II SA/Go 39/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania H Spółki z o.o., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2014 r., nr [...] nakładającą na Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 24.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na automacie [...] o numerze [...] oraz na automacie [...] o numerze [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. określanej dalej jako u.g.h.). Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika Spółka H z o.o., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze zawarto m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż za zasadnością wniosku przemawiają okoliczności wskazane w treści skargi, a w szczególności brak jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz istotne wątpliwości co do waloru dowodowego opinii biegłego i brak jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badającej. Dodatkowo, strona skarżąca zwróciła uwagę na podobieństwo niniejszej sprawy do spraw rozpatrywanych przez WSA w Poznaniu m.in. pod sygn. I SA/Po 692/12, I SA/Po 693/12, I SA/Po 729/12, I SA/Po 730/12 oraz I SA/Po 108/13, w których sąd orzekł o zasadności skarg oraz uchylił zaskarżone decyzje. Ponadto wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że na dzień 11 grudnia 2014 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości 2.336.414,90 zł, a obecnie wobec Spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wykonanie zaskarżonej decyzji – jak podkreślono – może doprowadzić do utraty płynności finansowej Spółki i skutkować groźbą upadłości, czyli sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez Spółkę sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Dodatkowo wskazano, że Spółka ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków (co uniemożliwia jej zatrzymanie przedmiotowych urządzeń przez Urzędy Celne), ale także ponosząc straty finansowe. Uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową Spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wobec powyższego, Spółka zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia Spółce kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez NSA zainicjowane. Dalsze natomiast nakładanie na Spółkę decyzjami administracyjnymi kar i nie wstrzymywanie ich wykonania grozi Spółce nieodwracalną szkodą. Zdaniem skarżącej oceniając przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) należy stwierdzić, iż chodzi tu nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę, w tym szkodę grożącą Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w Trybunale Konstytucyjnym. Spółka dodatkowo powołała się na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SA/Go 550/14, II SA/Go 551/14 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt I SA/Po 90/14, którymi to orzeczeniami wstrzymano wykonalność zaskarżonej decyzji w tożsamych przedmiotowo sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy wskazać trzeba, że skarżąca Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uzasadniając złożony wniosek powołała się na swą trudną sytuację finansową i konsekwencje finansowe, jakie wiąże za sobą uiszczenie nałożonej kary. Dodatkowo podkreślono, że Spółka ponosi duże straty, a uiszczenie kar pieniężnych, w sytuacji, gdy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową strony i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Na poparcie powołanych twierdzeń przedłożono jedynie listę zapisów kasowych/bankowych dotyczących nałożonych kar na łączną kwotę 2.336.414, 90 zł za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2014 r. oraz oświadczenie Prezesa Spółki dotyczące wysokości uiszczonych dotychczas kar. Należy w tym miejscu podkreślić, że Spółka pomimo wskazania w treści skargi z dnia [...] grudnia 2014 r., jak i w wykazie załączników do niej rachunku zysków i strat za okres od [...].01.2013 r. do [...].12.2013 r., nie załączyła tego dokumentu do skargi. Jednakże Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w podanym okresie Spółka uzyskała przychód w kwocie 48.585.171,55 zł, ponosząc stratę w wysokości 4.029.316,60 zł (vide: akta sprawy o sygn. akt II SA/Go 787/14). Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej. Strona skarżąca nie przedłożyła żadnych innych dokumentów, które rzetelnie pozwoliłyby ocenić jej sytuację finansową (np. sprawozdanie finansowe, wyciągi z rachunków bankowych). Przesłane dokumenty zgromadzone zostały wybiórczo i nie odzwierciedlają aktualnej sytuacji finansowej spółki. Odnosząc się przy tym do poniesionej przez stronę straty, wskazać należy, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, czy też o utracie przez Spółkę płynności finansowej. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony skarżącej. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się bowiem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, składnikach majątku, a także dodatkowo ponoszonych wydatkach. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do twierdzeń strony skarżącej, zgodnie z którymi podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być także szkoda grożąca Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w Trybunale Konstytucyjnym, wskazać należy, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do skarżącego, a nie innego podmiotu. W konsekwencji zatem potencjalna szkoda grożąca ewentualnie Skarbowi Państwa nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku Spółki. Dodatkowo zauważyć należy, że rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie był związany rozstrzygnięciami wydanymi przez inne sądy administracyjne w tożsamych przedmiotowo sprawach. Reasumując stwierdzić należy, iż skoro strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczną szkodę". Skarżąca nie podniosła również argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd uznał, iż strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dalszej części stwierdzić należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne należało zawiesić. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania w tym m.in. przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13 - działając na podstawie art. 193 Konstytucji RP - przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ug.h. są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W uzasadnieniu pytania prawnego podniesiono kwestie skutków braku notyfikacji w aspekcie legalności procesu ustawodawczego, jak również konstytucyjności ograniczeń wprowadzonych przez zaskarżone przepisy. Wskazane pytanie prawne zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14 i nie zapadł w tej sprawie wyrok. Jak wskazano na wstępie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowił podstawę prawną wydania w niniejszej sprawie zarówno decyzji w pierwszej, jak i drugiej instancji. Z tych względów odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na powyższe pytanie będzie miała bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy . Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.