II SA/Go 35/09

Dnia 4 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant ref. staż. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] października 2008 roku, Nr [...] z upoważnienia Starosty Kierownik Filii Powiatowego Urzędu Pracy na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "c" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /tekst jednolity z 2008 roku Dz. U. Nr 69 póz. 415 z poźn. zm./ orzekł, iż I.W. zobowiązana jest zwrócić nienależnie pobrany zasiłek dla bezrobotnych za okresy od dnia [...] maja 2007 roku do dnia [...] lutego 2008 roku oraz od dnia [...] lutego 2008 roku do dnia [...] marca 2008 roku w kwocie 4505.20 złotych w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ podał, iż ostateczną decyzją z dnia [...] września 2008 roku Starosty Powiatu Nr [...] po przeprowadzeniu postępowania o wznowienie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa organ uchylił ostateczne decyzje w stosunku do I.W.: - nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 roku o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2007 roku z powodu podjęcia pracy, - nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 roku o uznaniu z dniem [...] kwietnia 2007 roku za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, - nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 roku o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] maja 2007 roku, - nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] lutego 2008 roku, - nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] lutego 2008 roku do dnia [...] lipca 2008 roku i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dnia [...] lutego 2007 roku wobec otrzymania informacji z Firmy [...] spółka z o.o. że od dnia [...] lutego 2007 roku do dnia [...] lutego 2007 roku zatrudniała skarżącą na podstawie umowy zlecenia za wynagrodzeniem. W uzasadnieniu decyzji organu l instancji organ powołał się na treść art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do jego zwrotu a taki przypadek miał miejsce w sprawie niniejszej bowiem skarżąca nie była bezrobotną, gdyż wykonywała pracę zarobkową w dniu [...] lutego 2007 roku i tego faktu nie ujawniła w Powiatowym Urzędzie Pracy gdy dokonywała rejestracji jako bezrobotna. Decyzja niniejsza zawiera dwa pouczenia. W pierwszej kolejności o treści art. 76 ust. 7 w/w ustawy, iż Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowych przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3 albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek. Drugie pouczenie zawiera informacje o możliwości wniesienia odwołania od decyzji do Wojewody za pośrednictwem organu l instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W terminie właściwym dla wniesienia odwołania I.W. wniosła pismo zatytułowane "odwołanie", w którym zawarła opis zdarzeń z dnia [...] lutego 2007 roku w drogerii firmy [...]. Przyznała, że w tym dniu stawiła się w drogerii i przez 6 godzin ścierała kurze. Następnie miała przyjść do pracy w dniu [...] lutego 2007 roku ale uległa wypadkowi i otrzymała zwolnienie lekarskie. Kiedy próbowała dostarczyć je kierownikowi sklepu powiedziano jej, że więcej do pracy już niech nie przychodzi. Żadnej umowy na piśmie z nią nie zawarto a po pewnym czasie wypłacono jej 47 zł. Następnie podała, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Ma dwoje dzieci i mieszka z konkubinem w wynajętym mieszkaniu. Oboje nie pracują i utrzymują się z zasiłków z opieki społecznej Te okoliczności w jej ocenie powodują, iż w żadnej mierze nie będzie mogła spłacić kwoty 4505,20 zł. pobranego zasiłku i dlatego wnosi o jego umorzenie w całości. Z upoważnienia Wojewody zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu organu l instancji odnośnie wykładni art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. W ocenie organu wszystkie te przesłanki po stronie skarżącej zaszły. Jednocześnie organ przytoczył treść ustępu 7 art. 76 wyżej wymienionej ustawy - o kompetencji Starosty do odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia oraz możliwości po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzenia tej należności w całości albo w części o ile -w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzi się, iż osoba zobowiązana do zwrotu nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności, - dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę która nienależne świadczenie pobrała albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania, - osoba, która pobrała nienależne świadczenie zmarła nie pozostawiając majątku z którego można dochodzić należności, - zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie organu I.W. może zwrócić się z wnioskiem do Starosty Powiatu o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, który po zbadaniu czy występuje jedna z wyżej wymienionych przesłanek i zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia wyda stosowną decyzje administracyjną. W skardze od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I.W. podniosła, że jej sprawa nie została wnikliwie i należycie załatwiona. Nie posiada bowiem żadnego majątku, z którego mogłaby zwrócić nienależnie pobrane świadczenie stanowiące tak dużą kwotę. Powtórzyła, że ma dwoje dzieci, jest w następnej ciąży a wraz z konkubinem nie pracują i utrzymują się z zasiłków z Ośrodka Pomocy Społecznej i alimentów, które otrzymuje na jedno dziecko. Uważa nadto, że w jej przypadku zachodzą wszystkie okoliczności z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które to organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu decyzji. Nadto opisała ponownie przebieg jej zatrudnienia w dniu [...] lutego 2007r. i ponownie wniosła o umorzenie spłaty pobranego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty podane w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu organ II instancji błędnie odczytał i zakwalifikował pismo I.W. z dnia [...] października 2008 roku jako odwołanie od decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 4505,20 zł. Wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, iż o uznaniu czy dane pismo strony stanowi odwołanie od decyzji nie decyduje jego tytuł lecz treść i zawarte w nim wnioski strony co do dalszego toku postępowania administracyjnego w jego indywidualnej sprawie. Skarżąca mimo nazwania swego pisma odwołaniem - w zasadzie wnosiła o umorzenie należności uznając je jako nienależne, bowiem nie zaprzeczyła, iż w dniu [...] lutego 2007 roku podjęła zatrudnienie i że tego faktu przy rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy mimo pouczenia organowi nie ujawniła. Za takim stanowiskiem przemawia także fakt, iż jako uzasadnienie przytoczyła opis swojej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej oraz wniosek jaki zawarła w końcowym akapicie swojego pisma. Wniosła bowiem o umorzenie należności. Zauważyć należy, iż jej pismo w żaden sposób nie polemizuje z ustaleniami organu l instancji co do słuszności wysokości kwoty nienależnie pobranego zasiłku a fakt, iż od decyzji z dnia [...] września 2008 roku po wznowieniu postępowania - o utracie statutu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2007 roku z powodu podjęcia pracy skarżąca nie odwoływała się i stała się ono ostateczna tylko potwierdza, iż wyłącznie jej zamiarem było uzyskanie umorzenia tych należności wobec braku możliwości sprostania zapłacie tej kwoty. Tak samo sformułowana jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazująca, iż organ nie zrozumiał jej żądania i orzekał ponad żądanie. Zdaniem Sądu pismo skarżącej z dnia [...] października 2008 roku jest wnioskiem o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia a nie odwołaniem od decyzji. Zadaniem organu mogło być także wystąpienie do skarżącej z zapytaniem jak traktować jej pismo czy jako wniosek o umorzenie należności, który winna skierować do Starosty czy też jako odwołanie bo tak jest zatytułowane i skierowane do organu, mimo treści wskazującej na zamiar uzyskania umorzenia należności. Zauważyć także należy, iż wskazane postępowanie znacznie przyspieszyłoby zakończenie niniejszej sprawy na co wskazuje art. 12 kpa - iż organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Organ II instancji niniejsze pismo skarżącej winien przekazać na podstawie art. 65 kpa Staroście Powiatu jako organowi właściwemu do rozpoznania sprawy o umorzenie należności Naruszenie zatem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy przez organ II instancji wobec rozpoznania sprawy niebędącej przedmiotem odwołania stanowiło podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 póz. 1270/ do uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. l