II SA/Go 37/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skarg F Spółka Akcyjna S.K.A. na pisma Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] oraz [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektów oddala skargi. Przedmiotem skargi wniesionej przez F Spółka Akcyjna S.K.A. jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym w przedmiocie negatywnego wyniku procedury odwoławczej: 1) w sprawie [...] dotyczącej wniosku o dofinansowanie [...] pt. "Rozbudowa firmy F S.A. (obecnie F S.A. S.K.A.) poprzez zakup innowacyjnej linii technologicznej do produkcji konstrukcji stalowych", 2) w sprawie [...] dotyczącej wniosku o dofinansowanie [...] pt. "Rozbudowa firmy F S.A. (obecnie F S.A. S.K.A.) poprzez zakup innowacyjnej maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych". Powyższe negatywne rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Skarżący F Spółka Akcyjna S.K.A. (dawniej F S.A) w dniu 30 czerwca 2009 roku złożyła, w odpowiedzi na konkurs, ogłoszony przez Zarząd Województwa (określanego dalej jako Instytucja Zarządzająca) w przedmiocie dofinansowania realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013 PRIORYTET II PR "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmacnianie potencjału innowacyjnego" Działanie 2.1 "Mikroprzedsiębiorstwa", Działanie 2.2. "Poprawa konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez innowację", złożył cztery projekty dotyczące rozbudowy firmy. Dwa z nich zostały wybrane przez Instytucję Zarządzającą do dofinansowania. Pierwszy projekt nosił nazwę "Rozbudowa firmy "F" S.A. poprzez zakup innowacyjnej linii technologicznej do produkcji konstrukcji stalowych" i oznaczony został nr [...] (zwany dalej projektem [...]). W ramach tego projektu skarżący zamierzał kupić następujące urządzenia: wypalarkę laserową, wypalarkę tlenową, hydrauliczną prasę krawędziową, gilotynę hydrauliczną, tokarki uniwersalne, walcarkę promieniową, walcarkę hydrauliczną. Wszystkie te urządzenia są przeznaczone do obróbki i produkcji elementów wielkogabarytowych. W ramach realizacji tej inwestycji oferta firmy miała zostać poszerzona o dwa nowe produkty, tj. sito bębnowe przeznaczone do sortowania odpadów komunalnych oraz rozdrabniacz, który ma służyć do rozdrabniania odpadów w procesie surowców wtórnych. Projekt ten miał być realizowany, zgodnie z wnioskiem, w hali produkcyjnej położonej w [...], którą to halę wnioskodawca miał kupić w ramach tego projektu. Drugi projekt nosił nazwę "Rozbudowa firmy "F" S.A. poprzez zakup innowacyjnej maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych" i oznaczony został nr [...] (zwany dalej projektem [...]). W ramach tego projektu skarżący zamierzał kupić następujące urządzenia: frezarkę bramową (centrum obróbcze) sterowaną numerycznie i przeznaczoną do obróbki elementów o wymiarach maksymalnych 5200x2050mm maksymalnie w 5-ciu osiach, tokarkę karuzelową przeznaczoną do obróbki elementów wielkogabarytowych o maksymalnej średnicy do 3500 mm i wysokości do 1800 mm, która to maszyna posiada magazyn narzędzi i możliwość wykonywania dodatkowych czynności jak wiercenie, frezowanie, szlifowanie, piłę taśmową - przeznaczoną do cięcia materiałów do obróbki oraz elementów konstrukcyjnych, linię lakierniczą, wiertarkę promieniową o wysięgu 2000 mm i średnicy maksymalnej wiercenia 63 mm giętarkę trójrolkową z napędem hydraulicznym, która przeznaczona jest do zwijania profili o różnym kształcie. Realizacja tego projektu miała umożliwić skarżącemu poszerzenie oferty usług świadczonych przez skarżącego o dwie nowe usługi, tj. frezowanie z toczeniem i cięcie laserowe z walcowaniem (patrz wniosek o dofinansowanie, część finansowa Biznes planu punkt B przychody ze sprzedaży towarów, produktów, usług). Projekt ten miał być realizowany, zgodnie z wnioskiem, w hali produkcyjnej znajdującej się w [...], którą to halę wnioskodawca zamierzał kupić w ramach tego projektu. Do obu projektów wnioskodawca dołączył między innymi oświadczenie o posiadaniu statusu MŚP. W trakcie wstępnej oceny, projekt nr [...] otrzymał 122,5 pkt na 139 pkt możliwych do zdobycia, a projekt nr [...], otrzymał 124 pkt na 139 pkt możliwych do uzyskania. W dniu [...] września 2009 roku Zarząd Województwa podjął uchwałę nr [...] w sprawie dofinansowania projektów w ramach konkursu nr [...] dla działania 2.2 ,,Poprawa konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje" Priorytet II "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmacnianie potencjału inwestycyjnego" Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013. Zgodnie z tą uchwałą wyżej opisane wnioski złożone przez firmę F S.A. zostały przyjęte do dofinansowania O powyższym skarżący został zawiadomiony pismem z dnia [...] września 2009 roku. W piśmie tym zobowiązano jednocześnie skarżącego do przekazania informacji dotyczących zmian w harmonogramie finansowo – rzeczowym dotyczącym obu projektów oraz dostarczenie w terminie 28 dni, dodatkowych dokumentów wymienionych w tym piśmie, a niezbędnych do podpisania umowy w przedmiocie dofinansowania projektów inwestycyjnych. W dniu 2 października 2009 roku skarżący złożył pismo, w którym zwrócił się do Instytucji Zarządzającej, tj. Zarządu Województwa o wyrażenie zgody na zmianę projektu nr [...] dotyczącego "Rozbudowy firmy F S.A. poprzez zakup inwestycyjny maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych". Zmiana miała dotyczyć miejsca, gdzie miała być realizowana powyższa inwestycja. W pierwotnym założeniu przewidywano, że będzie ona realizowana w hali produkcyjnej położonej w [...]. Obecnie inwestor postanowił zrezygnować z zakupu tej hali w ramach tego programu i dobudować nową halę do hali położonej w tej samej miejscowości przy ulicy [...], w której miała być realizowana inwestycja w ramach programu nr [...] pod nazwą "Rozbudowa firmy F S.A. poprzez zakup innowacyjnej linii technologicznej do produkcji konstrukcji stalowych". W uzasadnieniu tego wniosku stwierdzono, że przygotowując oba projekty wnioskodawca bazował na istniejących, gotowych już obiektach. Obecnie pojawiła się możliwość dobudowania na nieruchomości położonej w [...] nowej hali, na zbliżonych warunkach i kosztach, określonych przez wnioskodawcę we wniosku o nr [...]. W piśmie tym podkreślono, że jest bardzo prawdopodobne, iż w przyszłości oba te projekty ściśle się ze sobą zwiążą, stąd sąsiedztwo obu hali umożliwi łączenie działalności objętych tymi projektami, a tym samym zmniejszy koszty transportu. Natomiast w piśmie z dnia [...] października 2009 roku firma F S.A. zwróciła się do Zarządu Województwa o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów niezbędnych do podpisania umowy o dofinansowanie projektów oznaczonych nr [...] do dnia [...] grudnia 2009 roku, a w szczególności projektu inwestycji, planu zagospodarowania terenu, zezwoleń na budowę. Powyższy wniosek uzasadniono zmianą usytuowania inwestycji objętej projektem nr [...] i możliwością jej usytuowania w hali, którą firma zamierza wybudować w [...], czyli w sąsiedztwie hali, w której ma być realizowana inwestycja nr [...]. Pismem z dnia [...] października 2009 roku skarżący poinformował Zarząd Województwa, że nie może przedstawić harmonogramu finansowo – rzeczowego odnośnie projektu nr [...] pod nazwą "Rozbudowa firmy F S.A. poprzez zakup innowacyjnej maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych" z uwagi na oczekiwanie rozpatrzenia wcześniejszego wniosku firmy o wyrażenie zgody na zmianę założeń tego projektu, tj. miejsca usytuowania hali, w której ma być realizowana oraz złożony wniosek o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy o dofinansowanie. Jednocześnie złożono inne dokumenty, które firma winna złożyć zgodnie z pismem z dnia [...] września 2009 roku. W związku z pismem skarżącego z dnia [...] października 2009r. organ administracji zwrócił się, w piśmie z dnia [...] października 2009 roku, z wnioskiem o dokładne wyjaśnienie, na czym polega powiązanie między przyjętymi do dofinansowania projektami nr [...] oraz dlaczego w związku z tym realizacja planowanych działań i osiągnięcie założonych celów nie została uwzględniona w jednym projekcie. W piśmie z dnia [...] listopada 2009 roku skarżący podniósł, że ścisłe powiązanie między projektami nr [...] wynika z zasad produkcji konstrukcji i części metalowych wykonywanych przez przedsiębiorstwo. Produkowane przez "F" S.A. elementy metalowe, w celu ich użycia muszą zostać polakierowane, bez względu na to, czy są to elementy, które mają być produkowane w hali przy ulicy [...], czy elementy, których produkcja przewidziana jest w hali przy ulicy [...]. Z uwagi na ekonomię produkcji firma umiejscowiła lakiernię jedynie w jednej hali, tj. w hali przy ulicy [...]. Produkcja prowadzona w obu halach musi siłą rzeczy być ze sobą powiązana, w związku z potrzebą dokonywania lakierowania elementów produkowanych w obu halach. Każdy z wniosków obejmował zakup innej dostępnej na rynku nieruchomości i dlatego też nie zostały one ze sobą połączone, niemniej jednak zakres części produkcji F S.A. będzie wymagał użycia obu hal. Z uwagi na planowanie zakupu dwóch nieruchomości F musiał rozwiązać problem podziału zbioru maszyn pomiędzy halami w taki sposób, żeby zminimalizować całkowite koszty transportu wewnętrznego półproduktów w celu ich lakierowania. Podział maszyn pomiędzy dwoma obiektami, z uwagi na ograniczenie kosztów transportu, musiała uwzględniać odległość miedzy obiektami, częstotliwość produkcji elementów, które winny być transportowane między obiektami celem ich lakierowania. Skarżący nadto podniósł, że na rynku pojawia się zapotrzebowanie na elementy konstrukcyjne przekraczające 20 ton. W projekcie inwestycyjnym nr [...] przewidziano produkcję elementów konstrukcyjnych o maksymalnej masie 12-15 ton. W związku z rozszerzającym się popytem na większe elementy konstrukcyjne, zarząd spółki podjął decyzję o rozszerzeniu zakresu działalności gospodarczej, a mianowicie o elementy konstrukcyjne metalowe przekraczające 20 ton. Wymiary hali przy ulicy [...] nie pozwalają na prowadzenie produkcji konstrukcji stalowych o tak dużej masie. Dlatego zasadnym wydaje się wybudowanie drugiej hali (większej niż przy ulicy [...]) przy hali znajdującej się przy ulicy [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 roku F S.A. poinformował Zarząd Województwa, że z uwagi na fakt nieotrzymania odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2009 roku w przedmiocie zmiany projektu nr [...] odnośnie nowej lokalizacji, harmonogram rzeczowo- finansowy zostanie dostarczony w ciągu tygodnia od dnia otrzymania w tym przedmiocie decyzji, a pozostałe brakujące dokumenty w tak szybkim terminie, jak to będzie możliwe. W dniu [...] grudnia 2009 roku sporządzona została przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego H.C. opinia, dotycząca wniosków o dofinansowanie inwestycji nr [...], z której wynikało, iż projekty te są ze sobą ściśle powiązane (wydatki kwalifikacyjne się zazębiają) i zachodzi prawdopodobieństwo sztucznego podziału obu inwestycji celem ominięcia zapisów Linii demarkacyjnej pomiędzy Programami Operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej, zgodnie z którą w ramach programu RPO mogą być realizowane inwestycje o wydatkach kwalifikowanych do 8 mln PLN. Łącznie oba te projekty przewidują wydatki kwalifikowane przekraczające 15.000.000 PLN. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 roku Zarząd Województwa poinformował, w odpowiedzi na pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2009 roku i [...] grudnia 2009 roku, że w styczniu powołany ekspert wyda opinię na temat zaproponowanej zmiany projektów. W dniu 4 lutego 2010 roku do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęła opinia sporządzona przez innego eksperta Ł.R.. Powołany ekspert stwierdził, że zmiana w projekcie nr [...] odnośnie rezygnacji zakupu hali położonej w [...] i w to miejsce wybudowanie nowej hali przy ulicy [...], nie jest tylko zmianą "kosmetyczną" wniosku o dofinansowanie tej inwestycji. Zmiana ta implikuje zmiany w innych częściach składowych wniosku o dofinansowanie, np. zmiany zadeklarowanych wskaźników, zmiany w harmonogramie prac, zmiany w budżecie. Nie jest prawdopodobne, bez przygotowania kosztorysu, że wartość budowy nowej hali, będzie zbliżona do przewidywanego uprzednio zakupu innej, już istniejącej hali. Zdaniem rzeczoznawcy nie ma możliwości rzetelnej oceny wniosku o dofinansowanie, bez przedłożenia pełnej, nowej wersji wniosku. Nadto rzeczoznawca podniósł, że beneficjent sztucznie podzielił kompleksową inwestycję na dwa odrębne wnioski, oszacował je na wartości zbliżone do maksymalnej wartości dopuszczalności określonej przez linię demarkacyjną pomiędzy Programami Operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej, zgodnie z którą w ramach programu RPO mogą być realizowane inwestycje o wydatkach kwalifikowanych do 8 mln PLN. Pismem z dnia [...] lutego 2010 roku Zarząd Województwa poinformował skarżącego, że w sprawie z projektów pt. "Rozbudowa firmy "F" S.A. poprzez zakup innowacyjnej linii technologicznej do produkcji konstrukcji stalowych" (projekt nr [...]) oraz "Rozbudowy firmy "F" S.A. poprzez zakup innowacyjnej maszyny do obróbek detali wielkogabarytowych" (projekt nr [...]), występują wątpliwości dotyczące powiązań pomiędzy firmą F S.A. a firmą P S.A., mające wpływ na określenie statusu tych przedsiębiorstw. Podniesiono, że beneficjent nie wykazał wszystkich powiązań pomiędzy firmami; I S.A., P S.A., Hotel [...] Spółka z o.o. Wobec powyższego mogą zachodzić powiązania pomiędzy firmą F S.A. a firmą P S.A., które mogą mieć wpływ na status obu firm. Zgodnie bowiem z zapisami Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 w ramach działania 2.2, Poprawa konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje Priorytet II "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmacnianie potencjału inwestycyjnego" możliwe jest udzielenie dofinansowania jedynie małym i średnim przedsiębiorstwom. W piśmie tym organ administracyjny zobowiązał jednocześnie skarżącego do uaktualnienia oświadczenia o posiadanym statusie MŚP w związku z rozpoczęciem nowego roku kalendarzowego. Pismem z dnia [...] lutego 2010 roku F S.A. poinformowała organ, że przedsiębiorstwem posiadającym w F S.A. większość udziałów (ponad 50 %) jest Spółka Akcyjna I i taką informację zawarto w dokumentacji aplikacyjnej. Stwierdzono, że F S.A. nie jest przedsiębiorstwem związanym dla żadnej innej firmy. Nie istnieją powiązania pomiędzy F S.A. a P S.A poprzez firmy Hotel [...] Spółka z o.o. bądź I S.A. Wprawdzie I S.A. była w przeszłości jedynym właścicielem firmy Hotel [...] Spółka z o.o., jednak z dniem [...] grudnia 2006 roku odsprzedała wszystkie swoje udziały Spółce Akcyjnej P. Tym samym, zdaniem skarżącego, w latach 2007 i nadal, tj. do dnia [...] lutego 2010 roku między F S.A. a P S.A. nie istniała ani relacja związania ani partnerstwa. Skarżący przekazał jednocześnie organowi administracji publicznej uaktualnione oświadczenie o posiadaniu statusu MŚP. W piśmie noszącym datę [...] marca 2010 roku organ administracji publicznej, rozpatrując wnioski skarżącego o dofinansowanie obu projektów stwierdził, że nadal występują wątpliwości dotyczące powiązań pomiędzy firmą F S.A. a firmą P S.A. Podniesiono, że P.G. jest prezesem zarządu w firmie P S.A. oraz wchodzi w skład rady nadzorczej firmy F S.A. Zwrócono się o podanie danych dotyczących zatrudnienia i danych finansowych dotyczących wszystkich spółek powiązanych i partnerskich. Ponadto poinformowano, że instytucja zarządzająca nie wyraża zgody na dobudowanie do hali obiektu przy ulicy [...] w ramach projektu [...]. Powyższe stanowisko uzasadniono ścisłym powiązaniem projektów nr [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo, skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2010 roku poinformował, że nie posiada akcji ani udziałów w innych podmiotach za wyjątkiem Spółki Akcyjnej I. P.G. jest członkiem rady nadzorczej Spółki Akcyjnej F i nie posiada w niej akcji jako osoba fizyczna. Jednocześnie stwierdzono, że do ustalenia pułapu finansowego i zatrudnienia w firmie F S.A. przyjęto dane dotyczące zatrudnienia i dane finansowe I S.A. Nadto w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 roku skarżący zakwestionował stanowisko instytucji zarządzającej w części dotyczącej powiązania obu zgłoszonych projektów Projekt oznaczony jako [...] wzbogaca ofertę spółki o dwa nowe produkty: sito bębnowe do zmieszanych odpadów oraz rozdrabniacz do wstępnego rozdrabniania odpadów. Natomiast realizacja projektu oznaczonego jako [...] umożliwi między innymi frezowanie detali o dużych wymiarach, toczenie elementów o dużej średnicy, cięcie i walcowanie blach nierdzewnych i świadczenie w tym zakresie usług. Pismem z września 2010 roku Zarząd Województwa jako instytucja zrządzająca ponownie poinformował skarżącego, iż nie wyraża zgody na dobudowanie w ramach projektu [...] do hali kupowanej w ramach projektu [...] obiektu produkcyjnego przy ulicy [...], ze względu na ścisłe powiązanie w ten sposób obu projektów, co wskazuje na powiązanie obu inwestycji i stoi w sprzeczności z zapisami tzw. linii demarkacyjnej. W związku z powyższym zwrócono się do skarżącego o udzielenie informacji, czy oba projekty będą realizowane zgodnie z pierwotnymi założeniami lub przesłanie propozycji ewentualnie innych zmian. W piśmie z dnia [...] listopada 2010 roku skarżący poinformował Zarząd Województwa, że aktualnie nie jest możliwy zakup hali produkcyjnej przy ulicy [...] w ramach projektu [...] z uwagi na fakt, że właściciel wycofał się z jej sprzedaży, na co miał wpływ fakt przedłużania się procedury weryfikacji zgłoszonego projektu. W związku z powyższym skarżący chciałby realizować drugi projekt poprzez dobudowanie hali przy ulicy [...], na terenie nieruchomości zakupionej, w ramach realizacji projektu nr [...]. Dokonując ponownie analizy argumentów przedstawianych w pismach skarżącego instytucja zarządzająca postanowiła przekazać oba projekty wraz z całą dotychczas zgromadzoną dokumentacją do sporządzenia opinii przez niezależnego eksperta. W dniu [...] lutego 2011 roku niezależny ekspert Ł.B. sporządził opinię, w której stwierdził, że projekt o nr [...] nie może uzyskać dofinansowania ze środków PRO z powodu braku możliwości samodzielnego osiągnięcia zakładanych celów oraz ścisłego powiązania z projektem nr [...]. Zdaniem rzeczoznawcy, wnioskodawca sztucznie podzielił inwestycję na dwa projekty, by uniknąć przekroczenia linii demarkacyjnej między PRO a Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka. Wynika to przede wszystkim z powiązania technologicznego obu projektów oraz z faktu, że projekt nr [...] nie może funkcjonować bez drugiego projektu, gdyż nie jest możliwe świadczenie usług cięcia laserowego i walcowania blachy nierdzewnej, wskazanej we wniosku nr [...] bez wypalarki laserowej, nabywanej w ramach projektu [...]. W kosztorysie projektu nr [...] brak jest bowiem maszyny umożliwiającej wykonanie cięcia laserem, której zakup jest przewidziany w drugim projekcie o nr [...]. W ramach projektu o nr [...] nie zostanie nadto osiągnięty wskaźnik rezultatu, albowiem nie powstanie nowa usługa pod nazwą cięcie laserowe i walcowanie blach nierdzewnych z uwagi na fakt, że nie zostanie w ramach tego projektu nabyta odpowiednia maszyna – maszyna do cięcia laserem. Oznacza to, zdaniem rzeczoznawcy, jednocześnie brak możliwości osiągnięcia zakładanych przychodów. Rzeczoznawca podniósł nadto, że hala przy ulicy [...] nie daje możliwości realizacji projektu nr [...]. Nadto nabycie w ramach tego projektu linii lakierniczej jest bezpodstawne z uwagi na brak efektów i wskaźników na poziomie rezultatu. Aby osiągnąć cele wskazane w projekcie nr [...] wnioskodawca winien przewidzieć zakup maszyny do cięcia laserem. W takim jednak przypadku koszt inwestycji przewidzianej w tym projekcie przekroczyłby kwotę 8.000.000 złotych, a tym samym naruszono by tym linię demarkacyjną między PRO a Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka w latach 2007-2010. Rzeczoznawca stwierdził, że z powyższych powodów realizacja projektu tj. o nr [...] nie spełnia kryterium "wykonalności technicznej". Natomiast projekt określony nr [...] jest wykonalny, albowiem produkty określone w tym projekcie są możliwe do wytworzenia w wyniku jego realizacji, inwestycję objętą tym projektem można uznać za samodzielną – możliwą do wykonania pod względem technicznym oraz pod kątem rezultatu, tj. poszerzenie oferty produktów oraz zwiększenia przychodów. Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2011 roku został poinformowany, iż jego prośba o zgodę na dobudowę w ramach projektu o nr [...] hali do kupowanego w ramach projektu o nr [...] obiektu produkcyjnego na terenie nieruchomości przy ulicy [...] nie została zaakceptowana. Instytucja zarządzająca stwierdziła nadto, że w ramach tego samego konkursu wniosek o dofinansowanie złożyła inna spółka tj. P S.A. (obecnie PP S.A.). Organ administracji publicznej dokonał analizy odpisów z rejestru KRS spółek w zakresie danych osób fizycznych wchodzących w skład organów spółek – rady nadzorczej i zarządu spółek. Nadto dokonano analizy faktur, protokołów odbioru i przekazania, umowy o roboty budowlane dołączone do projektu – wniosku PP S.A. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 roku Zarząd Województwa poinformował skarżącego o negatywnej ocenie projektu pod nazwą "Rozbudowa Firmy "F S.A." poprzez zakup innowacyjnej linii technologicznej do produkcji konstrukcji stalowych (oznaczonego nr [...]). W uzasadnieniu powyższej oceny podniesiono, że P.G. w chwili składania wniosku był również prezesem zarządu spółki P S.A. Tym samym spółkę tą należało traktować jako związaną z przedsiębiorstwem F S.A. W związku z powyższym należało do danych dotyczących przedsiębiorstwa F S.A., a decydujących o jej statusie dodać dane dotyczące przedsiębiorstwa P S.A. Tym samym przedsiębiorstwo F S.A. nie posiadało w chwili składania wniosku statusu średniego przedsiębiorstwa, lecz dużego. Nadto stwierdzono, że P.G. jest jedynym właścicielem i prezesem zarządu komplementariuszy tworzących spółki komandytowo- akcyjne F i PP. Powyższe oznacza, że P.G. de facto kontroluje działalność komplementariuszy wchodzących w skład wskazanych spółek, a w konsekwencji poprzez komplementariuszy kontroluje działalność tych spółek. Powyższa zależność wskazuje, że jedna osoba fizyczna może faktycznie wpływać na sposób prowadzenia działalności zarówno F S.A. S.K.A. oraz PP S.A. S.K.A., łącząc potencjał ekonomiczny każdego z tych przedsiębiorstw, tworząc tym samym większy organizm gospodarczy. W dniu 27 września 2011 roku skarżący złożył protest od powyższej negatywnej oceny projektu nr [...], zatytułowany "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Pismem z dnia [...] października 2011 roku instytucja zarządzająca, w odpowiedzi na powyższe wezwanie, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Podniesiono, iż skarżący nie posiada statusu małego lub średniego przedsiębiorstwa oraz wskazano na powiązania między F S.A. (obecnie F S.A. S.K.A.) z P S.A. (obecnie PP S.A. S.K.A.). Odnośnie projektu nr [...], w piśmie z dnia [...] marca 2011 roku, instytucja zarządzająca poinformowała skarżącego, że projekt ten nie może uzyskać dofinansowania z powodu braku możliwości samodzielnego osiągnięcia zakładanych celów oraz ścisłego powiązania z projektem oznaczonym nr [...]. Podniesiono, że założona w nim hala nie daje możliwości realizacji projektu, brak jest maszyny niezbędnej do świadczenia jednej z zakładanych usług – cięcie laserowe i walcowanie blach nierdzewnych (maszyna ta znalazła się natomiast w projekcie oznaczonym nr [...]). Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 roku instytucja zarządzająca poinformowała skarżącego, że umowa w przedmiocie dofinansowania projektu o nr [...] nie zostanie zawarta. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 roku zatytułowanym "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" podniesiono, że początkowo oba projekty uzyskały pozytywną ocenę, oba projekty uzupełniają się, co nie oznacza, że nie są samodzielne, bowiem każdy z nich może być realizowany indywidualnie i dotyczy zupełnie innego procesu technologicznego. Pismem z dnia [...] maja 2011 roku instytucja zarządzająca podtrzymała stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2011 roku, powtarzając zawartą tam argumentację uzasadniającą jej zdaniem negatywną ocenę projektu nr [...]. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżący w całości zaskarżył negatywną ocenę zawartą w piśmie z dnia [...] maja 2011 roku i [...] października 2011 roku, dotyczące zarówno projektu o nr [...], jak i [...], wnosząc o stwierdzenie, że oceny projektów zostały przeprowadzone w sposób naruszający prawo i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji publicznej. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioskodawca wskutek istniejących powiązań ze spółką P S.A. nie był dużym, a tylko średnim przedsiębiorstwem. Organ administracji publicznej nie wykazał bowiem powiązań między tymi spółkami, zdaniem skarżącego organ powinien zbadać ewentualne powiązania, nie na dzień wydawania ocen w niniejszej sprawie, ale na dzień składania wniosków. Skarżący nie może ponosić ujemnych konsekwencji faktu przewlekłego opiniowania złożonego wniosku. Utrata statusu średniego przedsiębiorstwa może stanowić podstawę negatywnej oceny tylko w przypadku, jeżeli zjawisko przekroczenia progów – finansowego lub /i pracowniczego powtarza się w dwóch kolejnych zatwierdzonych okresach rozliczeniowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nadto podniesiono, że P.G. mógłby mieć wpływ na działalność spółki, gdyby reprezentował spółkę jednoosobowo a nie w przypadku organu kolegialnego – trzyosobowego. Nadto podniesiono, że F S.A (F S.A. S.K.A.) i spółka P S.A. (PP S.A. S.K.A.) nie mogą być traktowane jako powiązane, w rozumieniu rozporządzenia Komisji. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że oba te przedsiębiorstwa działały i nadal działają na tym samym właściwym rynku, które to pojęcie obejmuje i nakazuje badać właściwy rynek asortymentowy i właściwy rynek geograficzny. O ile F S.A. S.K.A. i PP S.A. S.K.A. działają na tym samym rynku geograficznym, o tyle nie działają na tym samych rynkach asortymentowych. Nadto, odnośnie projektu oznaczonego nr [...] skarżący zakwestionował dokonaną przez organ administracji publicznej ocenę merytoryczną. Wskazał, że do obróbki detali wielkogabarytowych o masie maksymalnej 12-15 ton nie mają zastosowania maszyny do cięcia laserowego i walcowania blach. Mają one zastosowanie do produkcji konstrukcji stalowych. W złożonym projekcie nie ma mowy w ogóle o obróbce blach, a jedynie o obróbce detali wielkogabarytowych. Nadto podniesiono, że nie jest elementem produkcji elementów wielkogabarytowych ich lakierowanie. Tym samym nie jest zasadny zarzut braku w projekcie o nr [...] zakupu linii do lakierowania gotowych elementów. Tym samym nie jest zasadny zarzut powiązania projektów [...] oraz braku ich samodzielności do osiągania zamierzonych celów. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o pozostawienie skargi bez jej rozpoznania, ewentualnie umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. W jej uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w negatywnych ocenach obu projektów, rozbudowując stanowisko w zakresie wywodów prawnych dotyczących pojęcia przedsiębiorstw powiązanych. Powołując się na Zalecenia Komisji Europejskiej z dnia 6 maja 2003 roku, dotyczące definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. U. UE L. Nr 124), organ wskazał, że nie można uznać za przedsiębiorcę niezależnego podmiotów, które formalnie posiadają status jednostek odrębnych ze względu na brak jakichkolwiek bezpośrednich powiązań, jednak faktycznie pozostają ze sobą w bardzo bliskich związkach, realizowanych za pośrednictwem osoby fizycznej lub osób fizycznych, nie prowadzących działalności gospodarczej. Taka sytuacja może wystąpić w przypadku, gdy ta sama osoba fizyczna, nie będąca przedsiębiorcą jest udziałowcem/akcjonariuszem, członkiem rady nadzorczej lub zarządu dwóch różnych podmiotów, które w żaden inny sposób nie są ze sobą powiązane. Zdaniem organu w niniejszej sprawie P.G. jest jedynym właścicielem i prezesem zarządu komplementariuszy tworzących spółki komandytowa-akcyjne PP, F i I. Dokonując analizy struktury własnościowej i składu personalnego rad nadzorczych i zarządów organ stwierdził, że ww. osoba de facto kontroluje działalność komplementariuszy wchodzących w skład wskazanych wyżej spółek. Powyższe zależności wskazują, że jedna osoba fizyczna faktycznie może wpływać na sposób prowadzenia działalności zarówno przez skarżącego, PP S.A. S.K.A. oraz I S.A. S.K.A., łącząc potencjał ekonomiczny każdego z tych przedsiębiorstw i tworząc tym samym większy organizm gospodarczy. Powyższe okoliczności wskazują, że skarżący, jako podmiot powiązany z PP S.A. S.K.A. nie posiada statusu MŚP, bowiem przekracza próg zatrudnienia, jaki został ustalony zgodnie z art. 2 Załącznik I do Rozporządzenia Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 roku dla małych i średnich przedsiębiorstw tj. 250 pracowników. Powiązań pomiędzy powyższymi przedsiębiorstwami organ dokonał na podstawie analizy odpisów pełnych KRS podmiotów gospodarczych takich jak E S.A., HOTEL [...] Sp. z o.o., B Sp. z o.o., M S.A., I S.A., ELA S.A., T S.A., A S.A., PK S.A., E S.A. Powiązania personalne miedzy tymi spółkami dotyczą takich osób jak P.G., D.P., J.P., M.G., R.G., S.J.N., które to osoby zasiadały lub zasiadają w radach nadzorczych w ww. spółkach lub zarządach. Nadto organ podniósł, że prowadzenie działalności lub części działalności na tym samym rynku jest jedynie dodatkową przesłanką świadczącą o powiązaniu między przedsiębiorstwami. Skarżący jest powiązany z PP S.A. S.K.A. z tej racji, że prowadzą działalność na tym samym rynku właściwym, to jest na właściwym rynku geograficznym. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Obwieszczenie Komisji w sprawie definicji rynku właściwego dla celów wspólnotowego prawa konkurencji (97/c 372/03, Dz. Urz. Wspólnot Europejskich C 372/5 z 9 grudnia 1997 r.) wskazuje właściwy rynek asortymentowy i właściwy rynek geograficzny, jako dwie odrębne kategorie między nimi. W przedmiotowej sprawie, już samo prowadzenie działalności gospodarczej na tym samym rynku gospodarczym, podmiotów powiązanych przez osobę fizyczną, może świadczyć o wykorzystywaniu tego powiązania na kształtowanie popytu i podaży, jak choćby zamiar nabycia hali od innej spółki powiązanej ze skarżącym (I S.A.), zlecania przez PP S.A. S.K.A. dla skarżącego wykonanie robót budowlanych. Skarżący oraz P S.A. S.K.A. prowadzą działalność gospodarczą na tym samym rynku gospodarczym, tj. na obszarze Województwa. Przechodząc natomiast do zarzutu skarżącego, iż zastrzeżenia dotyczące projektu powinny zostać zgłoszone na etapie oceny wniosków, a w sytuacji, gdy projekty zostały zakwalifikowane do dofinansowania jest zbyt późno na formułowanie uwag, organ powołał się na art. 60 Rozporządzenia Rady ( WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 roku, zgodnie z którym Instytucja Zarządzająca odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego, w szczególności za zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego, oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji. Zgodnie z art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Rady Państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą zapobiegania, kontrolowania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłacanych. Z powyższych unormowań wynika obowiązek wręcz odmowy udzielenia dofinansowania, pomimo pierwotnej pozytywnej oceny formalnej i merytorycznej wniosku, czy nawet po podjęciu przez zarząd województwa uchwały w przedmiocie wpisania skarżącego na listę podmiotów uprawnionych do dofinansowania. Zdaniem organu beneficjent uzyskuje prawo do dofinansowania dopiero wraz z podpisaniem umowy o dofinansowanie. Do tego momentu instytucja zarządzająca jest uprawniona w drodze negatywnej oceny odmówić podpisania umowy o dofinansowanie. Beneficjent musi bowiem spełniać wszystkie warunki do uzyskania dofinansowania w chwili podpisywania umowy o dofinansowanie. Wobec stwierdzenia, że skarżący nie posiada statusu MŚP, dla których to przedsiębiorstw był skierowany program w przedmiocie dofinansowania projektów w ramach konkursu nr [...] dla działania 2.2. "Poprawa konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje" Priorytet II "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmacnianie potencjału innowacyjnego" Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, oba projekty o nr [...] zgłoszone przez skarżącego otrzymały negatywną ocenę i wyłączone zostały z dofinansowania. Nadto organ podniósł, że projekt numer [...] otrzymał negatywną ocenę z powodu braku możliwości samodzielnego osiągnięcia zakładanych celów oraz ścisłego powiązania z projektem oznaczonym numerem [...]. Podniesiono, że założona w nim hala nie daje możliwości realizacji projektu, brak jest maszyny niezbędnej do świadczenia jednej z zakładanych usług – cięcie laserowe i walcowanie blach nierdzewnych (maszyna ta znalazła się natomiast w projekcie oznaczonym numerem [...]). Zdaniem organu zostało to potwierdzone w złożonych przez powołanych ekspertów opiniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto – w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W sprawie, której przedmiotem jest zwrot dofinansowania przyznanego ze środków unijnych i krajowych, w ramach programów operacyjnych, wydając orzeczenie Sąd kieruje się również przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712). Skarga w niniejszej sprawie jako niezasadna podlegała oddaleniu. Stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie został przez organ administracji publicznej ustalony w sposób prawidłowy. Odnośnie zarzutu Skarżącego, iż zastrzeżenia dotyczące projektu powinny zostać wysunięte na etapie oceny wniosków, a w sytuacji gdy projekt został zakwalifikowany do dofinansowania jest zbyt późno na formułowanie uwag, należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Zgodnie z treścią art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 roku ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 zwane dalej Rozporządzeniem Rady, Instytucja Zarządzająca (w niniejszej sprawie Zarząd Województwa), odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego, w szczególności za zapewnienie, iż projekty są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz, że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji. Zgodnie natomiast z art. 70 ust. 1 Rozporządzenia państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosowanych przypadkach. Obowiązek prawidłowego zarządzania środkami unijnymi wynika również z art. 26 ust. 1 pkt 10 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przepis ten stanowi, że do zadań instytucji zarządzającej programem operacyjnym należy zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych. Nadto obowiązek sprawdzania, czy dany wnioskodawca jest uprawniony do ubiegania się o dofinansowanie w ramach danej rundy konkursowej także przed podpisaniem umowy wynika również z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291), stanowiącym, iż za dzień udzielenia pomocy należy rozumieć dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy. Środki pochodzące na tę pomoc są traktowane jako środki publiczne, a więc zgodnie z art. 43 ustawy o finansach publicznych muszą być wydatkowane w sposób celowy, zgodnie z przeznaczeniem i na rzecz uprawnionych podmiotów. Z orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że powyższe uregulowania dają Instytucji Zarządzającej, nie tylko uprawnienie, ale wręcz nakładają obowiązek sprawdzania zgodności projektu objętego programem dofinansowania na każdym jego etapie i odmowy udzielenia dofinansowania pomimo pierwotnie pozytywnej oceny zarówno formalnej, jak i merytorycznej, nawet po podjęciu przez zarząd danego województwa uchwały w przedmiocie wpisania danego podmiotu na listę podmiotów uprawnionych do dofinansowania (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 52/10, Lex nr 606635). W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 roku, sygn. akt II GSK 1380/11, Lex nr 1083290 i w sprawie II GSK 1381/11, Lex nr 1083291 stwierdzono, że zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Powyższe zasady mają na celu niedopuszczenie do obchodzenia definicji MŚP. Weryfikacja statusu przedsiębiorstw ubiegających się o dofinansowanie możliwa jest również na etapie poprzedzającym zawarcie umowy, bowiem beneficjent musi spełniać warunki przyznania pomocy w chwili zawarcia umowy. Dopiero podpisanie umowy o dofinansowanie kończy ocenę projektu. Do tego momentu Instytucja Zarządzająca jest uprawniona do dokonywania oceny spełnienia przez wnioskodawcę warunków konkursu. Stwierdzenie na ostatnim etapie przez Instytucję Zarządzająca, że wnioskodawca nie spełnia warunków ustalonych dla ogłoszonego konkursu, zobowiązuje instytucję zarządzającą do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie projektu. Podsumowując, jeżeli nawet na etapie podpisania umowy o dofinansowanie Instytucja Zarządzająca stwierdza, że wnioskodawca ubiegający się o taką pomoc (utraciła już status określonego rodzaju przedsiębiorstwa – w niniejszej sprawie przedsiębiorstwa średniego), obowiązana jest odmówić podpisania umowy o dofinansowanie projektu. Istotne jest, aby pomoc finansową w formie dofinansowania projektu uzyskiwał podmiot spełniający warunki jej otrzymania na dzień zawarcia umowy, a nie podmiot, który te warunki spełniał wcześniej, a w chwili podpisania umowy już nie. Odnośnie zarzutu przedłużania się procedury, należy stwierdzić, że jedną z przyczyn przedłużenia się tej procedury była nie tylko konieczność uzyskania opinii niezależnego eksperta, ale także modyfikacja przez skarżącego pierwotnego projektu, w szczególności projektu nr [...], nadto konieczność żądania od skarżącego przez Instytucję Zarządzającą dodatkowych wyjaśnień oraz wnioski samego skarżącego o wydłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi na postawione pytania i na złożenie dodatkowych wyjaśnień. Należy mieć na uwadze, że zmiana projektu nr [...] odnośnie lokalizacji hali, w której ten projekt miał być realizowany i pojawienie się kwestii powiązania tego projektu z projektem nr [...] pociągnęła za sobą konieczność dokonania dodatkowych ustaleń przez Instytucję Zarządzającą. Podsumowując należy stwierdzić, że Instytucja Zarządzająca będąc zobowiązana do kontrolowania prawidłowego wydatkowania środków przyznanych środków może dokonać negatywnej oceny projektu w rozumieniu art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, aż do momentu podpisania umowy o przyznanie środków na dofinansowanie. Nie jest również zasadny zarzut skarżącego o braku powiązań między przedsiębiorstwami w tym między innymi F S.A. a PP S.A. i pozostałymi spółkami. Poczynione przez organ ustalenia w tym zakresie należy uznać za zgodne ze stanem rzeczywistym, znajdujące oparcie w załączonych do akt sprawy dokumentach w tym w odpisach KRS. Zgodnie z treścią art. 2 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Ustalając status przedsiębiorcy, występującego o uzyskanie pomocy publicznej w drodze zawarcia umowy o dofinansowanie, należy brać pod uwagę, czy posiada on powiązania z innymi przedsiębiorcami, które to powiązania będą miały wpływ na określenie ostatecznego charakteru przedsiębiorcy. Z treści art. 3 Załącznika nr 1 do wskazanego powyżej Rozporządzenia Komisji, wynika że powiązania mogą przybrać charakter, "przedsiębiorstwa partnerskiego" albo "przedsiębiorstwa powiązanego". Przedsiębiorstwo partnerskie występuje w sytuacji, gdy jedno przedsiębiorstwo posiada co najmniej 25% do 50% kapitału bądź prawa głosów w innym przedsiębiorstwie, z wyjątkami wskazanymi w treści Rozporządzenia. Natomiast o przedsiębiorstwie powiązanym, mówimy w sytuacji, gdy jedno przedsiębiorstwo posiada ponad 50% kapitału bądź prawa głosu w innym przedsiębiorstwie. Jak wynika zaś z dyspozycji art. 3 ust. 3 akapit 1 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązane. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 akapit 4 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie, również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. W przytoczonym powyżej przepisie art. 3 ust. 3 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008, prawodawca unijny wskazał na rodzaje powiązań, które mogą wpłynąć na zmianę oceny statusu danego przedsiębiorcy, będącego beneficjentem dofinansowania lub dopiero ubiegającego się o nie. Okoliczności opisane w przytoczonym przepisie należy każdorazowo badać w sprawie i uwzględniać przy dysponowaniu środkami pomocowymi. Dlatego tak istotne znaczenie ma dokument w postaci oświadczenia beneficjenta o posiadanym statusie MŚP. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie Sądu, dowiodła, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rodzajem powiązań opisanym w art. 3 ust. 3 akapit czwarty Załącznika Nr 1 do Rozporządzenia. Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że dotyczy on przedsiębiorstwa powiązanego z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych, a powiązanie to ma jedną z form, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt a-d. Jednakże, aby powiązanie, o którym tu mowa, mogło mieć wpływ na zmianę statusu beneficjenta jako MŚP, warunkiem jest prowadzenie swojej działalności lub jej części na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. Definicję właściwego rynku zawiera Obwieszczenie Komisji w sprawie definicji rynku właściwego do celów wspólnotowego prawa konkurencji (97/C 372/03). W Rozdziale II pkt 7 i pkt 8 zawarto definicje rynku asortymentowego i rynku geograficznego, natomiast w pkt 9 stwierdzono, że właściwy rynek określany jest przez połączenie rynków asortymentowych , geograficznych. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że jak słusznie podniósł organ, przepisy dotyczące powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami należy interpretować przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej, a nie tylko literalnej. Celem tychże regulacji jest zapewnienie pomocy jedynie tym przedsiębiorstwom, które rzeczywiście potrzebują przywilejów przewidzianych dla MŚP. Stosując wykładnię funkcjonalną należy stwierdzić, że art. 3 załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 wyłącza z definicji przedsiębiorstwa niezależnego (samodzielnego), jednostki, które formalnie posiadają status podmiotów odrębnych, jednak faktycznie pozostają ze sobą w bardzo bliskim powiązaniu realizowanym za pośrednictwem osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej. A zatem, przenosząc powyższe uwagi na tło rozpatrywanej sprawy, aby stwierdzić, że beneficjent – F Spółka Akcyjna (przed dokonaniem zmiany, w dacie składania wniosku o dofinansowanie – F S.A. a obecnie F S.A. S.K.A.), nie posiadał statusu MŚP należało dowieść, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki, o których mowa w cytowanym powyżej art. 3 ust. 3 akapit 4 Rozporządzenia Komisji 800/2008. Powiązania, o których mowa dotyczą beneficjenta ubiegającego się o pomoc (skarżącego) z firmą PP S.A. S.K.A. (przed przekształceniem – P S.A.), poprzez osobę P.G. oraz inne osoby zasiadające w organach obydwu spółek. Słuszne jest stanowisko, zgodnie z którym kwestię ewentualnych powiązań pomiędzy beneficjentem – tutaj osobami fizycznymi – należy zawsze badać na różnych etapach procesu przyznawania środków publicznych. A zatem trzeba poddać analizie ewentualne powiązania w momencie składania wniosku o dofinansowanie oraz w dacie poprzedzającej podpisanie umowy o dofinansowanie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na datę złożenia wniosków o dofinansowanie obu projektów (czerwiec 2009 r. projekt [...] i czerwiec 2009 r. projekt [...]) P.G. był Prezesem Zarządu P S.A. oraz członkiem Rady Nadzorczej F S.A. W dniu [...] października 2009 roku powstała nowa spółka akcyjna F S.A., w której P.G. był prezesem i jedynym akcjonariuszem. Natomiast w dniu [...] września 2009 roku powstała spółka akcyjna PP S.A., w której P.G. był członkiem Rady Nadzorczej i jedynym jej udziałowcem. P S.A. przekształciła się w PP S.A. S.K.A w dniu [...] sierpnia 2010 roku i wtedy komplementariuszem tej spółki komandytowo – akcyjnej stała się spółka, która powstała rok wcześniej – PP S.A. w której 100% akcji posiadał P.G.. F S.A. przekształciła się w F S.A. S.K.A. w dniu [...] września 2010 roku, wtedy też komplementariuszem tej spółki komandytowo – akcyjnej stała się spółka powstała rok wcześniej – F S.A., w której 100% akcji posiadał P.G.. Skarżący w złożonych oświadczeniach o posiadaniu statutu MŚP wskazał, że w 2008 roku zatrudniał 131 osób i odpowiednio w 2009 roku – 138 osób, a w 2011 roku 141 osób. Natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej wynika, że PP S.A. S.K.A. w 2008 roku zatrudniał 262 osoby, a w 2009 roku 234 osoby. Wobec powyższych powiązań skarżący utracił przed podpisaniem umowy status MŚP i taki stan zachował się do w chwili ostatecznych negatywnych ocen obu projektów [...]. Zdaniem Sądu nie można uznać za przedsiębiorcę niezależnego, podmiotów które formalnie posiadają status jednostek odrębnych, ze względu na brak jakichkolwiek bezpośrednich powiązań, jednak faktycznie pozostają ze sobą w bardzo bliskich związkach, realizowanych za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. W wyroku z dnia 22 czerwca 2010 roku, sygn. akt GSK 624/10, Lex nr 597008 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z uwagi na osobę fizyczną, która posiada większość udziałów w przedsiębiorstwach formalnie niepowiązanych swoją osobą, to bez względu na to, czy jest członkiem zarządu bądź w inny sposób nimi kieruje, łączy potencjał ekonomiczny każdego z przedsiębiorstw, tak że należy je postrzegać jako jedno przedsiębiorstwo. Nie może więc wchodzić w grę istnienie przedsiębiorstwa małego lub średniego, które w rzeczywistości stanowi cześć większego organizmu gospodarczego kontrolowanego przez inny podmiot, choćby miał nawet status osoby fizycznej. Jak wynika ze stanu faktycznego w niniejszej sprawie P.G. jest jedynym właścicielem i prezesem zarządu komplementariuszy tworzących spółki komandytowo-akcyjne PP, F. Oznacza to, że P.G. de facto kontroluje działalność komplementariuszy wchodzących w skład wskazanych wyżej spółek, a w konsekwencji poprzez komplementariuszy kontroluje także działalność tych spółek. Powyższa zależność wskazuje, że jedna osoba fizyczna faktycznie może wpływać na sposób prowadzenia działalności zarówno skarżącego jak i P S.A. S.K.A. oraz I S.A. S.K.A., łącząc potencjał ekonomiczny każdego z tych przedsiębiorstw i tworząc tym samym większy organizm gospodarczy. Na podstawie analizy dołączonych do akt odpisów pełnych z KRS można dopatrzeć się powiązań personalnych nie tylko poprzez osobę P.G., ale również poprzez D.P., J.P., M.G., R.G. i S.J.N., które to osoby zasiadały w radach nadzorczych spółek F S.A., P S.A., F S.A. i PP S.A. w latach 2009-2011. I tak: - D.P. zasiadał w radach nadzorczych: F S.A. od [...].08.2010 r. do [...].05.2011 r., F S.A. S.K.A. od [...] września 2010 roku, PP S.A. S.K.A. od [...].08.2010 r.; - J.P. zasiadała w radach nadzorczych: F S.A. od [...].08.2010 r. do [...].05.2011 r., P S.A. od [...].03.2008 r. do [...].08.2010 r., F S.A. S.K.A. od [...].09.2010 r., PP S.A. S.K.A. od [...].08.2010 r., F S.A. od [...].10.2009 r., PP S.A. od [...].06.2010 r.; - M.G. zasiadał w radach nadzorczych: F S.A. od [...].08.2010 r. do [...].05.2011 r., P S.A. od [...].02.2003 r. do [...].08.2010 r., F S.A. S.K.A. od [...].09.2010 r., PP S.A. S.K.A. od [...].08.2010 r., F S.A. od [...].10.2010 r. PP S.A. od [...].06.2010 r.; - R.G. zasiadał w radach nadzorczych: P S.A. od [...].06.2004 r. do [...].08.2010 r., F S.A. od [...].10.2009 r., PP S.A. od [...].06.2010 r.; - S.J.N. był w spółce P S.A. od [...].03.2008 r. - wiceprezesem zarządu, P S.A. od [...].11.2005 r. do [...].03.2008 r. - członkiem Rady nadzorczej, PP S.A. od [...].06.2010 r. - wiceprezesem zarządu. W wyniku tych zależności nastąpiło przekroczenie liczy pracowników i kwot finansowych spółki skarżącej. Do kategorii przedsiębiorstw mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw należą bowiem przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których obrót roczny nie przekracza 50 milionów Euro lub a/lub bilans roczny nie przekracza 43 milionów Euro. Z dokumentów zawartych w aktach dotyczących stanu zatrudnienia w wyżej wymienionych spółkach oraz ich obrotów wynika, że te kryteria odnośnie skarżącego, przy uwzględnieniu powyższych powiązań, zostały przekroczone. Nie jest zasadny zarzut skarżącego, że weryfikacja statusu małego lub średniego przedsiębiorstwa może nastąpić dopiero po dwóch kolejnych latach obrachunkowych. Z uwagi na powstanie spółek, ich przekształcenie, należy mieć na uwadze treść art. 553 § 1 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji, ulg, które zostały przyznane spółce przed przekształceniem. Nadto należy podkreślić, że artykuł 4 Załącznika nr 1 Rozporządzenia Komisji stanowi, że przepis dotyczy określenia pułapów zatrudnienia i finansowego w dwuletniej przestrzeni czasowej, a nie innych okoliczności, jak określonych w art. 4 powiązań pomiędzy innymi przedsiębiorstwami. Stwierdzić również należy, że prowadzenie działalności na tym samym rynku właściwym nie jest przesłanką warunkującą ustalenie powiązań, lecz jedynie dodatkową przesłanką świadczącą o powiązaniu. Takie stanowisko wynika między innymi z powołanego wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 roku, sygn. akt GSK 624/10. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jest powiązany z PP S.A S.K.A. z tej racji, że prowadzą działalność na tym samym rynku właściwym, to jest na właściwym rynku geograficznym. Obwieszczenie Komisji w sprawie definicji rynku właściwego dla celów wspólnotowego prawa konkurencji wskazuje właściwy rynek asortymentowy i właściwy rynek geograficzny, jako dwie odrębne kategorie rynków właściwych, nie wymagających w żadnym razie jakiejkolwiek koniunkcji pomiędzy nimi. Rynek właściwy to albo rynek asortymentowy, albo rynek geograficzny. Nie może budzić wątpliwości fakt, że obie spółki działają na tym samym rynku geograficznym – ich geograficzny obszar działalności jest tożsamy. Odnośnie projektu nr [...], negatywna ocena Instytucji Zarządzającej była związana nie tylko brakiem po stronie beneficjenta – skarżącego statusu MŚP. Jego realizacja, zdaniem Instytucji Zarządzającej, nie doprowadzi do realizacji założonych celów, a wskazanych we wniosku o dofinansowanie. W przypadku realizacji projektu nr [...], nie zostanie osiągnięty wskaźnik rezultatu "Liczba nowych usług wprowadzonych w przedsiębiorstwie". Swoje stanowisko organ oparł na sporządzonych w tym przedmiocie ekspertyzach. W projekcie wskazano jako jedną z nowych usług, jaka ma być świadczona przez beneficjenta, w wyniku realizacji inwestycji objętej tym projektem, która jednak nie powstanie. Tą usługą jest usługa określona jako "cięcie laserowe i walcowanie blach nierdzewnych", którą wpisano do tabeli. W ramach tego projektu nie zostanie bowiem nabyta maszyna niezbędna do świadczenia tej usługi (maszyna do cięcia laserem). Oznacza to jednocześnie brak możliwości osiągnięcia zakładanych przychodów w wyniku realizacji tej inwestycji. Ocena ta została, jak słusznie zauważył organ, przedstawiona w ekspertyzach sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednie wykształcenie i przygotowanie zawodowe niezbędne do oceny takich projektów. Przedstawione w nich wnioski są logicznie uzasadnione. Należy zauważyć, co również podkreślono zarówno w sporządzonych ekspertyzach, jak i negatywnej ocenie projektu sporządzonej przez organ, że zakładanie kupna linii lakierniczej nie jest adekwatne do zakładanych rezultatów, które zdaniem specjalisty oceniającego projekt nic nie wniesie do funkcjonowania firmy w ramach tego projektu. Stwierdzić należy, co podkreślono w sporządzonej ekspertyzie, że dokonanie zakupu maszyny do cięcia laserowego w ramach projektu nr [...] spowoduje wzrost kosztów realizacji tej inwestycji, co w konsekwencji doprowadzi do przekroczenia tak zwanej linii demarkacyjnej tj. kwoty kosztów do jakie mogą być realizowane projekty objęte tym programem. Z powyższych przyczyn, zdaniem Sądu, zasadna była negatywna ocena projektu [...]. Tym samym projekt nr [...] został negatywnie oceniony z uwagi na powiązania między przedsiębiorstwami i utratą przez skarżącego statusu MŚP. Natomiast projekt nr [...] z takich samych przyczyn, jak projekt nr [...] oraz z powodu braku możliwości osiągnięcia celów w nim założonych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.