II SA/Go 384/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Wnioskiem [...] H.Z. zwrócił się do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. o wydanie zaświadczenia o odbytym okresie służby wojskowej, cyt.: "w wojsku roboczym [...] 1964 -1965". Wojskowy Komendant Uzupełnień w Z. wydał [...] zaświadczenie nr [...], w którym stwierdził, że H.Z. odbywał zasadniczą służbę wojskową od dnia 31 marca 1964r. do 30 listopada 1964r., od 30 marca1965r. do 26 listopada 1965r., został przeniesiony do rezerwy i w związku z tym posiada uregulowany stosunek do służby wojskowej. Wnioskiem z dnia 10 marca 2008r. H.Z. zwrócił się do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. o wydanie zaświadczenia o treści: cyt." Służyłem w jedn. W. [...]" Postanowieniem z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w Z. odmówił H.Z. wydania zaświadczenia o wskazanej przez niego treści. W uzasadnieniu postanowienia organ administracyjny, powołując się na przepisy art. 217 w związku z art. 218 § 1 k.p.a, §1 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 grudnia 1994r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (DZ.U. 1994r. Nr 136 poz. 707) oraz 1 ust. 1 i 2 Wytycznych Ministra obrony Narodowej z dnia 6 sierpnia 1992r. w sprawie wydawania zaświadczeń dotyczących czasu i miejsca odbytej służby wojskowej (DZ. Rozkazów MON 1992 poz. 37) stwierdził, że na podstawie posiadanej ewidencji wojskowej oraz książeczki wojskowej H.Z. brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. Od powyższego postanowienia H.Z. wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Z. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie wnosił o wydanie zaświadczenia o jego przymusowym zatrudnieniu w ramach zastępczej służby wojskowej, wobec czego w przedmiotowej sprawie wymienione w zaskarżonym postanowieniu przepisy prawa materialnego nie mają zastosowania. Nadto organ wskazał na możliwość sprecyzowania treści żądania wnioskodawcy w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w Z. odmówił H.Z. wydania zaświadczenia o treści: "przymusowym zatrudnieniu w jednostce wojskowej [...] w latach 1964 i 1965". W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w toku postępowania wnioskodawca sprecyzował o jakiej treści zaświadczenie ubiega się, natomiast dokumenty w postaci ewidencji wojskowej oraz książeczki wojskowej, nie dają podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Od powyższego postanowienia H.Z. wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że wskazana przez niego jednostka wojskowa, w zakreślonym przez niego okresie wykonywała polecenie pracy. Postanowieniem [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że z dokumentacji posiadanej przez Wojskową Komendę Uzupełnień w Z. (ewidencja wojskowa, przedstawiona przez zainteresowanego książeczka wojskowa) wynika, że wnioskodawca w okresie od dnia 31 marca 1964r. do dnia 30 listopada 1964r. oraz od dnia 30 marca 1965r. do dnia 26 listopada 1965r. odbywał zasadniczą służbę wojskową w Z. Pułku Obrony Terytorialnej. W związku z powyższym organ przyjął, że H.Z. nie spełnia przesłanek zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (DZ.U. z 2001 r. Nr 60 poz. 622 ze zm.), albowiem nie odbywał zastępczej służby wojskowej w latach 1949-1959 i nie był przymusowo zatrudniony. Od powyższego postanowienia H.Z. wniósł skargę. W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 września 1994r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym żołnierzom zastępczej służby wojskowej (DZ.U. z 2001 r. Nr 60 póz. 622) poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia pieniężnego, a tym samym brak podstaw do wydania zaświadczenia o przymusowym zatrudnieniu. W uzasadnieniu skarżący podał, że został wcielony do wojska i zmuszony do pracy w Batalionach Budowlanych, dlatego spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 126) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145§1 pkt 1"a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Postępowanie o wydawanie zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach art. 217 - 220 k.p.a. Postępowanie to ma charakter uproszczony ze względu na założoną w przepisach szybkość działania organu administracyjnego przy ograniczonym formalizmie czynności oraz szeroką dostępność tego postępowania dla różnych podmiotów. Minimalne rygory proceduralne muszą być w tym postępowaniu zachowane, ponieważ "idzie tu o wystawienie dokumentu, który ma urzędowy charakter i który w myśl art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Taki dokument może mieć istotne znaczenie dowodowe, bowiem przemawia za nim prawne domniemanie prawdziwości. Stosownie do treści art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny dający podstawę żądania wydania zaświadczenia. Kluczowe w określeniu zakresu przedmiotowego stosowania przepisów słowo "zaświadczenie", zostało w doktrynie scharakteryzowane następująco: "w rozumieniu kodeksu, zaświadczenie jest to przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie osoby zainteresowanej". Zaświadczenie, ażeby spełniało wymagania dokumentu urzędowego określone w art. 76 musi być wydane w przepisanej formie i w przedmiocie mieszczącym się w zakresie działania organu, a więc musi to być organ właściwy miejscowo i rzeczowo, (por. Duże Komentarze Becka, B. Adamiak /J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006r., str. 818). W orzecznictwie podkreśla się, że "treścią zaświadczenia musi być jedynie pozytywne załatwienie wniosku osoby ubiegającej się o potwierdzenie faktu lub stanu prawnego. W sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać jedynie orzeczenie odmawiające wydania zaświadczenia"(por. wyrok NSA z 11 stycznia 2000r. l SA/Wr 2709/98 niepublik.). W rozpatrywanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 10 marca 2008r. zwrócił się do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z., o wydanie zaświadczenia o określonej treści. Organ administracyjny w celu wyjaśnienia treści żądania strony, przeprowadził czynności wyjaśniające, w trakcie których skarżący uściślił, że domaga się zaświadczenia o treści: "przymusowym zatrudnieniu jednostce wojskowej 2724 w latach 1964 -1965". Na tę okoliczność sporządzono notatkę urzędową, którą skarżący podpisał. Organ odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej treści, twierdząc, że z posiadanej ewidencji wojskowej oraz przedłożonej przez skarżącego jego książeczki wojskowej wynika, że odbywał on zasadniczą służbę wojskową od dnia 31 marca 1964r. do dnia 30 listopada 1964r. oraz od dnia 30 marca 1965r. do 26 listopada 1965r. w Z. Pułku Obrony terytorialnej ([...]). W aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia karty ewidencyjnej H.Z. oraz jego książeczki wojskowej, z których to dokumentów wynikają dane dotyczące odbycia służby wojskowej przez skarżącego, a potwierdzające okoliczności, o których mowa w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że odmowa wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści znajduje oparcie w dokumentach będących w posiadaniu właściwego w sprawie organu administracyjnego. Należy w sprawie podkreślić istotną okoliczność, że w dniu 26 lutego 2008r. skarżącemu wydane zostało zaświadczenie co do rodzaju i okresu odbycia przez niego służby wojskowej. Pomimo otrzymania zaświadczenia skarżący zwrócił się o wydanie kolejnego zaświadczenia, domagając się potwierdzenia okoliczności przymusowej pracy w ramach odbywania służby wojskowej. Wskazać trzeba wyraźnie, że wydając zaświadczenie organ administracyjny może opierać się jedynie na posiadanych przez siebie dokumentach, albowiem zaświadczenie jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości tego co jest w nim stwierdzone. Wszelka dowolność w stwierdzeniach i nadinterpretacja danych jest niedopuszczalna. W rozpatrywanej sprawie organ nie ustrzegł się jednak uchybień procesowych. Przede wszystkim nie zbadano czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 217 §2 k.p.a. warunkujące wydanie zaświadczenia. Ma to o tyle znaczenie, że kilkanaście dni wcześniej ten sam organ, w oparciu o te same dokumenty, wystawił skarżącemu zaświadczenie. Nadto należy zwrócić na niedopuszczalną formę notatki z dnia 22 kwietnia 2008r.(skreślenia)( k-17 akt administracyjnych), która w takim kształcie włączona została do materiału dowodowego sprawy. Sąd stwierdził, jednak że stwierdzone uchybienia procesowe nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.