II SA/Go 380/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat.B I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. na rzecz skarżącego D. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.; dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a., odmówił D.B. wydania krajowego prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 4 maja 2017 r. D.B. –obywatel niemiecki złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B. Organ mając na uwadze art. 4 pkt 2 u.k.p., zwrócił się do Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech celem zbadania czy wnioskodawca nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Federalny Urząd Transportu poinformował, iż wnioskodawca nie jest aktualnie w posiadaniu ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] września 2007 r. został on pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami na okres 2 lat z powodu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Warunkiem odzyskania niemieckiego prawa jazdy jest przy tym pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech, co warunkuje dopuszczenie wnioskodawcy do kierowania pojazdami mechanicznymi po drogach publicznych. Następnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania D.B. polskiego prawa jazdy, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta odmówił wnioskodawcy wydania krajowego prawa jazdy kat. B. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem – art. 4 ust. 3 u.k.p. Kolegium wyjaśniło, iż pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy uregulowane zostały w art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne jego wydania ujęte zostały w art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Starosta wystosował w dniu 10 maja 2017 r. do Federalnego Urzędu Komunikacji za pośrednictwem Europejskiej Sieci Praw Jazdy, zapytanie o informacje dotyczące posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami przez w D.B.. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. niemiecki organ odpowiedział, że: (1) D.B. nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy; (2) występują decyzje w rejestrze ds. zdolności do kierowania pojazdami, które zostają załączone jako załącznik; (3) D.B. może w Niemczech ponownie uzyskać prawo do kierowania pojazdami, gdy przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Kolegium wskazało, że D.B. nie jest w posiadaniu ważnego niemieckiego prawa jazdy. Uprawnienia zostały mu odebrane przez Sąd Rejonowy w dniu [...] września 2007 r. Następnie Kolegium stwierdziło, iż niemieckie prawo jazdy, zgodnie z obowiązującymi w Niemczech przepisami, podlega zwrotowi pod warunkiem przedstawienia odpowiednich orzeczeń medycznych potwierdzających dobry stan zdrowia psychicznego i fizycznego kierującego pojazdem. Do momentu przedstawienia orzeczeń, niemieckie prawo jazdy faktycznie pozostaje zatrzymane. Zdaniem organu odwoławczego oznacza to, że niemieckie prawo jazdy D.B. jest dalej ważne, a pozostaje jedynie zatrzymane z powodu prowadzenia w stanie nietrzeźwości. Strona może je odzyskać po przedłożeniu opinii medyczno-psychologicznej, iż została potwierdzona zdolność do uczestnictwa w ruchu po drogach publicznych. Kolegium wyjaśniło, że art. 12 ust. 1 u.k.p. ma charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania bądź odmowy wydania prawa jazdy. Decyzja wydana na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. ma charakter związany, co oznacza obligatoryjność jej wydania w każdym przypadku, kiedy tylko wnioskodawca spełnia chociaż jedną ze wskazanych przesłanek. W świetle dokonanych ustaleń uznać należało, że strona spełnia warunek wskazany w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., stąd zaskarżona decyzja Starosty jest prawidłowa i nie doszło przy jej wydaniu do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył D.B. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego określonego w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., przez niemające podstaw faktycznych i błędne, w zakresie oceny materialno-prawnej uznanie przez SKO, że ubiegając się o wydanie polskiego prawa jazdy strona skarżąca posiadając na terenie Niemiec uprawnienia do kierowanie pojazdami mechanicznymi wypełnia tym samym negatywną przesłankę określoną w cyt. przepisie, gdy tymczasem z dokumentów załączonych do akt postępowania administracyjnego wprost wynika, że skarżący nie posiada na terenie Niemiec ważnego prawa jazdy, a ponowne uzyskanie przez niego (na terenie Niemiec) uprawnień do kierowania pojazdami może mieć miejsce po wykonaniu i przedłożeniu badań lekarsko-psychologicznych, co tym samym nie sprzeciwia się możliwości ubiegania się o wydanie polskiego prawa jazdy po spełnieniu wymogów określonych w art. 11 u.k.p. Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Starosty do wydania niezwłocznie decyzji uwzględniającej w całości wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi D.B. wskazał, iż z treści przedstawionej informacji organu niemieckiego nie wynika by wobec skarżącego obowiązywał nadal zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, względnie uprawnienia do prowadzenia przez skarżącego pojazdów zostały stronie cofnięte, a wprost przeciwnie wykazane zostało, że orzeczony przez właściwy organ niemiecki ostatni zakaz prowadzenia pojazdów już upłynął i w chwili obecnej strona ma możliwość uzyskania na terenie Niemiec uprawnienia do kierowania pojazdami po spełnieniu na terenie Niemiec wskazanego w informacji wymogu. To od woli strony zależy, czy w okresie ujętym w odrębnych przepisach niemieckich (10 względnie 15 lat) przystąpi ona do wymaganej prawem niemieckim czynności w celu uzyskania ponownie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, czy też w tym okresie z tego prawa zrezygnuje tracąc tym samym możliwość ich uzyskania, co z kolei spowoduje, iż na terenie Niemiec osoba taka będzie musiała od początku przejść drogę do uzyskania prawa jazdy (tak, jakby starała się o nie po raz pierwszy). W ocenie skarżącego w sytuacji faktycznej niniejszej sprawy brak jest przesłanek negatywnych do wydania w Polsce cudzoziemcowi polskiego prawa jazdy, albowiem nie posiada on uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w Niemczech, jak również dokumentu (prawa jazdy) potwierdzającego posiadanie takich uprawnień, a także obecnie nie znajduje się w okresie zatrzymania prawa jazdy, cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a także nie obowiązuje wobec niego jakikolwiek zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując, iż zarzuty skargi stanowią w istocie powtórzenie zarzutów odwołania, do których Kolegium odniosło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2017. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2017. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B. Zasady wydawania w prawa jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978 j.t.), a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym, prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawo jazdy nie znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z pisma Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego wynika, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy na mocy orzeczenia Sądu, który orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy z powodu prowadzenia pojazdu w ruchu drogowym w stanie nietrzeźwości. Skarżący może ponownie uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Jak wynika z załącznika do tego pisma zatarcie kary nastąpiło 10 kwietnia 2017 r. Powyższe informacje wskazują, że skarżący uzyskał prawo jazdy w Niemczech ale jego uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte i mogły być przywrócone dopiero po uprzednim przedłożeniu stosownej opinii lekarsko-psychologicznej. Oznacza to, że wystąpiła sytuacja opisana w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, tj. skarżący uzyskał za granicą prawo jazdy ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało okresowo cofnięte i to do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej. Zatem po upływie 2 lat cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia Sądu, kiedy to skarżący w ogóle nie mógł odzyskać uprawnień do kierowania pojazdami, nadal z mocy obowiązujących przepisów niemieckich trwał okres cofnięcia tych uprawnień, które skarżący mógł odzyskać tylko po spełnieniu warunku w postaci przedłożenia pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej. Jednak jak wynika z załącznika do pisma Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego ten okres czasowego cofnięcia uprawnień zakończył się 10 kwietnia 2017 r. i po tej dacie skarżący może ubiegać się o nowe niemieckie prawo jazdy bez przedstawiania takiej opinii. Wobec powyższego w świetle ustalonych w oparciu o dokument urzędowy – pismo Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego okoliczności faktycznych istniała wprawdzie prawna podstawa do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu wydania polskiego prawa jazdy, którą stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, ale tylko do 10 kwietnia 2017 r. Skoro bowiem po tej dacie skarżący może ubiegać się o ponowne wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech bez przedstawienia pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, to nie ma przeszkód by mógł też, bez spełnienia dodatkowych warunków, ubiegać się o wydanie mu polskiego prawa jazdy. Organy nie przeprowadziły analizy dokumentu Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego pod kątem trwania okresu czasowego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami i nie dysponowały innym materiałem dowodowym z którego wynikałoby, że ten okres cofnięcia uprawnień trwał nadal w chwili orzekania przez organy. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaprezentowane przez organy stanowisko, iż spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest co najmniej przedwczesne, ponieważ zostało przyjęte bez dostatecznego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stanowi to o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co jest niezgodne z wymogami procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a także o podjęciu decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w kwocie 680 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie jednoznaczne ustalenie na podstawie prawidłowo przeanalizowanego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego, czy trwa nadal okres czasowego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami i czy w związku z tym znajduje w jego przypadku zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. ----------------------- # 2