II SA/Go 344/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.R. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2009 r., E.R. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 25 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. wpłynął wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku E.R. wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący podał, że z uwagi na kryzys gospodarczy otrzymuje wraz z żoną zmniejszone o 30% pensje. W uzupełnieniu złożonego wniosku E.R. przedstawił wydatki związane z eksploatacją nieruchomości, zakupem żywności, lekarstw, spłatą kredytu. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez E.R. znajdujące potwierdzenie w załączonych rachunkach świadczą o jego trudnej sytuacji materialnej. Skarżący wraz z żoną i córą utrzymują się z dochodu w wysokości około 3.250 zł (netto). Skarżący spłaca kredyt hipoteczny i gotówkowy, miesięczna rata z tego tytułu wnosi 1.070 zł. Łączny koszt utrzymania nieruchomości, samochodu, zakupu żywności, lekarstw itp. wynosi około 3.580 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż skarżący jest dłużnikiem banku, posiada tzw. debet. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż posiadane środki pieniężne pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Nie posiada zatem skarżący możliwości pokrycia kosztów sądowych (wpisu od skargi - 500 zł) jak i kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek E.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.