II SA/Go 365/17
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-04-06
Skład orzekający: Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazuje straty finansowe, ale jednocześnie osiąga przychody i nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych okazał się niezasadny. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała w sposób dostateczny, że podjęła wszelkie możliwe i niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem, ani że nie jest w stanie uzyskać środków od wspólników. Sama strata finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia z kosztów, jeśli spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym i osiąga przychody.Stan faktyczny
Spółka H sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Zarządu Województwa w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Po oddaleniu skargi przez WSA, spółka wniosła skargę kasacyjną i wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykazanie przez spółkę braku środków i podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do ich pozyskania. Spółka wniosła sprzeciw, który został utrzymany w mocy przez Sąd.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H sp. z o.o. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ze skargi H sp. z o.o. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego.
H Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r. odmówiono przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 6.316 zł.
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Go 365/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił powyższą skargę, przy czym od wyroku tego Spółka wniosła skargę kasacyjną.
Po doręczeniu skarżącej Spółce odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 3.258 zł, w dniu 25 stycznia 2018 r. wpłynął do Sądu wniosek o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia powyższego wpisu od skargi kasacyjnej w całości lub w części.
W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że podjęła działania mające na celu pozyskanie środków finansowych na pokrycie wydatków, m.in. poprzez złożenie środków odwoławczych w toku niezgodnych z prawem zdaniem Spółki postępowań egzekucyjnych. Komornicy sądowi bezpodstawnie blokują bowiem sprzedaż nieruchomości stanowiących własność strony skarżącej. Wydane w następstwie tych środków odwoławczych orzeczenia sądowe są korzystne dla Spółki, jednak komornicy sądowi ich nie respektują, blokując wszystkie aktywa strony skarżącej. Spółka na razie nie ma możliwości uwolnienia środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Ponadto posiada zobowiązania wynoszące łącznie ok. 6.700.000 zł oraz zobowiązania podatkowe wynoszące ok. 400.000 zł. Od maja 2016 r. strona ma negatywny przepływ finansowy wynoszący ok. 300.000 zł i nie posiada już żadnych środków finansowych. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, iż w ostatnim kwartale 2017 r. Spółka osiągnęła przychód netto w wysokości 109.565,46 zł, przy czym zysk wyniósł 22.141,81 zł, nadto kwartał ten zakończył się dla Spółki ujemnym przepływem finansowym w kwocie 44.215,32 zł. Udokumentowana wysokość rat kredytowych spłacanych przez Spółkę wynosi miesięcznie 7.760,46 zł. Pełnomocnik strony skarżącej oświadczył również, iż Spółka nie posiada aktywnych rachunków bankowych, gdyż wszystkie rachunki zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych, nowych rachunków strona nie otwiera, gdyż i tak zostałyby one od razu zajęte, z załączonego zestawienia przychodów i kosztów ich uzyskania teoretycznie wynika zysk w wysokości 22.141,81 zł, jednakże Spółka nie ma fizycznie dostępu do tych środków, zaś należny czynsz z tytułu wynajmu nieruchomości jest zgodnie z warunkami umowy cesji z 2007 r. przekazywany bezpośrednio do banku, w którym Spółka zaciągnęła kredyt.
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stwierdzając, iż skarżąca Spółka nie wykazała, że podjęła wszelkie możliwe i niezbędne kroki w celu zdobycia funduszów na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (chodzi tu zwłaszcza o uzyskanie środków finansowych na koszty sądowe od wspólników, a także podnoszone okoliczności niemożności dostępu do wypracowanego zysku, przeznaczenia go na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz zajęcie rachunków bankowych).
Referendarz wskazał, iż zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, podkreślając, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest osobą prawną, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, musi ona wykazać nie tylko, iż nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, lecz także że nie ma ich, mimo wykorzystania wszelkich możliwości, aby zdobyć fundusze na ich pokrycie (postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11).
Referendarz podkreślił, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, dodając, iż w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, organy wymiaru sprawiedliwości nie muszą przychylić się do żądania strony, a jedynie mogą przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uznają, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu.
Zdaniem Referendarza z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż w ostatnim kwartale 2017 r. Spółka osiągnęła przychód netto w wysokości 109.565,46 zł, przy czym zysk wyniósł 22.141,81 zł, nadto kwartał ten zakończył się dla Spółki ujemnym przepływem finansowym w kwocie 44.215,32 zł. Udokumentowana wysokość rat kredytowych spłacanych przez Spółkę wynosi miesięcznie 7.760,46 zł. Nadto wobec skarżącej Spółki toczą się egzekucje z nieruchomości, w toku których Spółka korzysta z sądowych środków odwoławczych celem wykazania niezgodności z prawem tych postępowań.
Ponadto pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, iż Spółka nie posiada aktywnych rachunków bankowych, gdyż wszystkie rachunki zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych, nowych rachunków strona nie otwiera, gdyż i tak zostałyby one od razu zajęte, z załączonego zestawienia przychodów i kosztów ich uzyskania teoretycznie wynika zysk w wysokości 22.141,81 zł, jednakże Spółka nie ma fizycznie dostępu do tych środków, zaś należny Spółce czynsz z tytułu wynajmu nieruchomości jest zgodnie z warunkami umowy cesji z 2007 r. przekazywany bezpośrednio do banku, w którym Spółka zaciągnęła kredyt. Jednak jak zauważył Referendarz okoliczności tych nie wykazano stosownymi dokumentami. Pełnomocnik podniósł także, iż komornicy sądowi odmawiają wbrew orzeczeniom sądowym wykreślenia z ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących własność Spółki wzmianek o toczących się egzekucjach, co uniemożliwia sprzedaż nieruchomości, jednakże wartość środków trwałych Spółki wynosi 9.790.000 zł, przy czym również nie wykazano, aby zajęcia egzekucyjne obejmowały wszystkie środki trwałe Spółki.
Referendarz zauważył, iż o potencjale do gromadzenia środków finansowych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z prowadzonej działalności, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Wykazywana przez stronę strata absolutnie nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych, stanowi ona bowiem następstwo nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad wydatkami, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. Przy wysokich przychodach strata może być efektem określonej koncepcji prowadzenia działalności gospodarczej, m.in. wysokich wydatków inwestycyjnych zmierzających do rozwoju przedsiębiorstwa, może też wynikać z rozmaitych działań w zakresie tzw. optymalizacji podatkowej, czyli dążenia do zmniejszania obciążeń podatkowych.
Referendarz zwrócił uwagę, iż w rozpatrywanej sprawie, na obecnym jej etapie, w zasadzie jedynym wymagalnym kosztem jest wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 3.258 zł, co stanowi niewielki procent przychodu Spółki za ostatni kwartał 2017 r. (109.565,46 zł).
Dodatkowo stwierdził, iż mimo deklarowanej złej kondycji finansowej, na jaką powołuje się Spółka we wniosku nie wykazano, aby zmagała się ona z groźbą niewypłacalności oraz aby w stosunku do niej toczyło się postępowanie restrukturyzacyjne czy upadłościowe. Tymczasem jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało utraty płynności finansowej i funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08). Co więcej, przedłożona przez Spółkę dokumentacja wskazuje na prowadzenie działalności w sposób ciągły i uzyskiwane w związku z tym przychody.
Jeśli chodzi o obciążające Spółkę zobowiązania cywilnoprawne, stwierdził natomiast, że nie korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym.
Referendarz stwierdził ponadto, iż mimo powyższych okoliczności nie ma przeszkód, aby strona skarżąca, będąca spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, zdobyła środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w drodze np. dopłat od wspólników, wskazując, iż nie ma podstaw ku temu, by ciężar ten przerzucać na społeczeństwo, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku zwolnienia w niniejszej sprawie skarżącej Spółki z obowiązku ponoszenia kosztów – wówczas niezbędne środki wyłożyłby Skarb Państwa, czyli ogół obywateli. Spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie SN z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACz 1067/14). Nie można przyznać pierwszeństwa zasadzie prawa do sądu spółki, której wspólnicy korzystający z jej zysków nie udowodnili, iż nie są w stanie pokryć w formie dopłat jej zobowiązań wynikających z udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Od powyższego postanowienia skarżąca spółka wniosła sprzeciw wnioskując o jego zmianę i zwolnienie jej od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego. Odnosząc się do stanowiska Referendarza skarżąca stwierdziła, iż nawet jeśli przyjąć, że dokumenty przedłożone przez skarżącą do wniosku nie potwierdzają powyższego, to już sam fakt, że skarżąca wykazała, iż toczą się przeciwko niej postępowania egzekucyjne, które są bezskuteczne świadczy o złej kondycji finansowej spółko oraz że twierdzenia spółki w tym zakresie należy uznać za wiarygodne. To właśnie bezskuteczność prowadzonych postępowań egzekucyjnych świadczy o braku dysponowaniu przez spółkę wolnymi środkami finansowymi. Co więcej świadczy to o tym, że pomimo, że spółka ma środki trwałe o wartości 9.790.000,00 zł to są to dobra majątkowe, których z różnych powodów spółka nie może "upłynnić". W przeciwnym wypadku możliwa byłaby ich sprzedaż w drodze licytacji komorniczej.
W ocenie skarżącej, Referendarz Sądowy nie uwzględnił niezgodnych z prawem działań Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, który pomimo nakazania mu przez Sąd usunięcia wpisu w księdze wieczystej do dnia dzisiejszego tego nie uczynił. Postanowienie Sądu w tym zakresie zostało wydane w wyniku aktywności skarżącej, zatem nie można zarzucać jej że skarżąca nie dba należycie o swoje interesy. Nie powinno mieć przy tym znaczenia, że spółka posiada inne środki trwałe, gdyż bezprawne obciążenie jednej nieruchomości z całą pewnością wpływa negatywnie na możliwości pozyskiwania środków finansowych i winno mieć znaczenie przy rozstrzyganiu wniosku ó przyznanie prawa pomocy.
Niezależnie od tego w ocenie skarżącej Referendarz Sądowy zaniechał dokonania w sposób wszechstronny oceny dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy i oświadczenia spółki co do jej sytuacji finansowej, z których ponad wszelką wątpliwość wynika, że spółka od dłuższego czasu nie posiada środków finansowych i nie ma możliwości ich pozyskania w najbliższej przyszłości. Wynika z nich min. bezsprzecznie, że skarżąca nie posiada funkcjonującego rachunku bankowego. Rachunek, bankowy został zajęty przez Urząd Skarbowy, ZUS oraz Komornika Sądowego i od 2017 r. nie ma żadnych obrotów na rachunkach bankowych, wpłaty dla spółki są dokonywane bezpośrednio do [...], który obsługuje kredyt hipoteczny zgodnie z cesją za wynajem nieruchomości. Pomimo, że spółka osiąga dochód to z uwagi na pobieraną przez Bank hipoteczny wysokość raty kapitałowej, to spółka w istocie jest "na minusie". Z tego powodu nie można oceniać sytuacji finansowej spółki przez pryzmat dokonania dostawy towarów i świadczenia usług w II! i III kwartale 2017 r. gdyż istotne jest to, że miesięczne płatności spółki przewyższają dochody. Ponadto to nie spółka była inicjatorem przedmiotowego postępowania, więc nawet nie mogła poczynić na ten cel oszczędności we wcześniejszym okresie i nie można czynić jej zarzutu, że nie zgromadziła środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego. Zdaniem skarżącej okoliczności te zostały wykazane stosownymi dokumentami.
Ponadto według skarżącej Referendarz Sądowy pominął fakt, że zła sytuacja finansowa nie jest zdarzeniem przejściowym, bowiem już w 2016 r. występowała strata. Zatem to nie samo występowanie straty uzasadnia wniosek, ale długość czasu od jakiego strata jest odnotowywana.
Skarżąca zarzuciła także Referendarzowi Sądowemu błędne ustalenie, że skarżąca nie podjęła działań w celu pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, które miałyby polegać na dofinansowaniu spółki przez wspólników w trybie art. 177 ksh. W ocenie skarżących takie stwierdzenie jest czysto hipotetyczne, w szczególności, że Referendarz Sądowy nie ustalił, czy umowa spółki dopuszcza taką możliwość. Nie badał ponadto, czy wspólnicy posiadaliby środki na jakąkolwiek dopłatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych okazał się niezasadny.
W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.– określanej dalej jako p.p.s.a.)., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy istnieje realne zagrożenie niezrealizowania przez stronę przysługującego jej prawa do sądu. Stanowisko to potwierdzone zostało w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H.Beck, wydanie 2, Warszawa 2013 r., s. 855-856).
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się on w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
Zaznaczyć również trzeba, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się co do zasady podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności, aniżeli ma to miejsce w przypadku osób fizycznych, nie będących profesjonalnymi przedsiębiorcami ani nie posiadających specjalistycznej wiedzy prawniczej. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji prowadzonej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych środków celem zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, LEX nr 479137).
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała przede wszystkim na liczne zobowiązania wobec banków (ok. 6.700.000 zł) i podatkowe (ok. 400.000 zł) oraz ponoszone straty. Jednocześnie podała, iż nie posiada już żadnych środków finansowych, dodając, iż od 2016 r. stara się sprzedawać środki trwałe bez powodzenia. Spółka podniosła też, iż obciążana jest wysokimi kosztami postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, które jej zdaniem są błędnie wyliczone, podkreślając swoją aktywność przy zwalczaniu w/w czynność Komornika (o czym świadczyć ma postanowienie Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy i postanowienie Sądu Rejonowego nakazujące Komornikowi sądowemu wykreślenie wzmianki o prowadzonej egzekucji). Według oświadczenia zawartego we wniosku PPr wartość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 304 000 zł, a wartość środków trwałych – 9.790 000 zł. Skarżąca spółka załączyła ponadto do wniosku dokumenty, z których wynika, iż:
- w IV kwartale 2017 r. spółka osiągnęła przychód – 109.565,46 zł, przy czym zysk wyniósł 22.141,81 zł,
- raty kredytowe miesięcznie wynoszą 7.760,46 zł,
- przeciwko spółce toczą się postępowania egzekucyjne,
- w III kwartale 2017 r. dostawa towarów dokonana została na kwotę 121.560 zł , a w IV kwartale 2017 r. na kwotę 109.566 zł.
Do sprzeciwu skarżąca nie dołączyła dodatkowych dokumentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał rozstrzygnięcie referendarza sądowego za prawidłowe i uzasadnione.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem referendarza sądowego, iż skarżąca Spółka nie wykazała, że podjęła wszelkie możliwe i niezbędne kroki w celu zdobycia funduszów na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem.
Stwierdzić należy, iż strata, na którą wskazała skarżąca nie uzasadnia automatycznie przyznania wnioskowanej pomocy, gdyż w istocie strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych (zob. np. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt II GZ 112/11).
Przy ocenie sytuacji spółki z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy istotna jest również okoliczność, że spółka, pomimo mocno akcentowanych twierdzeń o katastrofalnej sytuacji materialnej oraz toczących się postępowaniach egzekucyjnych, nadal pozostaje w obrocie prawnym jako przedsiębiorca, nadal osiąga przychód (o czym świadczą załączone do wniosku dokumenty). Nie zostało zainicjowane postępowanie w kierunku ogłoszenia upadłości (a w każdym razie spółka nie twierdzi, aby takie postępowanie miało miejsce). Oznacza to, że władze spółki widzą realne możliwości jej funkcjonowania oraz wypłacalności. Spółka nie wykazała jednocześnie, że podjęła jakiekolwiek starania zmierzające do pozyskania środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08 dostępne w centralnej bazie orzeczeń i informacji o sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie wynika by zainicjowała postępowanie upadłościowe czy naprawcze. Tym samym brak jest podstaw do traktowania jej w sposób szczególny w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym.
Podkreślić należy, że fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie, generowane aktualną postawą przedsiębiorcy.
Zgodzić należy się także ze stanowiskiem Referendarza sądowego co niewykazania przez spółkę, że nie jest w stanie uzyskać środków niezbędnych na pokrycie kosztów sądowych od wspólników, zanim zwróciła się o pomoc do Skarbu Państwa. Podniesiony w sprzeciwie przez skarżącą zarzut błędnego ustalenia przez Referendarza Sądowego, że spółka nie podjęła działań w celu pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, które miałyby polegać na dofinansowaniu spółki przez wspólników w trybie art. 177 ksh i nie ustalenia czy umowa spółki dopuszcza taką możliwość oraz czy wspólnicy posiadaliby środki na jakąkolwiek dopłatę, uznać należy za nieuzasadniony, mając na uwadze, iż spółka nie załączyła do sprzeciwu dokumentów potwierdzających brak możliwości pokrycia przez wspólników spółki zobowiązania skarżącej w zakresie wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej w formie dopłat.
Wskazane okoliczności świadczą o prawidłowości orzeczenia Referendarza sądowego, wobec czego brak było podstaw do zmiany tego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 255 i art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło