II SA/Go 343/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-07-08
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzonych uchybień w przestrzeganiu wymogów określonych dla danego pakietu i wariantu, w tym pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów programu rolnośrodowiskowego, w tym pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, uzasadniały pomniejszenie należnej płatności zgodnie z przepisami rozporządzeń wykonawczych.Stan faktyczny
Skarżący Z.W. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Kontrola przeprowadzona w jego gospodarstwie wykazała szereg nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów programu, w tym dotyczących pozostawienia nieskoszonej części działek rolnych oraz nieusunięcia ściętej biomasy. W konsekwencji organy ARiMR przyznały płatność w pomniejszonej wysokości. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę.
II SA/Go 343/15
UZASADNIENIE
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 roku nr [...], którą to decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 107 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwanej w skrócie k.p.a.), art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maj 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. nr 98, poz. 634 ze zm.)} art. 21 ust. 1-4 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 173 ), § 2, § 4, § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem PRŚ), art. 16 ust. ust 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. i 31 UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...].01.2015r. Z.W., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...].12.2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu 06.05.2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR (zwanego dalej Biurem Powiatowym ARiMR) wpłynął wniosek Z.W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PRO W 2007-2013) - zwanej dalej płatnością PRŚ - na rok 2013. Wniosek beneficjenta obejmował:
Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000
Wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 - powierzchnia 118,75 ha.
Pakiet 8 Ochrona gleb i wód, w tym:
Wariant 8.2.1 międzyplon ozimy na powierzchni 2,90 ha.
Ponadto wnioskodawca w sekcji IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania" oświadczył m.in., iż posiada:
- aktualny plan działalności rolnośrodowiskowej, przygotowany przez doradcę rolnośrodowiskowego J.M. nr uprawnienia [...]
- ekspertyzę przyrodniczą przygotowaną przez P.B. nr zaświadczenia [...] r.
Ponadto do wniosku dołączono załączniki graficzne, na których wskazano m.in. część działek, które powinna pozostać niekoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych.
W dniach 16.09.2013 r., 18.10.2013 r., 28.10.2013 r. strona złożyła zmiany do wniosku. W dniu 16.09.2013 r. strona dołączyła załącznik graficzny działki nr ewidencyjny [...], na którym zostało zmienione położenie działek rolnych (B i C) w granicach działki ewidencyjnej [...] w stosunku do załącznika złożonego wraz z wnioskiem w dniu 06.05.2013 r.
W dniu [...].12.2013 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili w gospodarstwie Z.W. kontrolę w zakresie płatności PRŚ. O terminie kontroli skarżący został uprzednio zawiadomiony i brał w niej udział. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został Raport z kontroli nr [...].
Wskazana kontrola ujawniła, iż na działce rolnej:
-"B" o powierzchni deklarowanej 29,70 ha stwierdzono powierzchnię 34,81 ha (zastosowany kod błędu DR13-) oraz stwierdzono, że rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020),
-"C" o powierzchni deklarowanej 38,20 ha stwierdzono powierzchnię 34,92 ha (zastosowany kod błędu DR13+),
-"D" o powierzchni deklarowanej 36,10 ha stwierdzono, że rolnik nie przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej pozostawiono 5,79 ha niewykoszonej powierzchni co stanowi 19,25% (zastosowany kod błędu NO 18), rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowany kod błędu N020 oraz rolnik nie przestrzega wymogu usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie z powierzchni 3,84 ha (zastosowany kod błędu NI2)
-"E" o powierzchni deklarowanej 14,75 ha stwierdzono powierzchnię 14,75 ha oraz stwierdzono, że rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (zastosowano kod błędu N020) oraz stwierdzono, że rolnik nie przestrzega wymogu usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie - nie zebrano ściętej biomasy z powierzchni 3,46 ha.
Ponadto w gospodarstwie Producenta przeprowadzono kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności w dniach [...].12.2013 r., z której sporządzono raport nr [...]. Podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono nieprzestrzeganie norm w zakresie wzajemnej zgodności.
W ramach przeprowadzonej kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili stan faktyczny, który został opisany w formie numeru naruszenia w ramach normy :
-działka rolna D stwierdzono na powierzchni 6,62 ha nieprzestrzeganie normy N.04.1 - rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie (w uwagach wskazano na powierzchni 2,78 ha stwierdzono brak koszenia, na powierzchni 3,84 ha stwierdzono niezebrany pokos);
-działka rolna E stwierdzono na powierzchni 3,46 ha nieprzestrzeganie normy N.04.1 - stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie.
Wymienione raporty zostały sporządzone zgodnie z art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dziennik Urzędowy L 316, 02/12/2009, s. 65-112) - zwanego dalej Rozporządzeniem Komisji nr 1122/2009.
W dniu [...].04.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR po uprzednim przeprowadzeniu analizy złożonego przez Z.W. wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i wskazanych w raportach z kontroli w gospodarstwie nieprawidłowości, wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.
W/w decyzją organ I instancji przyznał pomniejszoną płatność rolnośrodowiskową z tytułu:
-wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych - Natura 2000 do powierzchni 106,18 ha w wysokości 67674,23 zł,
-wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 2,90 ha w wysokości 1181,46 zł.
Uzasadniając decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż powierzchnię, do której przyznano strome płatności ustalono w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Przy ustalaniu tej powierzchni uwzględniono także wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu, na podstawie której z płatności w wariancie:
5.1- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych - Natura 2000, w wyniku kompensacji powierzchni wykluczono 4,19 ha.
Z uwagi na powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż w związku z przedeklarowaniem wynoszącym 3,657 % w przypadku wariantu 5,1 zastosowanie ma art. 16 ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, zgodnie z którym w przypadku, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.
Ponadto z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości stwierdzone w gospodarstwie (N.04.1- rolnik nie przeprowadził na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie) zawarte w raporcie nr [...] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434, ze zm.) w związku z § 41 Rozporządzenia Rolnośrodowiskowego organ I instancji wskazał, iż płatność rolnośrodowiskowa została zmniejszona o 3 % kwoty należnej w wariantach;
-5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych -Natura 2000,
-8.2.1 Międzyplon ozimy.
Od powyższej decyzji Z.W. złożył w ustawowym terminie odwołanie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono zarzut, naruszenia przez organ I instancji przy ustalaniu stanu faktycznego oraz ocenie materiału dowodowego przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 10, art. 77 oraz 80 Kpa. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził przesłanki do uchylenia zgodnie z art. 138 § 2 Kpa decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.
W dniu [...].07.2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając swoją decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając zaskarżoną decyzję, przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia dane z wniosku złożonego w dniu 06.05.2013 r. pomijając zmiany złożone przez Stronę podczas postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe w opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w niniejszej sprawie wystąpiły rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi na załączniku graficznym złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR dotyczącym działki ewidencyjnej [...] w granicach, której zlokalizowano działki rolne A, B ,C - w dniu 06.05.2013 r. oraz w dniu 16.09.2013 r. Tym samym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, działając jako organ odwoławczy, nie był w stanie ocenić prawidłowości postępowania, a tym samym nie miał możliwości odniesienia się do przyjętego w decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego: Wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych - Natura 2000.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR analizując ponownie sprawę oraz kierując się uwagami zawartymi w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdził, iż dokument zmiany załącznika graficznego złożonego przez Stronę w dniu 16.09.2014 r. został pominięty już na etapie przeprowadzenia kontroli na miejscu - wizytacji dokonano w oparciu o pierwotne dane dotyczące lokalizacji działek "B" i "C".
Z uwagi na powyższe na wniosek Kierownika Biura Powiatowego ARiMR skorygowano raport z kontroli nr [...], co zostało dokonane przez Biuro Kontroli na Miejscu [...].10.2014 r. Poprawiony raport z kontroli został wysłany do Strony w dniu 22.10.2014 r. i odebrany w dniu 24.10.2014 r.
W wyniku dokonanych zmian, nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu przedstawiają się następująco:
- dla działki A, nr [...] o powierzchni deklarowanej 2,90 ha, powierzchnia stwierdzona 3,00 ha, stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodami DR51, DR13-
-dla działki B, nr [...], o powierzchni deklarowanej 29,70 ha, powierzchnia stwierdzona 34,92 ha, stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodami DR13-, DR39, DR49, DR51,DR52, DR53,
- dla działki C, nr [...], o powierzchni deklarowanej 38,20 ha, powierzchnia stwierdzona 34,81 ha, stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodami DR13+, DR39, DR49, DR53,
- dla działki D, nr [...], o powierzchni deklarowanej 36,10 ha, powierzchnia stwierdzona 30,08 ha, stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodami DR13+, DR37, DR49, DR51, DR52,
- dla działki E, nr [...], o powierzchni deklarowanej 14,75 ha, powierzchnia stwierdzona 14,75 ha, stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem DR53.
Oznaczenie poszczególnych kodów nieprawidłowości to:
-DR13 (-) - Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej,
-DR13 (+) - Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej,
-DR37 - Identyfikacje granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS,
-DR39 - Stwierdzono rozbieżności liczby i lub położenia na załączniku graficznym rowów o szerokości do 2 m,
-DR49 - Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego,
-DR50 - Granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej,
-DR51 - Stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności,
-DR52 - Stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG,
-DR53 - Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.
W trakcie w/w kontroli w gospodarstwie stwierdzono również nieprzestrzeganie wymogów dla wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków ustalenia te również zostały zmienione i przedstawiają się następująco:
-niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie - kod nieprawidłowości N12 dla działki rolnej D, E;
-pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowaniu wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni - kod nieprawidłowości NO 18 dla działki rolnej D;
-pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym - kod nieprawidłowości N020 dla działki rolnej C, D, E.
Ponadto w gospodarstwie producenta przeprowadzono kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności w dniach [...].12.2013 r, z której sporządzono raport nr [...]. Podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono nieprzestrzeganie norm w zakresie wzajemnej zgodności, raport ten nie został zmieniony ponieważ nie dotyczył działek B, C.
W ramach przeprowadzonej kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili stan faktyczny, który został opisany w formie numeru naruszenia w ramach normy :
-działka rolna D: stwierdzono na powierzchni 6,62 ha nieprzestrzeganie normy N.04.1, rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie (w uwagach wskazano na powierzchni 2,78 ha stwierdzono brak koszenia, na powierzchni 3,84 ha stwierdzono niezebrany pokos);
-działka rolna E: stwierdzono na powierzchni 3,46 ha nieprzestrzeganie normy N.04.1, stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie; (w uwagach wskazano niezebrany pokos).
Zmierzając do pełnego wyjaśnienia sprawy organ I instancji wystosował do Strony wezwanie z dnia [...].11.2014 r. do przedłożenia dokumentacji przyrodniczej i szkicu gospodarstwa rolnego z zaznaczeniem części działek rolnych, które w trakcie trwania programu miały pozostawać niekoszone. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 20.11.2014 do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo strony z dnia [...].11.2014 r. wraz z kserokopią dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej sporządzonej dnia [...].09,2008 r. przez eksperta P.B.. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia [...].11.2014 r. wezwał Stronę do przedłożenia kompletu dokumentacji związanej z realizacją programu rolnośrodowiskowego.
W dniu 10.12.2014 Z.W. złożył dokumenty, o których mowa w wezwaniu z [...].11.2014 r., tj: plany działalności rolnośrodowiskowej noszące daty [...].05.2005 r., [...].04.2009 r., [...].10.2010 r., [...].05.2012 r., rejestry działalności rolnośrodowiskowej dotyczące okresu 2009-2010, 2012-2013, dokumentację przyrodniczą ornitologiczną, w której stwierdzono brak 2 arkuszy mapy ewidencyjnej gospodarstwa, oraz rejestr zabiegów chemizacyjnych za lata 2007, 2008,2009,2010,2012,2013.
W dniu 10 grudnia 2014 roku Z.W. zapoznał się również z aktami sprawy, nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń składając w tym przedmiocie stosowne oświadczenie.
Dnia [...].12.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w oparciu o powyżej ustalony stan faktyczny, przeprowadzając analizę zgromadzonego materiału oraz wskazanych w raportach z kontroli w gospodarstwie nieprawidłowości, wydał ponownie decyzję o przyznaniu Z.W. płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok w pomniejszonej wysokości.
W/w decyzją organ I instancji przyznał pomniejszoną płatność rolnośrodowiskową z tytułu:
- wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych - Natura 2000 do powierzchni 112,91 ha w wysokości 57700,84 zł,
- wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 2,90 ha w wysokości 1181,46 zł.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji opisał stan faktyczny sprawy, podstawy swojego wnioskowania oraz wykazał podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż powierzchnię, do której przyznano Stronie płatności ustalono w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Przy ustalaniu tej powierzchni uwzględniono także wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu, na podstawie której z płatności w wariancie:
5.1 - Ochrona siedlisk łęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych - Natura 2000, w wyniku kompensacji powierzchni wykluczono 5,84 ha.
Z uwagi na powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż w związku z przedeklarowaniem wynoszącym 5,17 % w przypadku wariantu 5.1 zastosowanie ma art. 16 ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, zgodnie z którym w przypadku, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3%, ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W niniejszej sprawie obszar zawyżenia wynosił 5,84 ha. Z tego tytułu kwota płatności została pomniejszona o kwotę 16.193,40 zł.
Natomiast w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli w gospodarstwie uchybieniami w przestrzeganiu wymogów określonych w ramach wariantów w przypadku działek rolnych C, D, E zastosowany został § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ, zgodnie z którym stwierdzenie uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje zastosowaniem określonych w załączniku nr 7 redukcji w części dotyczącej działki rolnej, co do której stwierdzono taką nieprawidłowość. Odnośnie działki rolnej oznaczonej jako C stwierdzono naruszenie oznaczone kodem N020 tj. pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym co skutkowało zmniejszeniem w wysokości 50% kwoty przysługującej do powierzchni deklarowanej we wniosku ( 47.689,70 -50%=23.844,84). Odnośnie działki rolnej oznaczonej jako D stwierdzono naruszenie oznaczone kodem N018 tj. pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej co skutkowało zmniejszeniem w wysokości kwoty 30% przysługującej do powierzchni deklarowanej do płatności, naruszenie oznaczone kodem N020 tj. pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym co skutkowało zmniejszeniem w wysokości 50% kwoty przysługującej do powierzchni deklarowanej we wniosku oraz naruszenie oznaczone kodem N12 tj. niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie co skutkowało zmniejszeniem w wysokości 20% kwoty przysługującej do powierzchni deklarowanej do płatności. Łącznie odnośnie działki rolnej oznaczonej jako D zmniejszenie płatności za stwierdzone naruszenia wynosiło 100%. Natomiast odnośnie działki oznaczonej jako E stwierdzono naruszenie oznaczone kodem N020 tj. pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym co skutkowało zmniejszeniem w wysokości 50% kwoty przysługującej do powierzchni deklarowanej we wniosku oraz naruszenie oznaczone kodem N12 tj. niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie co skutkowało zmniejszeniem w wysokości 20% kwoty przysługującej do powierzchni deklarowanej do płatności. Łącznie odnośnie działki oznaczonej jako E zmniejszenie wynosiło 70% co skutkowało przyznaniem płatności w wysokości 6.062,25 zł ( należna płatność 20.207,50 zł pomniejszona o 70% co daje kwotę 6.062,25 zł). Zmniejszenie z tytułu nieprzestrzegania norm N020 i N12 wynosiło 14.145,25 zł. Łączna kwota płatności przy uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu nieprzestrzegania wymogów wynosiła 59.485,40 zł.
Nadto na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, cukrowej , płatności do pomidorów lub wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 67, poz. 434 ze zm.) i § 41 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361), w zw. z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25, z 28.1.2011 str. 8) określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności wynoszącą 3,00%.
Po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń naliczonych w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami płatność do wariantu 5.1 wyniosła 57.700, 84 zł. ( 59.485,40-3,00%).
Natomiast płatności za wariant 8.2.1 międzyplon ozimy organ I instancji ustalił na kwotę 1.181,46 zł. Początkowa kwota płatności za ten wariant wynosiła 1.218,00 zł . Kwotę tą organ I instancji zmniejszył o kwotę 36,54 zł w związku z naruszeniem norm wzajemnej zgodności. Z zapisów raportu z kontroli wynika, iż w gospodarstwie Z.W. naruszono normę N.04.1,która oznacza, że na działkach zadeklarowanych we wniosku w ramach tego pakietu nie przeprowadzono koszenia i usunięcia okrywy roślinnej w terminach określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361). Łączna powierzchnia nieskoszonej i nieusuniętej biomasy wynosiła 10,08 ha. Wagę naruszeń określono na poziomie zasięg 1, dotkliwość 3, trwałość, 3 co na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów , jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, cukrowej , płatności do pomidorów lub wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 67, poz. 434 ze zm.), skutkowało zmniejszeniem w wysokości 3% należnej kwoty płatności.
W dniu 15.01.2014 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, za pośrednictwem, Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, wpłynęło odwołanie Z.W. od decyzji organu I instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok w pomniejszonej wysokości. W złożonym odwołaniu Strona wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskodawcy płatności zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonej decyzji zarzucono dokonanie ustaleń stanu faktycznego oraz dokonanie oceny materiału dowodowego przedmiotowej sprawy z naruszeniem przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i 2 jak również art. 80, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało obrazą przepisów prawa materialnego, mających bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. w szczególności niewłaściwe zastosowanie § 38 ust 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. W uzasadnieniu podniesiono, że przekazany przez ARiMR materiał graficzny dołączony następnie do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok, na którym zaznaczono działki objęte pakietem 5, na których zaznaczono m,in. części działek nie podlegających w danym roku koszeniu nie posiadały precyzyjnych danych uniemożliwiających dokładne zaznaczenie tych części działek. Nadto strona z cała pewnością nie wykonała koszenia tych części działek, które były zaznaczone na dołączonym do wniosku materiale graficznym. Pomimo składania przez stronę zastrzeżeń co do treści raportu organ nie wzywał jej do złożenia wyjaśnień i nie wszystkich okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do faktycznie nieskoszonych części działek rolnych objętych pakietem 5. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji nie uwzględnił całokształtu okoliczności sprawy, a związanych z faktem przejęcia gospodarstwa przez stronę po zmarłym bracie oraz tymczasowym zarządem gospodarstwa przez okres dwóch lat po śmierci brata strony przez osobę trzecią. Było to jedną z przyczyn nie dysponowania pełną dokumentacją związaną z realizacją programu. Powstałe uchybienie mimo dobrej woli beneficjenta programu ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 nie spowodowały ujemnych następstw dla ochrony przyrody. Zaplanowane przez niego czynności miały w perspektywie spełnienie wszelkich wymogów wynikających z realizacji programu rolno środowiskowego. Odnośnie stwierdzonej w trakcie kontroli różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną działki rolnej oznaczonej jako D skrzący podniósł, że wynikała ona ze wskazania przez Biuro powiatowe ARiMR maksymalnie kwalifikowanego obszaru (PGE).
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po przeanalizowaniu całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie wniosku Z.W. o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 stwierdził, iż decyzja organu I instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy co skutkowało utrzymaniem jej w mocy w całości.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania i podstawowych motywów rozstrzygnięcia organu I instancji, wskazał akty prawne określające zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do wniosków składanych w roku 2013 tj.:
- Ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), zwanej dalej Ustawą PROW,
- Ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 86), zwanej dalej Ustawą EP;
- Rozporządzenie PRŚ;
- Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009;
- Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009;
- Rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011;
Następnie przytoczył art. 21 ust. 1 Ustawy PROW, który stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przytoczył również art. 21 ust. 2 Ustawy PROW, który określa podstawowe obowiązki w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy przez organ, przed którym toczy się postępowanie. Wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 3 Ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Następnie powołując § 2 ust. 2 i 2 Rozporządzenia PRŚ wskazał jakie warunki musi spełniać beneficjent ubiegający się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oraz zasady sporządzania planu działalności rolnośrodowiskowej, oraz co winien taki plan zawierać. Podkreślono , że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek w przypadku realizacji pakietów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia PRŚ rolnik realizujący zobowiązanie rolno środowiskowe winien przestrzegać wymogi dla danego pakietu wariantu, które zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Powołując się na § 25 ust. 2 wskazano, że granice działek rolnych, na których realizuje się poszczególne pakiety i warianty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, oraz występujące w jego gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytki rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 oraz części działki rolniczej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 5 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5 (w tym pakietu 5) rolnik zobowiązany jest zaznaczyć na materiale graficznym przekazanym przez ARiMR. Powyższy materiał graficzny rolnik zobowiązany jest do wniosku o przyznane płatności rolnośrodowiskowej, począwszy od drugiego roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Zgodnie z § 38 ust 1 jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej:
1) działek rolnych lub
2) zwierząt ras lokalnych, lub
3) miedz śródpolnych
- w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu, z tym, że zgodnie z ust. 2 wysokość zmniejszeń płatności rołnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia..(...)
Zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia PRŚ wysokość zmniejszeń płatności dokonywanych w ramach pakietu 5, wariant 5.1- ochrona siedlisk lęgowych ptaków odpowiednio wynosi:
- niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie - wysokość zmniejszenia wynosi 20% (NI2)
- pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowaniu wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni - wysokość zmniejszenia wynosi 30% (N018),
- pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym - wysokość zmniejszenia wynosi 50% (N020).
Przepis § 18 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia PRŚ stanowi, iż wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni działek rolnych.
W opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zasadniczym zagadnieniem związanym z przyznaniem płatności rolnośrodowiskowej jest określenie kwalifikowalności do płatności. Zgodnie z art. 39 ust.. 2, 3 i 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L. 2005.277.1 ze zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem Rady (WE) 1698 płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe. Płatności rolnośrodowiskowe mogą być wypłacone tylko w przypadku realizacji zobowiązania ti. wykonania czynności i działań wynikających z realizacji podjętego zobowiązania. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z pkt 31 preambuły do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stosowanie się do przepisów dotyczących systemów pomocy zarządzanych w ramach systemu zintegrowanego powinno być skutecznie monitorowane.
W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia o wysokości środków finansowych przyznanych stronie w ramach realizacji zobowiązania rolno środowiskowego za 2013 rok, mają wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].12.2013 r. oraz [...].12.2013 r. w gospodarstwie wnioskodawcy.
Jednocześnie organ podkreślił, iż przedmiotowy raport został skorygowany - tj. już po kontroli została uwzględniona zmiana załącznika graficznego złożona w dniu 16.09.2013r. Zmiana ta nie miała wpływu na przebieg kontroli, gdyż dotyczyła zamiany położenia działek rolnych "B" oraz "C" na działce ewidencyjnej nr [...]. Dyrektor Oddziału ARiMR zauważył, iż zmiany zostały dokonane na formularzu kontroli działek rolnych jednak z przyczyn oczywistych nie został zmieniony opis widniejący na szkicu tj. szkic "C" przedstawia działkę "B" zaś szkic "B" przedstawia działkę "C". W opinii organu nie ma to jednak znaczenia do dokonanych ustaleń na podstawie powyższego protokołu, ponieważ szkice wykonane na działkach obrazują dokładne miejsce wykonania danej fotografii - miejsce te zostało opisane jak odpowiedni nr. Przy opisywaniu nieprawidłowości organ posługiwał się nr zrobionych w trakcie kontroli fotografii. Kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w grudniu 2013 roku miała na celu stwierdzenie czy zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 powierzchnie działek rolnych oraz uprawy i ich stan znajdują swoje odzwierciedlenie w terenie.
WynikI kontroli stanowiły zdaniem organu wystarczającą podstawę do stwierdzenia m.in., iż na działkach rolnych "C", "D", "E", występują uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów określonych dla wariantu. 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.
Odnosząc się do uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami Rozporządzenia PRŚ w przypadku, wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000, aby otrzymać płatność zgodnie z § 2 ust 1 pkt 3 oraz § 4 ust. 2 i 3 muszą być spełnione wymogi, które zostały określone w załącznika nr 3 do rozporządzenia PRŚ, sekcja IV (wariant 5.1). Wymogami m.in, w przypadku wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 jest pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola 30-50%, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki oraz usuniecie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu na które termin i ten nie był przestrzegany. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] m.in. dotyczące uchybień w przestrzeganiu w/w wymogów dokonane zostały w wyniku czynności kontrolnych podczas których wykonano fotografie obrazujące rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych działkach rolnych. Wydrukowany został szkic obrazujący miejsca wykonania fotografii, na którym naniesiono również dokładne miejsca niewykoszenia. Przedmiotowe fotografie w ocenie organu II instancji ukazują w przypadku w/w działek rolnych stan zastany w gospodarstwie w dniu oględzin i stanowią potwierdzenie ustaleń dokonanych przez inspektorów terenowych w trakcie oględzin, które jako środek dowodowy, bezpośredni, umożliwia bezpośrednie, bez ogniw pośrednich zetknięcie się organu orzekającego ze stanem faktycznym w danej sprawie i eliminują niebezpieczeństwo zniekształceń informacji wynikających z przepływu jej przez ogniwa pośrednie.
Z uwagi na powyższe zdaniem organu II instancji przyznanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR skarżącemu płatności za 2013 rok w pomniejszonej wysokości w ramach wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 znajduje swoje uzasadnienie w treści § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ, wobec stwierdzonych i opisanych w decyzji organu I instancji naruszeń dotyczących realizacji zobowiązań przez beneficjenta wynikających z powyższego wariantu.
Są to następujące naruszenia :
- odnośnie działek rolnych "D", "E": niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie - jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, a także szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej ("D" fot nr: 93, 96, 99,103; "E" fot nr: 46, 48,49, 50 ) na której widnieją nie zabrane baloty oraz nieusunięta biomasa co uzasadniało przyjęcie istnienia nieprawidłowości o kodzie N012 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 20 %, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego,
- odnośnie działki D: pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowaniu wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni - jak wynika z raportu z kontroli na miejscu, a także szkicu pomiarowego i dokumentacji fotograficznej (fot nr 78, 81, 83), powierzchnia nieskoszona wynosi 5,79 ha co stanowi 19,25 % powierzchni działki, co uzasadniało przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie N018 i zastosowanie zmniejszenia w wysokości 30 %, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
- odnośnie działek "C", "D", "E" - pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym — nieprawidłowość tą można zaobserwować na dokumentacji fotograficznej:
-powierzchnie niekoszone działka rolna "C" fot nr: 36, 39, 41, 42 ; "D" fot nr: 97, 98 , 101, 102; "E" fot nr : 47, 48, 56
-powierzchnie skoszone pomimo, iż na załączniku graficznym strona wskazała, iż ten obszar będzie w roku 2013 niekoszony i tak działka rolna "C" fot nr:, 34, 35,; "D" fot nr: 100, 99 ; "E" fot nr: 55 ).
Uzasadniało to przyjęcie wystąpienia nieprawidłowości o kodzie N020 zastosowanie zmniejszenia w wysokości 50%, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolno środowiskowego.
Analiza, powyższego materiału dowodowego pozwoliła organowi II instancji przyjąć, iż z uwagi na stwierdzone uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach przyjętych wariantów Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w niniejszej sprawie zasadnie zastosował przepis § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ.
Nadto organ wskazał, iż kontrola na miejscu weryfikuje także powierzchnię, na której prowadzona jest produkcja rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności. Zgodnie z art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Z powyższego przepisu wynika więc, iż powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku pokrywa się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych, w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników.
W oparciu o czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...].12.2013 r. w gospodarstwie rolnym Z.W., zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo ustalił, iż łączna powierzchnia działek rolnych uwzględniona do płatności w ramach wariantu:5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 wyniosła 112,91 ha, a w ramach wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy - 2,90 ha.
Pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności dokonano przy pomocy urządzenia GPS. Ślad pomiaru urządzeniem GPS został naniesiony na ortofotomapę w systemie LPIS, a następnie został wygenerowany i wydrukowany szkic obrazujący pomiar działki rolnej na przedmiotowej ortofotomapie oraz miejsca wykonania fotografii.
Wskazać należy, iż na w/w szkicach (w aktach sprawy) sporządzonych do każdej działki rolnej z osobna wynika jaka jest i gdzie znajduje się powierzchnia, która została zlokalizowana w granicach zadeklarowanych działek, obszar tymczasowo niekwaliflkujący się do płatności ( kod DR 51), obszary nieskoszone oraz obszary skoszone.
Ponadto z załączników tych wynika czy zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (DR13), zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej ( DR13 ( + ).
Analizując zgromadzony materiał w sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo na podstawie uzyskanego materiału (szkice z Biura Kontroli na Miejscu) wyznaczył obszar przedeklarowania co zostało w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości opisane w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz iż zawyżona deklaracja wynikała z powierzchni PEG określonej przez Biuro Powiatowe ARiMR.
Odnosząc się do zastrzeżenia odwołującego, iż zawyżona w deklaracji powierzchnia deklarowana uprawy wynikała z podanej przez Powiatowe Biuro ARiMR powierzchni PGE, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że strona nie powinna się sugerować wskazaną powierzchnią PEG, gdyż jest to maksymalny obszar kwalifikowany na danej działce ewidencyjnej, a płatność beneficjent otrzymuje do powierzchni faktycznie użytkowanej. Tylko faktycznie użytkowane grunty stanowią podstawą do przyznania płatności i nie można zatem wnioskować o płatność do powierzchni większej niż rzeczywiście uprawiana nawet wówczas gdy maksymalny obszar kwalifikowany określono na wyższym poziomie.
W przypadku wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk przyrodniczych ptaków NATURA 2000 prawidłowo organ ustalił, iż powierzchnia deklarowana, na jakiej realizowano pakiet wynosi 118,75 ha. natomiast powierzchnia uwzględniona do płatności wyniosła 112,91 ha. Przy ustaleniu tej powierzchni Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo uwzględnił wyniki przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie oraz zgodnie z § 18 ust 3 Rozporządzenia PRŚ zredukował powierzchnię działki "B" - o 1,65 ha dostosowując ją do powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego. Wyliczona różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 5,17 %. W takim przypadku Kierownik Biura powiatowego ARiMR słusznie zastosował art. 16 ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 w przypadku, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3%, ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.
Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zasadnie zastosował zmniejszenie płatności w wariancie 5.1 z uwagi na stwierdzone podczas kontroli uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów objętych kodami błędów –N012, N018, N020, płatność przysługuje w zmniejszonej wysokości, a wysokość zmniejszenia została prawidłowo naliczona tj. dla działki C w kwocie 23844,85 zł, dla działki D w kwocie 41.209,60 zł ( w wysokości 100%) oraz dla działki E w kwocie 6.062,25 zł. Łącznie zmniejszenie z tytułu stwierdzonych uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów wyniosła 79.199,70 zł.
Następnie z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości oznaczonych kodami nieprawidłowości N.04.1 (rolnik nie przeprowadził na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie w gospodarstwie) znajdujące potwierdzenie w raporcie sporządzonym z przeprowadzonych kontroli zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434, ze zm.) w związku z § 41 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego organ I instancji prawidłowo dokonał zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej o 3 % kwoty należnej w wariantach: 5.1 Ochrona siedlisk łęgowych ptaków i siedlisk przyrodniczych - Natura 2000, i 8.2.1 Międzyplon ozimy tj. o kwotę 1.784, 56 zł ( 59.485,40 zł x 3%).
Z uwagi na powyższe w przypadku wariantu 5.1 płatność została przyznana w wysokości 57.700,84 zł ( 138.685,10 zł tj. kwota płatności w wariancie 5.1 na rok 2013 po uwzględnieniu pomniejszeń powierzchniowych, od której odjęto kwotę 79.199,70 zł stanowiąca łączną kwotę zmniejszeń z tytułu stwierdzonych uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w wariancie 5.1 co dało kwotę 59.485,40 zł , którą następnie pomniejszono o 3% z uwagi na zmniejszenia z uwagi na niedochowanie minimalnych norm).
Natomiast w ramach realizacji wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy płatność została przyznana w sposób w kwocie 1.181,46 zł po zastosowaniu zmniejszenia z uwagi na niedochowanie minimalnych norm w wysokości 3% ( 2.90 ha x 420 zł = 1218,00 zł następnie pomniejszona o wskazane 3% tj. o kwotę 36,54 zł).
Organ II instancji nie uwzględnił również zarzutów zawartych w odwołaniu, iż dokonując ustaleń dotyczących nieprawidłowości N012, N018, N20 i stosując sankcję organ nie wziął pod uwagę, ,,że przy sporządzaniu załącznika graficznego dotyczącego łąk w pakiecie 5.1 w zakresie miejsc pozostających bez koszenia nie jest możliwe ich wykonanie w skali w taki sposób by dokładnie wskazywały miejsce koszenia" oraz informacji, iż Z.W. został beneficjentem przedmiotowego programu rolnośrodowiskowego po swoim zmarłym bracie (...) strona nie otrzymała żadnych map dotyczących koszenia w latach poprzednich". Podniesiono, że zarówno z przepisów wspólnotowych, jak i krajowych wynika, że zasadniczo ustanowione przepisami warunki, dające prawo do płatności, muszą być spełnione przez tego rolnika, który się o te płatności ubiega, a która jest udzielana nie z urzędu a jedynie na wniosek beneficjenta. Uczestnictwo w omawianych programach nie jest obligatoryjne. Zgodnie z § 25 Agencja udostępnia rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, materiał graficzny z oznaczeniem co najmniej granic i numerów działek ewidencyjnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, oraz z oznaczeniem granic położonych na obszarze jego gospodarstwa rolnego, na którym to materiale graficznym rolnik zaznacza m.in. granice działek rolnych na których realizuje poszczególne pakiety i warianty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, oraz występujące w jego gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone oraz cześć działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu 5-Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000.
Analizując w/w przepisy prawa oraz załącznik Nr 1 do rozporządzenia PRŚ, w którym wprost określono co winien zawierać plan rolno środowiskowy oraz nakazujący w przypadku realizacji pakietu 5 ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, m.in. sporządzenie szkicu gospodarstwa z zaznaczeniem części działki rolnej, która ma zostać nieskoszona w poszczególnych latach w odniesieniu do odwołania skarżącego organ stwierdził , iż trudno w sposób bardzo precyzyjny wskazać na załączanym do wniosku materiale graficznym teren niekoszony. Jednakże z zgromadzonego materiału dowodowego, w tym szkicu kontrolowanych działek "D", "E", "C", wynika wprost, iż zaznaczone obszary niekoszone na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem znajdują się w zupełnie innym miejscu niż obszary stwierdzone podczas kontroli w gospodarstwie. Powierzchnie te w żaden sposób nie pokrywają się. Ponadto w opinii organu II instancji, skoro osoby wykonujące kontrolę w gospodarstwie potrafiły w sposób precyzyjny określić obszar - koszenia i niekoszenia, tym bardziej strona będąca użytkownikiem tych gruntów nie powinna mieć również z tym żadnego problemu. Organ I instancji w sposób bardzo precyzyjny na strome 7 oraz 8 swojej decyzji opisał rozbieżności dotyczące miejsc koszonych i niekoszonych stwierdzone podczas kontroli w odniesieniu do deklaracji strony.
Odnosząc się do części odwołania, w którym strona jest zdania, iż cyt" (...) w złożonym i przedstawionym planie zostały zaznaczone miejsca, które miałyby zostać pozostawione bez koszenia w kolejnych latach. Były one zaznaczone jako kolejno następujące po sobie co potwierdził także załącznik graficzny" organ II instancji podniósł, iż na złożonym załączniku graficznym rzeczywiście został zaznaczony obszar niekoszenia w roku 2013 i to niewątpliwie zostało przez Stronę wykonane. Jednak co zostało już powyżej wskazane i udowodnione poprzez zgromadzony materiał z kontroli np. szkice oraz fotografię, tylko na działce rolnej "B" obszar niekoszenia zaznaczony na złożonym załączniku graficznym został potwierdzony podczas przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie. Na pozostałych działkach rolnych "D", "E* "C" zadeklarowanych w wariancie 5.1, kontrola w gospodarstwie stwierdziła, iż obszar niekoszenia w roku 2013 znajduje się zupełnie w innych miejscach niż wskazane na złożonym załączniku graficznym (zaznaczenie ON 2013).
Z uwagi na powyższe mając na względzie treść wynikającą z wymogów określonych dla wariantu 5.1 w załączniku nr 3 Rozporządzenie PRŚ, chybione jest stwierdzenie strony, iż zachowała kolejność koszenia i pozostawienia niekoszonej powierzchni w latach 2012-2013. Powierzchnie niewykoszenia na rok 2013 wskazane w załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem przez stronę w żaden sposób nie pokrywają się ze stwierdzonym przez kontrolę w gospodarstwie stanem wykoszenia na działkach "D", "E" , C"
W załączniku nr 7 do Rozporządzenia PRŚ literalnie wskazano, iż w przypadku gdy producent rolny pozostawi nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej w szczególności inna niż zaznaczoną na załączniku graficznym wysokość zmniejszenia wynosi 50%. Tym samym w opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR słusznie zastosował § 38, który stanowi, iż niedochowanie w/w wymogu skutkuje zastosowaniem zmniejszenia w stosunku do działki rolnej wynikającego z załącznika nr 7 Rozporządzenia PRŚ.
W ocenie organu odwoławczego działania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR podejmowane w omawianym zakresie, wbrew twierdzeniom odwołującego nie miały charakteru restrykcyjnego i nie były ukierunkowane na z góry określony cel, a związane były z wypełnieniem obowiązków nałożonych na organ na mocy art. 7 oraz art. 77 Kpa. W omawianym zakresie Dyrektor Oddziału Regionalnego, ARiMR nie stwierdza uchybień ze strony organu I instancji, który wykazał się należytą starannością zarówno w gromadzeniu dowodów, jak i ich wyczerpujący rozpatrzeniu. Rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy, Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego i jego zgodności z obowiązującym prawem, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wziął pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie, a następnie kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wydał decyzję nr [...]. Uzasadnienie przedmiotowej decyzji zostało skonstruowane w taki sposób, że nie budzi żadnych wątpliwości, co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji do oceny wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR postanowił orzec jak w sentencji decyzji tj. o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.
W złożonej skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR skarżący wnosił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana w skrócie p.p.s.a.) o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie objętym skargą i przyznanie mu płatności rolno środowiskowej z pominięciem nałożonej przez organ sankcji w wysokości 50% początkowej kwoty płatności stwierdzonej dla działek rolnych C, D, E za nieprawidłowości oznaczone kodem błędu N020 na w/w działkach rolnych oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z uiszczoną opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa. Zaskarżonej decyzji zarzucono ocenę stanu faktycznego oraz materiału dowodowego przedmiotowej sprawy z naruszeniem przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i 2, jak również art. 80 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało obrazą przepisów prawa materialnego, mającą bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. w szczególności niewłaściwe zastosowanie § 38 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Po przedstawieniu w uzasadnieniu skargi przebiegu postępowania i wydawanych dotychczas przez organy decyzji skarżący podniósł, że pomimo uwag i zastrzeżeń zgłaszanych do raportu kontrolnego , organ w trakcie ponownego rozpoznania sprawy nie wezwał strony do złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień i nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, zastosował również niewłaściwy kod błędu i w konsekwencji na podstawie § 38 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości mimo braku ku temu podstaw. Nie sposób zgodzić się z decyzją organu Ii instancji w zakresie stwierdzenia przez organ nieprawidłowości oznaczonej kodem błędu N020 odnośnie działek rolnych C, D, E, na których skarżący realizował wariant 5.1. Ochrona siedlisk przyrodniczych ptaków Natura 2000, skutkującego nałożeniem sankcji potrącenia w wysokości 50% początkowej kwoty płatności stwierdzonej dla tych działek bez sankcji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR bezzasadnie podzielił argumentację organu I instancji, bowiem w ocenie skarżącego organ ten wydał decyzję z naruszeniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i 2 jak również art. 80 k.p.a. tj. bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie uwzględniono, iż skarżący Z.W. został beneficjentem przedmiotowego programu rolnośrodowiskowego po zmarłym bracie z uwzględnieniem przez okres prawie dwóch lat, tymczasowy zarząd gospodarstwem rolnym sprawowała osoba trzecia tj. I.W. w oparciu o postanowienie wydane w tym przedmiocie przez sąd spadku. W związku z przejęciem zobowiązań po zmarłym bracie skarżący nie otrzymał żadnych map dotyczących koszenia łąk w latach poprzednich. Mimo powyższych trudności w przedstawionym planie rolnośrodowiskowym oraz załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. prawidłowo zaznaczone zostały części działek rolnych niepodlegające koszeniu, zachowując jednocześnie kolejność niekoszenia w poszczególnych latach. Areał powierzchni nieskoszonej również został zachowany. W opinii skarżącego samowolne dokonanie przez organ korekty raportu z przeprowadzonej kontroli, bez uprzedniego przeprowadzenia oględzin wyklucza taki raport jako dowód, a tym bardziej jako dowód wiarygodny. Dołączona dokumentacja fotograficzna w świetle art. 75 § 1 k.p.a nie może stanowić dowodu , który służy merytorycznemu wyjaśnieniu sprawy. Nadto podniesiono, że stwierdzone uchybienia powstałe pomimo działania skarżącego w dobrej wierze nie spowodowały ujemnych konsekwencji dla ochrony przyrody.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Oddziału Terytorialnego ARiMR wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - powoływanej dalej również jako p.p.s.a. - uchyla go lub stwierdza jego nieważność, albo stwierdza wydanie go z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W świetle powyższych kryteriów uznać należało, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia rozważenia prawidłowości rozstrzygnięcia Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR utrzymującego w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu skarżącemu Z.W. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości tj. w łącznej wysokości 58.882, 30 zł.
Na samym wstępie z uwagi na wskazane wyżej kryteria i zasady orzekania przez sądy administracyjne należy wskazać, iż wniosek zawarty w skardze w części dotyczącej zmiany zaskarżonej decyzji i przyznanie skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej z pominięciem nałożonej sankcji w wysokości 50% początkowej kwoty płatności stwierdzonej dla działek rolnych C, D i E za nieprawidłowości oznaczone kodem N020 na w/w działkach, nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na fakt, że sąd administracyjny poza wyjątkami i w ograniczonym zakresie możliwościami przewidzianymi w art. 146 § 2 i 154 § 2 p.p.s.a. orzekać co istoty sprawy administracyjnej, a więc wydawać orzeczenia reformatoryjnego, które zmieniłoby zaskarżony akt. W przypadku zasadności skargi w oparciu o art. 145 § 1 p.p.s.a, na który powołuje się skarżący sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części ewentualnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Błędne zredagowanie w tej części żądanie skargi nie zwalnia jednak sądu administracyjnego od kontroli zaskarżonego aktu jakim w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR.
Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji z uwagi na zarzuty zawarte w skardze dotyczące m.in. nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz nie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego wskazać należy odrębności postępowań administracyjnych związanych z przyznawaniem rolnikom między innymi płatności rolnośrodowiskowych w oparciu o ustawę z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że kwestia przyznania rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej, w tym również w pomniejszonej wysokości, jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w postępowaniu administracyjnym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, na co wskazał również organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 tej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Powyższe reguły stanowią powtórzenie zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z zaznaczeniem wszakże ich pewnej odrębności. Pierwszą z nich jest zasada praworządności, która odzwierciedlają postanowienia art. 7 k.p.a. Według zaś reguły drugiej, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warto tu przypomnieć, że druga z zasad została ograniczona w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego. Wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak stanowi art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Na organach nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodu na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności ( wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II GSK 241/12, Lex nr 1337138, wyrok NSA z dnia 25 października 2011r. sygn. akt II GSK 1075/10, Lex 1070205).
W ocenie Sądu mając na uwadze zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia oraz wysokości przyznanych stronie płatności rolnośrodowiskowej miały, jak zasadnie stwierdził organ, wyniki przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego kontroli na miejscu w dniach [...] grudnia 2013 roku. W oparciu o ustalenia poczynione przez inspektorów terenowych w trakcie tych kontroli organ ustalił między innymi, iż na działkach rolnych oznaczonych C, D i E występują nieprawidłowości w przestrzeganiu przez skarżącego wymogów określonych dla wariantu 5.1, w tym kwestionowanego przez wnoszącego skargę pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na dołączonym do wniosku o przyznanie płatności materiale graficznym. Ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych dotyczące stwierdzenia powyższej nieprawidłowości zostały dokonane przez kontrolerów terenowych w wyniku dokonanych czynności kontrolnych, których wynik nie tylko opisano w tym protokole, ale także wykonano dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącego działkach rolnych. Ponadto sporządzono i wydrukowano szkic miejsca wykonania fotografii , na którym naniesiono miejsca niewykoszone. Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli z wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności rolno środowiskowej na 2013 rok, a w szczególności z załączonym do wniosku materiałem graficznym przedstawiającym działki rolne C, D i E, na których zaznaczono części tych działek ,które w 2013 roku miały nie podlegać koszeniu należy stwierdzić, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazać należy, że z uwagi na kształt tych działek oraz zaznaczone części działek, które zgodnie z wnioskiem nie miały podlegać w 2013 roku koszeniu, dokonując porównania w tym zakresie wniosku (w szczególności materiału graficznego) z wynikami kontroli na miejscu, w tym sporządzonymi szkicami, dokumentacją fotograficzną, nie może budzić wątpliwości, że skarżący pozostawił nieskoszone inne części działek i wbrew twierdzeniom strony w żaden sposób one się nie pokrywają. Należy zauważyć, że skarżący brał osobiście udział w przeprowadzonej kontroli na miejscu, co potwierdza treść sporządzonego z jej przebiegu raportu, gdzie wskazano Z.W. jako osobę uczestniczącą w przeprowadzonej kontroli, a który również podpisał sporządzony następnie protokół nie zgłaszając do niego zastrzeżeń odnośnie sposobu przeprowadzanych czynności kontrolnych. Wyklucza to pomyłkę ze strony inspektorów terenowych w zakresie poczynionych w tej części ustaleń. Skarżący znając cel przeprowadzonej kontroli, który wynikał między innymi z otrzymanego uprzednio zawiadomienia o terminie jej przeprowadzenia był świadomy w jakim celu przeprowadzano poszczególne czynności kontrolne (pomiary z użyciem GPS, dokumentację fotograficzną z zaznaczeniem miejsca zrobienia poszczególnego zdjęcia), miał możliwość zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń nie tylko bezpośrednio w trakcie przeprowadzanej kontroli, ale także później po otrzymaniu protokołu i wskazania ewentualnych dowodów na ich poparcie. W postępowaniu, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 21 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, jak już wskazano, jednostki organizacyjne - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadzające to postępowanie nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawanie wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek: ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (wyrok NSA z dnia 25 października 2011 roku, sygn. akt II GSK 1075/10) . W niniejszej sprawie tą osobą jest skarżący. Zarówno w odwołaniu, jak i w wniesionej skardze, podnosi on jedynie, że ustalenia organu dotyczące stwierdzonej nieprawidłowości odnośnie działek rolnych C, D i E oznaczonej kodem N020 nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy, że pozostawił nieskoszone wskazane we wniosku części działek. Powyższe twierdzenia należy jedynie potraktować jako polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu znajdującymi potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący nie tylko nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie w tej części twierdzeń, ale także nie przedstawił wyjaśnień pozwalających zakwestionować poczynione przez organ ustalenia. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący małej dokładności materiału graficznego dostarczonego przez ARiMR. Jak zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, w oparciu o powyższy materiał graficzny trudno w sposób bardzo precyzyjny wskazać część działki rolnej nie podlegającej w danym roku skoszeniu, jednak w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy (szkice kontrolowanej działki i dokumentacja fotograficzna) pozwalał wprost ustalić, iż zaznaczone obszary nieskoszone na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem, następnie zmienionym odnośnie działek, znajdują się w zupełnie innym miejscu niż obszary nieskoszone stwierdzone w trakcie kontroli, które to stanowiska orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela.
Powyższe ustalenia uzasadniały przyjęcie przez organy zarówno I jak i II instancji występowania w gospodarstwie skarżącego nieprawidłowości o kodzie N020 , skutkującej zastosowaniem zmniejszenia w wysokości 50%. zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Organy ARiMR prawidłowo wskazały, iż z uwagi na stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez skarżącego wymogów w ramach poszczególnych wariantów ma zastosowanie § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ. Zgodnie bowiem z tym przepisem jeżeli stwierdzono uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność przysługuje w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, zwierząt ras lokalnych lub miedz śródpolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. We wskazany załączniku nr 7 w przypadku wariantu 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków dla poszczególnych uchybień określono wysokość zmniejszenia. W przypadku nieprawidłowości dotyczącej pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczonej na materiale graficznym ( kod N020), wysokość zmniejszenia wynosi 50%. Również do innych nieprawidłowości oznaczonych kodami N018, N12 wskazano wskaźnik zmniejszenia płatności.
Nie mają znaczenia dla zastosowanego zmniejszenia płatności okoliczności związane z przejęciem przez skarżącego gospodarstwa rolnego po zmarłym bracie dotyczące okresu 2010-2012, w odniesieniu do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 roku w oparciu o wniosek złożony w tymże roku. Zasadnie organy wskazały, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok w pomniejszonej wysokości ma miejsce w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów. Okoliczności, na które wskazał skarżący związane z przejęciem gospodarstwa rolnego z uwagi na fakt, iż rolnik przystępuje do realizacji danego zobowiązania rolnośrodowiskowego na zasadzie dobrowolności nie mają wpływu na przyznanie płatności w określonej wysokości. Jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują przepisy prawa wspólnotowego i krajowego.
Należy podzielić również stanowisko organu dotyczące dokonania korekty raportu z kontroli na miejscu w związku z nieuwzględnieniem w pierwotnej treści raportu zmiany załącznika graficznego dokonanej przez skarżącego odnośnie działek B i C. Zmiana załącznika dotyczyła bowiem tylko zmiany oznaczenia działek rolnych położonych na działce o nr [...] bez zmiany dotyczącej położenia części, które w 2013 roku miały pozostać nieskoszone. Zmiana ta dotyczyła tylko i wyłącznie oznaczenia działki B jako działki C, a działki C jako działki B. Powyższa zmiana nie miała wpływu na ustalenia poczynione przez organy w oparciu o ustalenia przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Zdaniem Sądu w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują potwierdzenie ustalenia organów dotyczące pozostałych stwierdzonych nieprawidłowości, w tym oznaczonych symbolami N012, N018 i N20 dotyczące realizacji wariantu 5.1- ochrona siedlisk... i 8.2.1 międzyplon ozimy jak i . Organ w tym zakresie zgromadził wystarczający materiał dowodowy pozwalający poczynić takie ustalenia, a skarżący nie przedstawił dowodów pozwalających je zakwestionować. Należy wręcz stwierdzić, że z powyższymi ustaleniami zgodził się i ich nie kwestionował. Dokonując z urzędu analizy powyższych ustaleń, zarówno w części dotyczącej zgromadzonego materiału dowodowego, jego oceny oraz zastosowanych przepisów prawa materialnego uzasadniających poczynienie zmniejszeń w zakresie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 roku sąd nie stwierdził uchybień uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Brak jest również podstaw do zakwestionowania przedstawionego przez organy sposobu naliczenia zmniejszeń w tym samych obliczeń matematycznych.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Oddalenie skargi skutkuje stwierdzeniem braku podstaw do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sadowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nie zostały spełnione bowiem przesłanki określone w art. 200 i art. 201 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło