II SA/Go 377/16

Dnia 30 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na czynność Starosty z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. B.B. zwrócił się do Starosty o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu seria [...], wydanej dla pojazdu marki [...] nr rej. [...], w kwocie 425 zł. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Starosta odmówił B.B. żądanej kwoty 425 zł za wydanie karty pojazdu argumentując, iż obowiązek pobierania opłat z tego tytułu w kwocie 500 zł wynikał z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. W wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis § 1 tego rozporządzenia jest niezgodny z Konstytucją RP i traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Tym samym Trybunał umożliwił pobieranie opłat za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł do dnia 1 maja 2006 r. Pismo Starosty zawierało pouczenie, iż przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ppsa). Na powyższe pismo Starosty z dnia [...] marca 2013 r. B.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz wnosząc o uznanie przysługującego mu uprawnienia do zwrotu części opłaty w wysokości 425 zł i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie z powodu niewyczerpania przez skarżącego przed wniesieniem skargi środka zaskarżenia w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 maja 2016 r. B.B. został wezwany do wykazania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi wystąpił do Starosty z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 ppsa – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przyjęcia, że wezwanie takie nie zostało złożone. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] maja 2016 r. B.B. nadesłał do Sądu odpis swojego wniosku do Starosty z dnia [...] marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Stosownie do treści art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi czynność Starosty z dnia [...] marca 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu. W orzecznictwie sądowym nie budzi obecnie wątpliwości, iż jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Aby na tego rodzaju czynność organu administracji wnieść skutecznie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, należy uprzednio dopełnić wymogu z art. 52 ppsa. Stosownie do treści z art. 52 § 1 ppsa zasadą jest bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 ppsa). Skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Oznacza to, że po otrzymaniu pisma Starosty z dnia [...] marca 2016 r., co nastąpiło dnia 11 marca 2016 r. (które stanowiło odpowiedź na wniosek B.B. z dnia [...] marca 2016 r.) skarżący powinien – w terminie czternastu dni – wezwać Starostę osobnym pismem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego powyższą odmową a następnie, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpowiedzi Starosty na to wezwanie (gdyby Starosta nie udzielił odpowiedzi – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa) złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. B.B. odebrał pismo Starosty z [...] marca 2016 r. nr [...] w dniu 11 marca 2016 r. Następnie, jak wynika z akt sprawy, dnia 31 marca 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem organu skargę na odmowę zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Również w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie wykazał uprzedniego wystąpienia do Starosty z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Należy zatem uznać, że skarżący nie dochował jednego z wymogów dopuszczalności skargi, o którym mowa w art. 52 § 3 ppsa. Wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, z pominięciem wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, należy uznać za niewyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 ppsa. Jest to jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 ppsa (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków, wyd. Zakamycze 2006, s. 153). Jednocześnie w obecnym stanie sprawy brak było podstaw do zastosowania cytowanego wyżej zdania drugiego art. 52 § 3 ppsa, gdyż jego treść przewiduje możliwość rozpoznania przez sąd administracyjny skargi w sytuacji, gdy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione z uchybieniem czternastodniowego terminu biegnącego od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności i gdy sąd uzna, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego, a nie w sytuacji, gdy wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa nie zostało wniesione w ogóle – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W związku z powyższym wniesiona skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa została odrzucona.