II SA/Go 347/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczącego Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C sp. z o.o. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 października 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. akt II SA/Go 347/14 5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp, wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. oddalił skargę C sp. z o. o. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Od powyższego wyroku skarżąca Spółka złożyła skargę kasacyjną. Dnia 16 września 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek Spółki o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka podała, że jej zadłużenie z tytułu kredytów wynosi 533.123,71 zł, zaś uzyskiwane dochody z działalności oraz zgromadzony majątek nie pozwalają na zapłatę wpisu stosunkowego od skargi kasacyjnej. Skarżąca Spółka jest również zobowiązana z tytułu przejęcia G sp. z o.o. do zapłaty długu w łącznej wysokości 239.083,04 zł. Nadto w uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że sprzedaż składników przedsiębiorstwa może uniemożliwić osiągnięcie celów inwestycji, na którą przyznano dofinansowanie, a którą skarżąca ma zamiar ukończyć i podejmuje w tym celu konkretne kroki. W uzupełnieniu złożonego wniosku Spółka przedłożyła zbiorcze zestawienie przychodów i kosztów uzyskania przychodów za ostatnie trzy miesiące i wyciągi z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 8 października 2014 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania Spółce prawa pomocy. Pismem z dnia [...] października 2014 r. C sp. z o. o. złożyła sprzeciw od postanowienia Referendarza, w którym podała, że spełniona jest przesłanka braku wystarczających środków na uiszczenie kosztów wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazała, że konieczność uiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego od skargi w kwocie 18.201 zł było tak dużym wysiłkiem finansowym dla Spółki, która ma i miała problem z utrzymaniem płynności finansowej, że aktualnie i w przewidywalnej przyszłości nie jest w stanie wygospodarować z własnego majątku, ani też ze źródeł zewnętrznych finansowania, środków na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej. Dalej Spółka podkreśliła, że wysokość kapitału zakładowego nie jest wyznacznikiem jej sytuacji majątkowej albo możliwości finansowych, ponieważ kapitał zakładowy nie stanowi środków pieniężnych zdeponowanych na potrzeby finansowania działalności Spółki, lecz jest pojęciem rachunkowym, wskazującym na historyczny fakt wyposażenia Spółki w jej początkach w początkowy zasób środków, zaś kapitał zakładowy zapisuje się po stronie pasywów, a nie aktywów. Podobnie, zdaniem Spółki należy spojrzeć na wartość środków trwałych. W ocenie Spółki, zaewidencjonowane w dokumentacji rachunkowo-księgowej środki trwałe nie stanowią wykazania efektywnych aktywów Spółki, gdyż nie ma ona gotówki, zapasów ani towarów, które mogłaby spieniężyć dla uzyskania kwoty 9.101 zł na opłacenie wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art, 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl natomiast art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, a zwolnienia od ich uiszczenia jest jedynie wyjątkiem. W niniejszej sprawie, wyliczony na podstawie § 3 w zw. z § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis od skargi kasacyjnej wynosi 9.101 zł, a stroną wnioskującą o częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych jest C sp. z o. o.. Bezspornym jest, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji wykonywanej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. Osoba prawna domagająca się zwolnienia od kosztów sądowych obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504; postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 147/08, LEX nr 479137; postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, LEX nr 1479183). Ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się poprzez porównanie możliwości finansowych wnioskodawcy z obciążającymi ją kosztami sądowymi. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy Spółka na formularzu PPPr podała, że na rachunkach bankowych posiada środki pieniężne w wysokości około 6.000 zł. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż kwestia posiadania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, zaś zgromadzenie środków wielokrotnie przekraczających wysokość wpisu sądowego wyklucza możliwość wypełnienia przesłanek warunkujących jego udzielenie (postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I GZ 3/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, prowadząc działalność gospodarczą Spółka powinna uwzględnić w jej ramach odpowiednie środki finansowe na pokrycie kosztów postępowań sądowych związanych z prowadzoną działalnością (zob, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191). Co prawda Spółka podała również w formularzu, iż w ostatnim roku poniosła stratę, jednak - w świetle orzecznictwa - również ta okoliczność nie może automatycznie przemawiać za zwolnieniem jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego, powstanie straty nie oznacza bowiem utraty płynności finansowej (zob. postanowienie z 12 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 91/14, LEX nr 1480828). Przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Również wskazana przez Spółkę wysokość kapitał zakładowego (305.0000 zł) oraz wartość środków trwałych (1.507.055,12 zł) przemawiają przeciwko uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a argumentacja w tym przedmiocie zawarta w sprzeciwie nie ma wpływu na stanowisko Sądu. W złożonym sprzeciwie strona skarżąca nie podniosła żadnych nowych okoliczności uzasadniających zwolnienie ją od ponoszenia kosztów postępowania, wobec czego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia, ----------------------- Sygn. akt II SA/Go 347/14 Sygn. akt II SA/Go 347/14 5