mieniu zastępczym. Od powyższego postanowienia zażalenie do Wojewody wniósł T.K. z powodu braku załatwienia sprawy, wskazując na zmiany wprowadzone Rozporządzeniem RM z dnia 21 sierpnia 2001 r. które znosi obowiązek sporządzania przez repatriantów na koszt własny, operatu szacunkowego pozostawionego mienia o ile wartość nie przekracza 100 tyś. zł. Jednocześnie wniósł on o przydzielenie w ramach rekompensaty mienia zastępczego tj. mieszkania lub wykup mieszkania dotychczas zajmowanego przez stronę. Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § l pkt l w zw. z art. 144 k.p.a., w związku z art. 15 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39). utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy - argumentując, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami, w niniejszej sprawie właściwym jest Wojewoda. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody wniósł T.K., wskazując, iż dowody w przedmiotowej sprawie gromadzone są w Starostwie Powiatowym od ponad 10 lat i wielokrotnie w minionym okresie zwracał się na piśmie do Starostwa o wydanie decyzji w celu uzyskania mienia zastępczego bądź rekompensaty. Pozostawione mienie oszacował wraz z orzecznikami na 99.950 zł, mimo to żądano w postępowaniu administracyjnym od strony sporządzenia operatu szacunkowego, gdyż urząd nie posiada informacji o średnich cenach nieruchomości położonych w Polsce, a porównywalnych z woj, przed 1939 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § l pkt l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 roku zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem l lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt administracyjnych T.K. złożył oświadczenie o wartości pozostawionej nieruchomości, która według jego oceny wynosi 99.550 zł, zatem nie przekracza 100.000 zł, co wyłącza w jego ocenie konieczność dołączenia do wniosku operatu szacunkowego zgodnie z § l ust. 2 a rozporządzenia RM z dnia 21 sierpnia 2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za na pokrycie ceny sprzedaży lub opłat na użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości. Poza sporem pozostaje, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia [...].12.1991 r. ustalono mienie jakie pozostawił za granicą W.K., ojciec skarżącego ( sygn. akt IC.302/91 ), a postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...].12.2001 r. - sygn. akt I Ns. 501/01 stwierdzono, iż spadek po zmarłym W.K. nabyły jego dzieci, skarżący T.K. i B.B.. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 stycznia 2005r., sygn. akt II SA/Po 884/04 odrzucono skargę B.B. wniesioną wspólnie ze skarżącym na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2004 r., a wniesioną przez nią skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie postanowieniem tego Sądu z dnia 20 stycznia 2005 r. prawomocnie odrzucono. Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Poza sporem pozostaje, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia [...].12.1991 r. ustalono mienie jakie pozostawił za granicą W.K., ojciec skarżącego ( sygn. akt IC.302/91 ), a postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...].12.2001 r. - sygn. akt I Ns. 501/01 stwierdzono, iż spadek po zmarłym W.K. nabyły jego dzieci, skarżący T.K. i B.B.. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 stycznia 2005r.: sygn, akt II SA/Po 884/04 odrzucono skargę B.B. wniesioną wspólnie ze skarżącym na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2004 r., a wniesioną przez nią skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie postanowieniem tego Sądu z dnia 20 stycznia 2005 r. prawomocnie odrzucono. Treść art. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ) w ust. l stanowi, iż prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego potwierdza, w drodze decyzji: 1) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy będącego właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego albo 2) wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. Artykuł 2 cytowanej wyżej ustawy wskazuje, że prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego przysługuje właścicielom tych nieruchomości, jeżeli spełniają łącznie określone przepisem warunki. Prawo zaliczenia wartości mienia utraconego przez obywateli Polski pozostawionego poza jej obecnym terytorium na poczet ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat z tytułu użytkowania wieczystego ma szczególny charakter jako prawo majątkowe o charakterze publicznoprawnym. Publicznoprawny charakter prawa zaliczenia polega przede wszystkim na tym, że rodzi ono roszczenia jedynie w relacjach z odpowiednimi organami władzy państwowej i instytucjami państwa. Z dyspozycji art. 15 ustawy wynika, iż postępowania w sprawach potwierdzania praw do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów, a tym samym konsekwencją tego jest zasadność przytoczonego w zaskarżonym postanowieniu treści przepisu art. 5 tejże ustawy o przekazaniu Wojewodzie wniosku skarżącego o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło