II SA/Go 391/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "O" Sp. z o.o. na postanowienie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektora Pracy Oddział z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] września 2004r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddział, w punkcie pierwszym postanowienia - nałożył na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "O" grzywnę w kwocie 20.000,00 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) i wezwał do jej uiszczenia w terminie do dnia [...] października 2004r. na wskazany rachunek bankowy, w punkcie drugim postanowienia - wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2004r. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 119 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. Nr 110, poz. 968 z 2002 r. ze zm.). Od ww. postanowienia spółka "O" wniosła zażalenie do Okręgowego Inspektora Pracy. W zażaleniu spółka podnosi, że obowiązek wypłaty zaległych wynagrodzeń pracownikom objęty tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2004r., nie może zostać wykonany, ponieważ spółka ta jest w trakcie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu. Według twierdzeń skarżącej spółki przepisy prawa upadłościowego zawierają regulacje zakazujące wypłatę zaległych wynagrodzeń pracowniczych. Odnośnie orzeczonej grzywny w celu przymuszenia skarżąca stwierdza, że jest zbyt wysoka i nie znajduje odniesienia do stanu faktycznego sprawy. Postanowieniem z dnia [...] października 2004r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Pracy z dnia [...] września 2004r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie stanowi przeszkody dla prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powołując się na przepisy Prawa upadłościowego, organ administracyjny wyjaśnia, że przywołane przez skarżącą zakazy wypłat dotyczą sytuacji po ogłoszeniu upadłości lub prawomocnego zatwierdzenia układu, do czego-w przypadku skarżącej-jeszcze ni e doszło. Dlatego-jak stwierdza organ- postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie, do czasu uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ, może być kontynuowane. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wysokości grzywny w celu przymuszenia, organ administracyjny prezentuje pogląd, że wysokość jednorazowo nakładanej grzywny w celu przymuszenia, przy zachowaniu warunku nieprzekroczenia jej górnej granicy, leży w zakresie swobodnego uznania organu administracyjnego. W ocenie organu warunek ten został przez organ spełniony, a wysokość nałożonej grzywny przymuszającej w kwocie 20.000, 00 zł, przy możliwym jej wymiarze wynoszącym maksymalnie - 25.000,00 zł, nie można uznać za wygórowaną. Spółka z o.o. "O" złożyła skargę. W skardze skarżąca podnosi te sami argumenty, jakie zawarła w odwołaniu, a dotyczące zakazu wypłat zaległych wynagrodzeń pracowniczych w toku postępowania układowego oraz kwestionuje wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia, twierdząc że jest zbyt wysoka. Skarżąca zarzuca, że wysokość wymierzonej grzywny stanowi 30% zaległych wynagrodzeń pracowniczych, objętych tytułem wykonawczym, co świadczy o tym, że grzywna jest wysoka. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zarzuty skargi okazały się w części zasadne. W dniu [...] września 2004r. Państwowy Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy wystawił przeciwko spółce z o.o. "O" tytuł wykonawczy nr [...]. Tytuł wykonawczy wskazywał obowiązek wypłaty pracownikom spółki wynagrodzenia za pracę w okresie od sierpnia 2003r. do kwietnia 2004r., w sumie - kwotę 76.023,83zł. Tytuł zawiera pouczenie co do możliwości i podstaw złożenia do niego zarzutów. Tytuł zawiera również klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2004r. środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, został na skarżącą spółkę nałożony. Postanowienie to zawiera pouczenie, że zobowiązanemu przysługuje prawo złożenia na to postanowienie zażalenia, natomiast w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów i zażalenia. W piśmie z dnia [...] września 2004r. pt. "odwołanie od postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] września 2004r." skarżąca wyraźnie wskazała, że zaskarża postanowienie o nałożeniu grzywny. Tym samym pismo to stanowi zażalenie, o którym mowa w art. 122 par. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednak w treści zażalenia skarżąca przytacza argumenty, które w istocie zmierzają do podważenia zasadności prowadzenia egzekucji w tej sprawie. Skarżąca twierdzi bowiem, że ze względu na to, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu, dlatego wobec skarżącej istnieje zakaz regulowania zobowiązań finansowych, a konkretnie zaległości z tytułu wynagrodzeń pracowniczych objętych tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2004r. A zatem skarżąca przytacza argumenty, które należy traktować jako zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a które nie mogą być uwzględnione w trybie rozpatrywania zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W zażaleniu skarżąca kwestionuje również wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia, twierdząc, że jest zbyt wysoka. Zgodnie z treścią art. 121 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2002r. nr 110 poz. 968) każdorazowo nałożona grzywna w celu przymuszenia nie może przekraczać - w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadąjących osobowości prawnej (skarżąca jest osobą prawną) kwoty - 25.000,00 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty - w stosunku do osób prawnych i jednostek nieposiadąjących osobowości prawnej - 100.000,00 zł. Ustawa określa jedynie górną granicę kwotową grzywny w celu przymuszenia, nie określa natomiast dolnej granicy grzywny. Słusznie zatem organ administracyjny II instancji podnosi, że konkretnie wymierzona grzywna, a w szczególności jej wysokość, opiera się na instytucji uznania administracyjnego. Organ II instancji nie ustosunkował się jednak do tej części zażalenia, które podważa wysokość nałożonej grzywny. Organ administracyjny w tej kwestii wypowiedział się lakonicznie, ograniczając się do stwierdzenia, że wysokość wymierzonej grzywny leży w zakresie swobodnego uznania organu administracyjnego. Instytucja uznania administracyjnego nie oznacza dowolności w orzekaniu przez organ administracyjny. Przesłanki podjęcia takiej, a nie innej w swej treści decyzji, powinny znaleźć odzwierciedlenie w wydanym orzeczeniu. Brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia czym kierował się organ, uznając za celowe wymierzenie grzywny w kwocie 20.000,00 zł, bez odniesienia się do argumentacji strony wskazującej, iż stanowi ona prawie 30 % należności objętej nakazem oraz powołującej się na aktualną-trudną kondycję finansową spółki, stanowi naruszenie art. 107 par. 2 i 3 k.p.a. oraz może wskazywać na dowolność organu w ocenie dolegliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Tymczasem z ogólnej zasady stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, sformułowanej w art. 7 par. 2 ww. ustawy, wynika że w sytuacji gdy ustawodawca pozostawił organowi w pewnych granicach możliwość swobody co do wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia powinnością organu jest odpowiednie jej wyważenie, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy. Wyżej opisane uchybienia organu administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego - na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) Sąd skargę uwzględnił.