II SA/Go 346/07

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-11-13

Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 5.000 zł, które zamierza przeznaczyć na pokrycie kosztów pogrzebu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo że jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, uznając, że posiadane przez skarżącego oszczędności w kwocie 5.000 zł są wystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że z punktu widzenia prawa pomocy nie jest istotne, na jaki cel wnioskodawca przeznacza swoje oszczędności, lecz sam fakt ich posiadania w dniu składania wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadane przez skarżącego oszczędności w kwocie 5.000 zł. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że oszczędności te zamierza przeznaczyć na pokrycie kosztów pogrzebu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. oddalił skargę K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W ustawowym terminie skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Pismem z dnia 21 września 2007 r. K.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku K.S. między innymi podał, że pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości 642,62 zł (brutto.), posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący przedstawił rachunki związane z eksploatacją mieszkania oraz koszty związane z zaspokajaniem innych podstawowych potrzeb życiowych. Postanowieniem z dnia 12 października 2007r. referendarz sądowy, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, uzasadniając to tym, iż instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony, a skarżący posiada oszczędności wystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika. Dnia 2 listopada 2007r., w przepisanym ustawowo terminie, K.S. wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skarżący podał, iż nadal jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, natomiast wykazane przez niego oszczędności w kwocie 5000 zł zamierza przeznaczyć na cel określony w formularzu PPF w rubryce 7.2.1 (pokrycie kosztów pogrzebu po śmierci). Dalsze zarzuty podniesione przez K.S. dotyczyły rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, które nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - zwaną dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba podkreślić, że przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej wart. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Poddając zatem ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien kierować się tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa powołanym wyżej przepisie. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W niniejszej sprawie skarżący powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż wypełnia hipotezę przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, tj. że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy tym to do Sądu kierującego się powołaną wyżej zasadą, wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Należy podkreślić, iż jedynie na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę danych Sąd może ocenić jego sytuację majątkową. Z akt sprawy wynika, iż K.S. uzyskuje niewielki dochód z tytułu zasiłku przedemerytalnego, tj. 642 zł, nie ponosi jednak znacznych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania. Nie bez znaczenia jest sytuacja majątkowa skarżącego. Z formularza PPF wynika bowiem, że K.S. posiada oszczędności w wysokości 5.000 zł, a zatem posiada on środki, które są wystarczające na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z punktu widzenia prawa pomocy nie jest ważne na jaki cel wnioskodawca przeznacza swoje oszczędności, lecz posiadany w dniu składania wniosku majątek. Na marginesie należy zaznaczyć, iż wniosek zawarty na formularzu PPF obejmował prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika. Jednakże w przedmiotowej sprawie K.S. jest zwolniony z mocy ustawy od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Jednocześnie w myśl art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło