II SA/Go 334/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-07-20
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód wraz z małżonkiem wynosi około 1800 zł netto, ponosząca znaczne wydatki na leki i remont domu, a także nieposiadająca oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy miesięczny dochód skarżącego i jego małżonka wynosi około 1800 zł netto, ponoszone są znaczne wydatki na leki (300 zł miesięcznie) i remont domu (900 zł), a także nie dysponuje się istotnymi oszczędnościami, spełnione są przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.M. i C.M. na decyzję Wojewody dotyczącą robót budowlanych. J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący podał, że jego miesięczny dochód netto wynosi 800 zł, a dochód żony 1002 zł netto. Wskazał na miesięczne wydatki na leki (300 zł) i utrzymanie domu (250 zł), a także na poniesione koszty remontu domu (900 zł).Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.
27 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.M. i C.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych.
27 czerwca 2011 r. wpłynął do sądu wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy J.M. podał, że otrzymuje rentę w wysokości 800 zł (netto) a jego żona z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości 1.002 zł (netto).
Skarżący wskazał, że wraz z żoną na zakup leków przeznacza miesięcznie 300 zł a na utrzymanie domu około 250 zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Należy wskazać, że z przedstawionych dokumentów wynika, że miesięczny dochód J.M. i jego żony wynosi około 1.800 zł (netto). Skarżący i jego żona ponoszą znaczne wydatki związane z zakupem lekarstw (300 zł).
Zważyć również trzeba, że J.M. w ostatnim okresie poniósł nakłady pieniężne związane z remontem domu (900 zł).
Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż skarżący nie dysponuje istotnymi środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie dodatkowych wydatków, poza służącymi zabezpieczeniu podstawowych potrzeb życiowych.
J.M. oświadczył, że nie posiada oszczędności.
W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego w przedmiocie jego sytuacji materialnej.
Reasumując należy stwierdzić, że wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło