II SA/Go 385/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi R.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ l instancji postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], którym to organ nałożył na skarżącą R.Z. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za uchylanie się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. polegającego na : - przeprowadzeniu w budynku mieszkalnym położonym w [...] w terminie 90 dni od daty otrzymania decyzji nr [...] okresowych kontroli stanu technicznego - instalacji gazowych, kontrolę okresową stanu technicznego i przydatności do użytkowania w/w budynku mieszkalnego, jego estetyki oraz otoczenia. Kontrolą tą powinno być objęte badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, - dostarczenie w terminie 60 dni od daty otrzymania decyzji nr [...] ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w [...] wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Postanowienie to organ l instancji wydał na podstawie art. 119 art. 121 § 2 i § 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz.1954 ze zm.). Uzasadniając swoje postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż obowiązek wynikający z decyzji [...] stał się wykonalny z dniem wydania decyzji w trybie odwoławczym. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2006 r. nr [...]. Skarżąca swoją nieobecnością w kontrolach sprawdzających uniemożliwiła zweryfikowanie informacji na temat częściowej realizacji nakazanych czynności. Dotychczasowe działania natomiast wskazują na celowe i uporczywe uchylanie się zobowiązanej od wykonania obowiązku. Wysokość grzywny określono przy uwzględnieniu wszystkich w/w okoliczności skutkujących stwierdzeniem o uporczywym i celowym uchylaniu się R.Z. od wykonania obowiązku. Na to postanowienie R.Z. wniosła zażalenie podnosząc, iż to postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Organowi zarzuciła stronniczość i poświadczenie nieprawdy poprzez twierdzenie, iż jako zobowiązana nie dostarczyła wymaganych dokumentów. Stwierdziła, iż obowiązek nałożony na nią decyzją nr [...] wykonała, a dokumenty dostarczyła organowi l instancji. Dodała także, że uszkodzenia budynku powstały na skutek wybudowania przez sąsiada innego budynku naruszającego konstrukcję jej budynku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż treść obowiązku podlegającego egzekucji określona w sporządzonym przez PINB tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., jest niezgodna ze stanem faktyczno-prawnym w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006r., wskazanej jako podstawa prawna egzekwowanego obowiązku. Zauważyć należy, że decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] w części dotyczącej terminów wykonania obowiązków, a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji. W ocenie organu II instancji wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej bądź jej części rodzi skutek ex tunc, co oznacza iż jej kasacja nie tylko przerywa stan poprzedni sprawy rozstrzygniętej wyeliminowaną decyzją, lecz znosi jej skutki prawne. Dlatego też w obrocie prawnym znajduje się decyzja PINB nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. nie określająca terminów wykonania nałożonego obowiązku. Określenie przez PINB w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji tego organu. Obecnie tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. po stwierdzeniu nieważności decyzji w części nie powinien zawierać terminu jego wykonania, bowiem został uchylony następczym i prawomocnym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej. Powoduje to, iż narusza on w sposób formalny wymagania art. 27 § 1 pkt.3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższa nieprawidłowość powoduje, iż postępowanie organu egzekucyjnego nie może być prowadzone w oparciu o tytuł egzekucyjny w brzmieniu określonym, w dniu [...] listopada 2008 r. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, iż obowiązek wynikający z decyzji nr [...] został przez skarżącą wykonany, organ przywołał treść postanowień PINB z dnia [...] grudnia 2008 r. i WINB z [...] marca 2009 r. o nieuwzględnieniu zarzutów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła R.Z.. W skardze zarzuciła organom zarówno l jak i II instancji łamanie zasady praworządności, tj. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 7 kpa. Przywołała argumenty, na które wcześniej powoływała się w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją administracyjną. Jej zdaniem organy prowadzą postępowanie przeciwko niej, a nie biorą pod uwagę, iż jej sąsiad nielegalnie zabrał część jej nieruchomości pod nielegalną zabudowę, l to jego działanie spowodowało uszkodzenie ściany, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał nakazu rozbiórki i w odwecie nakazał skarżącej dokonywanie okresowych kontroli stanu technicznego i przedkładanie różnych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu, iż zostało wydane z naruszeniem prawa. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), w myśl którego w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ prawidłowo zastosował powyższe przepisy. Rozstrzygnięcie kasacyjne powodujące przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, którego podstawę prawną stanowi art. 138 § 2 różni się od typowego rozstrzygnięcia kasacyjnego tym, że może być zastosowane wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdził istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Organ odwoławczy może wydać orzeczenie kasacyjne i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w l instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w l instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony tylko wyjątkowo, stanowiąc w ten sposób wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna w tym zakresie wykładnia rozszerzająca (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, autorzy: B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2008, wydanie 9, C.H. Beck, str. 625-626). Z uwagi na treść art. 144 kpa powyższe rozważania można odnieść również do postanowień kończących postępowanie w danej instancji. W niniejszej sprawie uchybienie, jakiego dopuścił się organ l instancji, polegało na tym, że określenie przez PINB w tytule wykonawczym egzekwowanego obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji tego organu nr [...] z dnia [...].05.2006 r. Tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. po stwierdzeniu nieważności decyzji w części, nie określa bowiem egzekwowanego obowiązku w sposób tożsamy z pozostającym w obrocie prawnym rozstrzygnięciem powołanej decyzji. Obowiązek ten w części dotyczącej terminu został bowiem uchylony następczym i prawomocnym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej. Z tego względu postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego eliminujące z obrotu prawnego obarczone tego rodzaju wadą rozstrzygnięcie organu l instancji, należy uznać za prawidłowe. Zarzuty podniesione w skardze dotyczyły m.in. ekspertyzy budynku, nielegalnego zaboru przez sąsiada części nieruchomości skarżącej czy też ukrywania przez PINB faktu uszkodzenia budynku skarżącej w trakcie budowy obiektu na sąsiedniej nieruchomości. Powyższe argumenty zostały powołane przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją administracyjną, w stosunku do którego miały one merytoryczne uzasadnienie. W związku z tym, że obecne postępowanie dotyczy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r., którym to Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ l instancji postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru z dnia [...] marca 2010 r., nakładające na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogą być uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Wskazane zarzuty dotyczą istoty sprawy, która została zakończona ostateczną decyzją administracyjną, nie zaś obecnego postępowania. W związku z tym, w niniejszej sprawie, nie mogły one odnieść skutku. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi.