II SA/Go 389/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji B.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – 14 171,16 zł. Wraz ze skargą B.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody związanej z aktualną sytuacją ekonomiczną skarżącego, podając, iż natychmiastowa konieczność zwrócenia środków finansowych będzie skutkowała utratą płynności finansowej po stronie skarżącego i będzie stanowiła zagrożenie bytu jego działalności rolniczej tym bardziej, iż obok przedmiotowego postępowania jednocześnie zostały wydane dwie inne decyzję w tym samym przedmiocie. Skarżący poinformował, iż łączne zobowiązanie wynikające z w/w decyzji wynosi 122.895 zł, co stanowi kwotę dla niego niedostępną. Z kolei w ramach złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i rodzinną. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r. Referendarz WSA w Gorzowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 300 zł, w pozostałym zakresie oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego umożliwia mu uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 300 zł bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W pierwszej kolejności przystępując do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd bada czy akt, którego wstrzymania domaga się skarżąca podlega wykonaniu. Wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które do tego wykonania się nadają. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi, jak również wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności czyli zobowiązanie pieniężne, a zatem niewątpliwie zaskarżony akt podlega wykonaniu i może być przedmiotem ochrony przewidzianej we wspomnianym na wstępie art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zauważyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obydwóch lub jednej z w/w przesłanek, Sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż ocena wskazanych w nim okoliczności pozostaje w gestii Sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadny. Skarżący wskazał we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody związanej z aktualną sytuacją ekonomiczną skarżącego, podając, iż natychmiastowa konieczność zwrócenia środków finansowych objętych przedmiotowa decyzją (a także pozostałymi decyzjami w podobnym przedmiocie) będzie skutkowała utratą przez niego płynności finansowej i zagrażać będzie prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Wprawdzie Sąd ma na uwadze, że świadczenie pieniężne, którego dotyczy zaskarżona decyzja, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże, rozważając skutki zapłaty należności, Sąd wziął pod uwagę jego wysokość, która w rozpoznawanej sprawie wynosi 14 171,16 zł, a wraz z pozostałymi decyzjami ustalającymi kwoty nienależnie pobranych płatności (sprawy o sygn. akt II SA/Go 390/17 i 388/17), kwota zobowiązań wynosi łącznie 122.895 zł. Sąd uznał, iż natychmiastowa konieczność zapłaty takiej kwoty w istotny sposób może wpłynąć na trudności w spłacie bieżących zobowiązań skarżącego, prowadzącego działalność rolniczą i zachwiać jego płynnością finansową. Sąd wziął przy tym pod uwagę fakt częściowego zwolnienia skarżącego od wpisów sądowych od skargi w sprawach: II SA/Go 388-390/17, uzasadnionego sytuacją majątkową skarżącego. W świetle powyższego należało przyjąć, iż obowiązek zapłaty przez skarżącego kwoty zobowiązania objętego zaskarżoną decyzją, przy uwzględnieniu istnienia także innych decyzji w podobnym przedmiocie, mogłaby spowodować dla skarżącego poważne konsekwencje finansowe i powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.