II SA/Go 373/12

Dnia 5 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.I.-F. i P.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego na skutek wniosku P.F. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wyrokiem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Go 373/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę A.I.-F. i P.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 roku nr [...]. Orzeczeniem tym Kolegium umorzyło administracyjne postępowanie odwoławcze w sprawie rozstrzygniętej w pierwszej instancji decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r. znak [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie parkingu dla samochodów osobowych z drogą dojazdową oraz oświetleniem na działce zabudowanej nr [...]. W terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 października 2012 r. żadna ze stron nie wniosła o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 27 listopada 2012 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący P.F. wniósł o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Podał, że o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 19 września 2012 r. został zawiadomiony pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Następnie pismem z [...] września 2012 r. został zawiadomiony o terminie rozprawy, wyznaczonym na dzień 25 października 2012 r. Na obydwa terminy rozprawy stawiennictwo było nieobowiązkowe. Z racji dużej odległości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz konieczności cyklicznych wizyt w klinice z chronicznie chorym dzieckiem nie uczestniczył w rozprawie. Skarżący pozostawał w głębokim przeświadczeniu, że po zakończeniu postępowania sądowego zostanie o tym powiadomiony pismem i wówczas będzie mógł wnieść o uzasadnienie wyroku. O wydaniu w sprawie wyroku dowiedział się kilka dni przed złożeniem wniosku. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że w związku ze sprawą poniósł koszt wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz koszt wykonania 191 odpisów skargi, łącznie ok. 6 tys. stron kserokopii, na co poświęcił kilkanaście godzin. Wezwany zarządzeniem Sądu do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu poprzez m.in. wykazanie, że wniosek został złożony przed upływem siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu P.F. podał, że o wyroku dowiedział się w Urzędzie Miasta w dniu 18 stycznia 2013 r., po czym przed upływem siedmiu dni skierował wniosek o przywrócenie terminu. Nadto powtórzył swoją argumentację zawartą w piśmie z [...] stycznia 2013 r., a także nadesłał wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem i karty informacyjne leczenia szpitalnego córki w szpitalu uniwersyteckim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o przywrócenie terminu okazał się niezasadny. Skarżący wykazał wprawdzie, że wniosek o przywrócenie terminu złożył w siedmiodniowym terminie od czasu ustania przyczyny jego uchybienia, przewidzianym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej w skrócie p.p.s.a.), nadto składając wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem dopełnił warunku z art. 87 § 4 p.p.s.a., jednakże Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącego. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W nauce prawa oraz orzecznictwie sądowym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, jak również mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Pogląd taki został zaprezentowany m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 343/05, LEX nr 199545, co do zasady nie budzi on wątpliwości w orzecznictwie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2008, s. 381 oraz przywołane tam orzecznictwo sądowe). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem było spowodowane przyczyną niezawinioną przez skarżącego. Pkt 3 pouczenia zawartego w skierowanym do P.F. zawiadomieniu o terminie rozprawy z 20 lipca 2012 r. (k. 98 akt sądowych, zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 706) oraz z 20 września 2012 r. (k. 943 akt sądowych, zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 1193) informował, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 2 p.p.s.a.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Wprawdzie stawiennictwo na rozprawę nie było obowiązkowe, jednak skarżący nie stawiając się na nią powinien liczyć się z tym, że w sprawie już na pierwszym posiedzeniu mógł zapaść wyrok oddalający skargę (wyrok ten zapadł na drugim posiedzeniu). Wynika to bowiem z treści przywołanego wyżej pouczenia. Przeświadczenie skarżącego, że po zakończeniu postępowania sądowego zostanie poinformowany osobnym pismem o jego wyniku i wówczas będzie mógł wnieść o uzasadnienie wyroku, było zatem nieusprawiedliwione. Skoro choroba córki skarżącego stanowiła przeszkodę do osobistego stawiennictwa na rozprawę (nieobowiązkowego zresztą), należało wówczas – mając na uwadze treść powyższego pouczenia – w terminie siedmiu dni od dnia rozprawy (zarówno pierwszego jak i drugiego terminu) choćby telefonicznie dowiedzieć się w sekretariacie Sądu, jakim wynikiem zakończyła się rozprawa, aby w razie niekorzystnego dla skarżących orzeczenia dochować terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wówczas pobyt z dzieckiem w szpitalu w Szczecinie nie stanowiłby przeszkody do dokonania tej czynności, bowiem pismo z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem można było nadać w ustawowym terminie za pośrednictwem placówki pocztowej. W świetle wyjaśnień skarżącego oraz nadesłanych dokumentów niewątpliwym jest, że przewlekła choroba córki stanowi okoliczność angażującą w największym stopniu aktywność życiową i troskę rodziców oraz być może odsuwa na dalszy plan inne, nawet istotne sprawy, jednak nie była to okoliczność nagła, niespodziewana, która zaskoczyła skarżących w okresie pomiędzy terminem rozprawy, a upływem siedmiu dni od niego i której nie mogli zapobiec pomimo dochowania najwyższej możliwej staranności. Nie było również żadnych przeszkód ku temu, aby skarżący ustanowili pełnomocnika, który działając w postępowaniu w ich imieniu sam dopilnowałby wszystkich terminów do dokonania poszczególnych czynności procesowych. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, iż niedochowanie przez skarżącego terminu do zgłoszenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem było niezawinione. Jego argumentacja w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Również twierdzenia o kosztach poniesionych w związku ze sprawą oraz o ilości czasu poświęconego na wykonanie odpowiedniej liczby odpisów skargi nie stanowią jakiejkolwiek przesłanki przemawiającej za przywróceniem terminu do omawianej czynności procesowej. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.