II SA/Go 377/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lipca 2008 r. T. J. i J. J. zostali wezwani do uiszczenia wpisu od wniesionej skargo w wysokości 500 zł. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżący dokonali wpłaty przedmiotowego wpisu. 23 lipca 2008 r. wpłynął do sądu wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2008 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedstawienie miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp., wraz z rachunkami), 2. złożenie zaświadczeń pracodawcy o wysokości pobieranych wynagrodzeń za pracę, 3. przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 05/2008 do 07/2008 r., 4. przedstawienie ponoszonych przez skarżących kosztów zakupu leków, leczenia oraz rachunków potwierdzających te koszty oraz podanie kwoty przeznaczanej miesięcznie na wyżywienie, 5. złożenie oświadczenia o wysokości ewentualnie ponoszonych przez skarżących miesięcznych wydatków na potrzeby typu papierosy, prasa, telewizja kablowa itp. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącym 1 sierpnia 2008 r. T. J. i J. J. nie uzupełnili złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie T. J. i J. J. nie uzupełnili złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nie sposób zatem jedynie w oparciu o okoliczności podane w formularzu "PPF" przyjąć, że skarżący wykazali, iż nie posiadają możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z treści formularza "PPF" wynika między innymi, że skarżący z tytułu zatrudnienia uzyskują dochód w wysokości 2.050 zł. Skarżący nie przedłożyli stosownego dokumentu potwierdzającego wysokość osiąganego przez nich dochodu, jak i innych dokumentów wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym niemożliwa jest prawidłowa analiza sytuacji majątkowej skarżących. Nie można także tracić z pola widzenia, że skarżący uiścili wpis w wysokości 500 zł. W literaturze wskazano, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.