II SA/Go 381/10

Dnia 30 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. M.P. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności córki – P.P.. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał M.P. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na córkę P.P., od [...] grudnia 2009 r. do [...] maja 2013 r. w wysokości 153, 00 zł miesięcznie. Od powyższej decyzji M.P. wniosła odwołanie. Odwołująca się kwestionowała początkową datę, od której przyznane zostało świadczenie, twierdząc, że świadczenia rodzinne oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego powinny być jej przyznane od miesiąca listopada 2009 r. Strona wskazała, że w listopadzie 2009 r. w MOPS uzyskała informację, iż stosowny wniosek należy złożyć wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami. Ponieważ w tym czasie strona oczekiwała na zaświadczenie o tym, że nie pobiera świadczenia w Niemczech, dlatego wniosek 0 przyznanie świadczenie złożyła dopiero po jego uzyskaniu, czyli w grudniu 2009 r. Następnie strona uzyskała informację, że wniosek, można złożyć pomimo braku wszystkich wymaganych dokumentów, które uzupełnione mogą zostać w późniejszym terminie, wówczas prawo do zasiłku ustalane jest począwszy od miesiąca w którym złożony został wniosek. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało M.P. do sprecyzowania żądania zawartego w odwołaniu, poprzez wskazanie od jakiej konkretnie decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji zostało ono wniesione (daty i numery decyzji zostały w wezwaniu wskazane). W piśmie z dnia [...] marca 2010 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie organu drugiej instancji, strona podała, że pismo jest odwołaniem od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odnośnie świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych, jak również jest skargą na Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał na treść pisma strony z dnia [...] marca 2010 r, w którym nie została wymieniona decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji organu drugiej instancji M.P. wniosła skargę. W skardze skarżąca podnosiła argumenty przemawiające za przyznaniem jej świadczeń począwszy od miesiąca listopada 2009 r. W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca wskazała, że skargę złożyła w czterech sprawach, dotyczących zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Nadto skarżąca podała, że odwołanie również dotyczyło wszystkich powyższych decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga była zasadna. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,-w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., albowiem stanowisko organu odwoławczego, iż postępowanie przed tym organem stało się bezprzedmiotowe, było bezpodstawne. Postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego należy ich poszukiwać w treści art. 105 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które podzielić można na przedmiotowe i podmiotowe. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, kierując się treścią odwołania oraz pisma skarżącej z dnia [...] marca 2010 r., precyzującym treść żądania zawartego w odwołaniu, uznał iż wniesione przez stronę odwołanie w istocie nie obejmuje decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji, postępowanie zainicjowane przed organem drugiej instancji, ocenione zostało jako bezprzedmiotowe, co w konsekwencji skutkowało jego umorzeniem na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Takie stanowisko było błędne. Należy zauważyć, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca posługiwała się ogólnymi sformułowaniami - "świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego". Wezwana o sprecyzowanie treści żądania zawartego w odwołaniu, w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca wskazała, iż odwołuje się od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odnośnie świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych, jak również odwołanie jest skargą na Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Stosownie do treści art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DZ.U. z 2006 r. Nr 139 póz. 992), świadczeniami rodzinnymi są świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne. A zatem ustawodawca pod zbiorczym pojęciem "świadczenia rodzinne" ujął m.in. zasiłek pielęgnacyjny, który jest jedną z form świadczenia rodzinnego. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2010 r. dotyczyła przyznania M.P. zasiłku pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na córkę P.P.. W związku z powyższym, analizując treść odwołania oraz pisma skarżącej z dnia [...] marca 2010 r., należy stwierdzić, iż odwołanie dotyczyło również wskazanej powyżej decyzji organu pierwszej instancji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, który – jak wyżej wywiedziono -jest jedną z form świadczeń rodzinnych. Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, iż stanowisko organu odwoławczego odnośnie bezprzedmiotowości postępowania przed tym organem było błędne. Strona wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, dlatego organ winien sprawę rozpoznać merytorycznie. W sprawie, wbrew stanowisku organu drugiej instancji, nie zachodził przypadek braku elementu przedmiotowego postępowania odwoławczego, w postaci braku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Z powyższych względów decyzja organu drugiej instancji, jako sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.