II SA/Go 351/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wezwania do ustosunkowania się do pisma strony postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustosunkowanie się do treści pisma strony z dnia [...] lutego 2009 r. Skarżąca podkreśliła biurokratyczne działanie organu, które nie sprzyja rozpatrzeniu wnoszonych przez nią spraw w zakresie wnioskowanej pomocy materialnej. Jednocześnie poniosła, iż obfita korespondencja organu nie służy załatwieniu jej spraw i zmierza do odmowy udzielenia jej pomocy materialnej i innego typu, a ponadto jest nie na temat tego, z czym zwraca się ona do obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi. Organ wyjaśnił, iż w związku z wniesionym przez skarżącą pismem w sprawie braku korespondencji zwrotnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w związku m. in. ze złożonym pismem z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie opinii "radcy prawnego MOPS w sprawie jak w opisie", zwrócił się do organu I instancji o pisemne ustosunkowanie się do treści pisma i przesłanie akt sprawy wraz z wyjaśnieniami, w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma. Organ podkreślił jednocześnie, iż zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy zaskarżone przez D.B. pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 8 p.p.s.a. Przedmiotem skargi wniesionej przez D.B. jest pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. którym organ na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. nr 79 poz. 856 ze zm. – dalej jako "u.s.k.o."). Stosownie do przepisu art. 19 ust. 1 u.s.k.o. do wykonywania przez kolegium zadań, o których mowa w art. 1 i 2, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. W szczególności, w myśl ust. 2 art. 19 ustawy kolegium jest uprawnione do: 1) żądania niezbędnych dla wydania orzeczenia informacji i dokumentów dotyczących działalności organów jednostek samorządu terytorialnego, 2) wglądu w dokumentację związaną z załatwieniem spraw, o których mowa w art. 1 i 2. Czynność żądania udzielenia wyjaśnień oraz udostępnienie dokumentów, jest czynnością procesową i techniczną, służącą jedynie zgromadzeniu akt sprawy pozwalających merytorycznie rozstrzygnąć rozpatrywaną sprawę. Podkreślić zatem należy, iż uprawnienia wynikające z art. 19 ust. 2 pkt 1 i 2 u.s.k.o. mają na celu zapewnienie dostarczenia wszelkich niezbędnych informacji znajdujących się w dokumentacji w celu prawidłowego rozstrzygnięcia załatwianych spraw i uprawnia kolegia do żądania wszelkich informacji niezbędnych do wykonywania przez nie funkcji orzeczniczej. Nie budzi wątpliwości fakt, iż zaskarżone pismo Kolegium nie mieści się w kategorii aktów indywidualnych, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., nie ma bowiem charakteru jednostronnego aktu normatywnego – postanowienia lub decyzji administracyjnej. Nie jest to akt administracyjny wydany w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym bądź zabezpieczającym, w indywidualnie oznaczonej sprawie administracyjnej, rozstrzygający tą sprawę co do istoty czy też kończący postępowanie w sprawie. Nie ma ono charakteru postanowienia podlegającego zaskarżeniu w drodze zażalenia. Nie można go również zakwalifikować jako akt objęty dyspozycją przepisu art. 3 § 2 pkt 4a - 7 p.p.s.a. Rozważyć zatem należy, czy zaskarżone pismo jest aktem lub czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, nie wymienioną w pkt 1 - 3 tego artykułu, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wskazać zatem należy, iż przedmiotem skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a mogą być tylko i wyłącznie takie czynności lub akty, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia w wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych w trybie przewidzianym ustawą, 2) są skierowane do indywidualnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny i 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przepisie tym mowa jest o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych, co wyraźnie wskazuje, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Zatem podkreślenia wymaga fakt, że akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do indywidualnie określonych podmiotów. Zaskarżonym pismem organ wyższego stopnia, w związku z pismem jakie skarżąca wniosła, działając w ramach kompetencji procesowych określonych przez art. 19 u.s.k.o. wystąpił do organu stopnia podstawowego o udzielenie wyjaśnień i przesłanie akt sprawy. Jak wyżej już wskazano, działanie to ma charakter porządkowy, umożliwia bowiem zgromadzenie dokumentów sprawy pozwalających na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Nie wątpliwie nie ma charakteru czynności lub aktu skierowanego do skarżącej. Oczywistym jest również, iż pismo to nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach strony prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Nie konkretyzuje ono uprawnień imiennie określonego podmiotu, zatem nie ma charakteru aktu indywidualnego, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw by przyjąć, że zaskarżony akt podlega kontroli sądowoadministarcyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.