II SA/Go 345/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. nałożył na T.D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "T." karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2019 r. poz. 2140), dalej - u.t.d.. Decyzja wydana została na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. na punkcie kontroli :Droga ekspresowa [...], został zatrzymany do kontroli drogowej samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T.D. Pojazdami wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Danii. Kierowca, a zarazem przedsiębiorca okazał wszystkie wymagane dokumenty. W trakcie kontroli ustalono, że ciągnik siodłowy nie posiada ważnego badania technicznego. W dowodzie rejestracyjnym widnieje data upływu terminu badania technicznego - [...] sierpnia 2020 r. Organ stwierdził, że podmiot kontrolowany dopuścił się naruszenia przepisów, o którym mowa w art. 92a ust. 1 , 7 i 11 u.t.d. zał. nr 3 lp.9.1., polegający na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł Następnie organ przytoczył treść art. 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. 2018 r. poz. 1990), zgodnie z którym właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego (ust. 1).Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi ( ust. 2).Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (ust. 3). Badaniu, o którym mowa w ust. 3, nie podlega: 1)nowy pojazd, dla którego wydano świadectwo zgodności WE, świadectwo zgodności, dopuszczenie jednostkowe pojazdu, decyzję o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu; 2) zarejestrowany pojazd: a)na którego typ wydano świadectwo homologacji typu WE pojazdu - w okresie od dnia pierwszej rejestracji za granicą do dnia terminu okresowego badania technicznego, ustalonego na podstawie ust. 5, lub b)w którego dowodzie rejestracyjnym lub innym dokumencie wydanym przez właściwy organ państwa członkowskiego przedstawionym do rejestracji, zawarta jest informacja o wykonanym badaniu technicznym i jego terminie ważności - z wyjątkiem taksówki, pojazdu uprzywilejowanego lub pojazdu odpowiednio przystosowanego lub wyposażonego zgodnie z przepisami o przewozie towarów niebezpiecznych, pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu oraz pojazdu przystosowanego konstrukcyjnie do ruchu lewostronnego (ust. 4). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (ust. 5). Okresowe badanie techniczne samochodu osobowego, samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, motocykla lub przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, następnie przed upływem 5 lat od dnia pierwszej rejestracji i nie później niż 2 lata od dnia przeprowadzenia poprzedniego badania technicznego, a następnie przed upływem kolejnego roku od dnia przeprowadzenia badania. Nie dotyczy to pojazdu przewożącego towary niebezpieczne, taksówki, pojazdu samochodowego konstrukcyjnie przeznaczonego do przewozu osób w liczbie od 5 do 9, wykorzystywanego do zarobkowego transportu drogowego osób, pojazdu marki "S.", pojazdu zasilanego gazem, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu używanego do nauki jazdy lub egzaminu państwowego, które podlegają corocznym badaniom technicznym (ust. 6). Okresowe badanie techniczne autobusu przeprowadza się przed upływem roku od dnia pierwszej rejestracji i następnie co 6 miesięcy (ust.9). Niezależnie od badań, o których mowa w ust. 3-5, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd: 1) skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego: a)w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska, b)który uczestniczył w wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy, z zastrzeżeniem pkt 5, lub noszący ślady uszkodzeń albo którego stan techniczny wskazuje na naruszenie elementów nośnych konstrukcji pojazdu, mogące stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego; który ma być używany jako taksówka, pojazd uprzywilejowany, pojazd do nauki jazdy, pojazd do przeprowadzania egzaminu państwowego lub pojazd odpowiednio przystosowany lub wyposażony zgodnie z przepisami o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych; dla którego określono dodatkowe wymagania techniczne w międzynarodowych porozumieniach dotyczących międzynarodowego transportu drogowego (ust. 11 pkt 1a,b, pkt 4, pkt 9). Od powyższej decyzji T.D. wniósł odwołanie zarzucając naruszenie art. 7 kpa w zw z art. 77 § 1 kpa, art. 8 kpa oraz art. 10 § 1 kpa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że z informacji uzyskanych na oficjalnej stronie Ministerstwa Infrastruktury wynika, że w związku ze zmianą ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzone zostało rozwiązanie polegające na zachowaniu ważności pozwoleń czasowych i tablic rejestracyjnych, jeżeli ich termin ważności upłynął w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Wydłużony termin ważności będzie obowiązywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie do 14 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Odwołujący się wskazał, że od dnia ukazania się tej informacji do dnia dzisiejszego nie został odwołany stan zagrożenia epidemicznego, w związku z czym błędnym jest nakładanie sankcji na podstawie l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przedłużenie okresu ważności pozwoleń czasowych i tablic rejestracyjnych, o których mowa w odwołaniu, dotyczy jedynie pozwoleń czasowych i nie ma odniesienia do ważności badań technicznych pojazdu. Strona powinna była zatem przeprowadzić badania techniczne pojazdu w wymaganym terminie, czyli do [...] sierpnia 2020 r. Dalej organ podniósł, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż do naruszenia doszło w okolicznościach, których nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu. Jako bezzasadny uznał organ zarzut naruszenia art. 7, 8 10 § 1 i 77 § 1 kpa. Następnie organ wskazał, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu egzoneracyjnego określonego w art. 92c u.t.d. powinien wykazać sam przedsiębiorca Od powyższej decyzji organu II instancji T.D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia - naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w związku z ogłoszeniem stanu epidemii nie tylko przedsiębiorcy, ale wszyscy obywatele byli informowania o konieczności unikania kontaktów międzyludzkich, wprowadzonej pracy zdalnej oraz związanych z nią wydłużeniami wszelkich terminów administracyjnych. Skarżący wskazał, że od 4 czerwca 2020 r. obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiające szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID - 19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli o okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu. Art. 5 w.w. rozporządzenia stanowi, ze niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres 7 miesięcy. Informacja o tym, że Polska poinformowała Komisję Europejską o podjęciu decyzji, że nie stosuje przepisów rozporządzenia (UE) 2020/698 w zakresie art. 5 ust. 1 jak i 5 ust. 2 nie została zawarta na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury. Na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury widnieje jedynie ogólna informacja w przedmiocie badań technicznych pojazdów. W sytuacji ogólnie dostępnej w transporcie drogowym informacji unijnej ustanawiającej szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią VOVID - 19 brak informacji o wyłączeniu przez Polskę jej stosowania w zakresie art. 5 ust. 1 jak i art. 5 ust. 2 wprowadziło przedsiębiorców w błąd co do stanu prawnego. Skarżący podniósł, że również informacja zawarta na stronie internetowej Głównego Inspektora Transportu Drogowego wprowadza przedsiębiorców w uzasadniony błąd. Zdaniem skarżącego organy zaniechały poinformowania przedsiębiorców o wyłączeniu stosowania przepisów unijnych w zakresie przedłużenia terminów badań technicznych. Przyjęta praktyka informacyjna w przedmiocie okresowej ważności dokumentów stwarzała wrażenie przyjęcia jednolitego rozwiązania w czasie epidemii, tj. przedłużenia okresu ich ważności o 6 miesięcy, w sytuacji kiedy owa ważność upłynąłby w okresie między 1 marca 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. w ocenie skarżącego zaistniała sytuacja uzasadniała zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 180 z późn. zm.). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID - 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości. Strona nie kwestionuje ustaleń poczynionych w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2020 r. Przebieg kontroli na drodze został należycie opisany w protokole kontroli z którego wynika, że w danym dniu skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy zespołem pojazdów, w którym ciągnik siodłowy nie posiadał aktualnego badania technicznego, bowiem termin badania technicznego tego pojazdu upłynął w dniu [...] sierpnia 2020 r. W oparciu o powyższe ustalenia stanu faktycznego sprawy, na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 7 i ust. 11 u.t.d. oraz l.p.9.1 zał. nr 3 do u.t.d., na skarżącego nałożona została kara pieniężna w wysokości 2000 zł.. W myśl regulacji zawartej w załączniku nr 3 do u.t.d. pod pozycją 9.1. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd obciążone jest karą pieniężną w kwocie 2000 zł. Istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowiło zagadnienie możliwości wyłączenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z treścią art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Wskazać należy, że możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. skarżący upatruje w braku stosownej informacji o wprowadzeniu mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa unijnego, czyli przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiające szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID - 19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów świadectw, licencji zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz.U.UE.L2020.165.10; zwane dalej rozporządzeniem 2020/698).Otóż w myśl art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy. Niezależnie od art. 8 dyrektywy 2014/45/UE i pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, ważność świadectw zdatności do ruchu drogowego, których data ważności przypada między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużoną o okres siedmiu miesięcy (zob. art. 5 ust. 2 rozporządzenia 2020/698). Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia, jeżeli w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 18 ww. rozporządzenia, weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie stosuje się od 4 czerwca 2020 r. Na podstawie art. 5 ust. 5 rozporządzenia w dniu 29 maja 2020 r. Polska powiadomiła Komisję o informacjach dotyczących niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2020/698. Informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C w dniu 3 czerwca 2020 r. (zob. Dz.U.UE.C2020.183I.1). W tej sytuacji w dniu przedmiotowej kontroli przedsiębiorca, który został ukarany, jak również Organy Inspekcji zobowiązane były stosować się do przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym tyczących terminów okresowych badań technicznych pojazdów. Według Sądu dla oceny skutków przekazania przez Polskę Komisji Europejskiej informacji o podjęciu decyzji o nie stosowaniu określonych przepisów w.w. rozporządzenia ma dzień urzędowego upowszechnienia tej informacji zgodnie z art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698. Niewątpliwie miało to miejsce dnia 3 czerwca 2020 r. w Dz.U.UE Seria C, Nr 183, poz. 1. Z chwilą ogłoszenia ww. informacji w sposób prawem przewidziany adresaci przepisów, a w tym skarżący, uzyskali faktyczną możliwość dostępu do informacji o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698. W rezultacie tych ustaleń Organy Inspekcji transportu Drogowego mogły wobec skarżącego przewoźnika stosować przepisy u.t.d. o karach w odniesieniu do zdarzenia mającego miejsce w dniu [...] sierpnia 2020 r. W tych okolicznościach sprawy argumentacja skargi nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Jak wyżej wskazano obowiązujący w dacie kontroli stan prawny nie wyłączał odpowiedzialności za naruszenie opisane w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Podnieść należy że podstawą działania organu oraz odpowiedzialności za delikt administracyjny są przepisy prawa, a nie informacje zawarte na stronach internetowych organu administracyjnego. Brak informacji lub niepełna informacja dotycząca odpowiednich przepisów na stronie internetowej organu administracyjnego nie oznacza, że dany przepis utracił moc obowiązującą, może być natomiast podstawą do dalszych ustaleń w określonym zakresie. Jak wyżej zauważono treść rozporządzenia 2020/698 oraz informacja o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698 została podana do publicznej wiadomości w DZ.U.UE, wobec czego na podstawie przepisów zawartych w tymże oficjalnym publikatorze można było ustalić aktualny stan prawny. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przywołane w skardze okoliczności nie wyczerpują dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1, nie dotyczą bowiem okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, nadto brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący nie miał wpływu na powstanie zarzucanego mu naruszenia. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia (por. m.in. wyroki w sprawach sygn. akt : II SA/Ol 66/21, III SA/Gl 65/21, II SA/Rz 1422/20). W analizowanej sprawie ze względu na stan epidemii wywołanej Covid - 19, który ma charakter stanu nadzwyczajnego w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wprowadzone zostały odpowiednie regulacje prawne, z którymi istniała możliwość zapoznania się przez podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.