II SA/Go 354/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowani na badania lekarskie p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 maja 2016 r. wezwano M.S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Dnia 6 czerwca 2016 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na formularza PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy M.S. oświadczył, że pracuje jedynie dorywczo i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 200 zł. Skarżący podał, że korzysta z pomocy finansowej rodziny i przyjaciółki. Nadto skarżący wskazał, że nie uiszcza rachunków za media i nie posiada energii elektrycznej w domu. M.S. oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji majątkowej M.S. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zważyć trzeba, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód z tytułu pac dorywczych wynosi 200 zł. M.S. korzysta z pomocy finansowej rodziny. Z przedłożonego dokumentu wynika, że skarżący posiada zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości (138 zł). Nadto na podstawie treści formularza PPF ustalono, że nie posiada on oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie jego trudnej sytuacji majątkowej. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W tej sytuacji uznano, że wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.