II SA/Go 390/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.G. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. oddalił skargę P.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Dnia 6 września 2016 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna od powyższego wyroku złożona przez pełnomocnika skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W formularzu PPF skarżący podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. P.G. wskazał, że osiąga dochód w wysokości 1.100 zł, a jego żona jest osobą bezrobotną. Nadto oświadczył, że jego dług wynosi ponad 700.000 zł. Skarżący przedstawił ponoszone koszty: energia elektryczna – 200 zł, woda – 100 zł, wyżywienie – 800 zł, opieka lekarska – 200 zł, odzież – 150 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącego i jego żonę (zaświadczenie pracodawcy, decyzja ZUS), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, 3. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu), 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia). 29 września 2016 r. wpłynęło do sądu pismo P.G. w którym wskazał, że uzupełnia wniosek o przyznanie prawa pomocy przedkładając dokumenty potwierdzające uzyskiwany dochód, wyciągi z rachunków bankowych za okres 3 miesięcy, rachunki za utrzymanie domu, rachunki za leki. Należy wskazać, że przedmiotowe dokumenty nie zostały dołączone do pisma. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zważyć trzeba, że P.G. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu, a także rachunków obrazujących ponoszone koszty utrzymania. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). Nie można również pominąć, że na obecnym etapie postępowania sądowego obciąża skarżącego wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że P.G. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.