II SA/Go 393/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi F.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi S.Ż. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. z 2012 r., poz. 647) oraz art. 104 k.p.a. ustalił dla E.W. warunki zabudowy dotyczącej inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z dopuszczeniem dla każdego z nich budynku garażowego, gospodarczo-garażowego lub rzemieślniczego (warsztatowego) wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu oraz budową drogi wewnętrznej na działce nr [...] ze zjazdem z drogi gminnej ul. [...], określając warunki zabudowy i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy na podstawie przepisów odrębnych, określając linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczonej na mapie w odpowiedniej skali. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, ze z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wystąpił E.W., który to wniosek zawierał elementy określone w art. 64 ust. 1 i art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przeprowadzona analiza i ocena stanu faktycznego i prawnego, wykazała, że teren ten może być przeznaczony pod wskazaną inwestycję. Przed wydaniem decyzji dokonano niezbędnych uzgodnień jej projektu z podmiotami o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków – w odniesieniu do obszarów objętych ochroną konserwatorska, jak również Starostą w zakresie ochrony gruntów rolnych). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. w oparciu o przepis art. 113 § 1 k.p.a. organ I instancji sprostował z urzędu jako oczywistą omyłkę w zaskarżonej decyzji numeracje działek (k. 128 akt administracyjnych). Od powyższej decyzji odwołanie wniósł F.R., domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia w części odnoszącej się do zabudowy działki oznaczonej nr [...], poprzez: - przesunięcie terenu inwestycji, w tym linii zabudowy w kierunku północnym na odległość co najmniej 12 metrów od krawędzi obecnej drogi na dz. nr [...] od granicy dz. nr [...], - wyznaczenie drogi lub przygotowanie terenu do wyznaczenia drogi na dz. nr [...] w linii prostej, - "nietraktowanie drogi wyznaczonej z mych własności z naruszeniem prawa jako docelowej", gdyż toczy się postępowanie sądowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 647, zwanej dalej "u.p.z.p."). W myśl art. 6 ust. 2 ustawy, co do zasady każdy ma prawo w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) o ile nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 u.p.z.p.). Wniosek o ustalenie warunków zabudowy stosownie do wymienionych przepisów winien zawierać: 1) określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000; 2) charakterystykę inwestycji, obejmującą: a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów, b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej, c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Analizując wniosek o ustalenie warunków zabudowy z dnia [...].04.2012r., zmieniony w dniu [...].11.2012 r. (w zakresie wyłączenia z planowanej inwestycji gazu) organ II instancji stwierdził, że wniosek ten jest zgodny ze wskazanym wyżej przepisem. Stosownie do art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. organ prowadzący postępowanie w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) wyniki analizy zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie teren analizowany wyznaczony została w sposób prawidłowy. Warunki zabudowy wyznaczone w oparciu o sąsiednią zabudowę odpowiadają regułom określonym w § 4 – 7 rozporządzenia. W odniesieniu do linii zabudowy uznać należy, iż została ona wyznaczona prawidłowo, zgonie z zasadami określonymi w cytowanym § 4 rozporządzenia i organ w ramach przyznanego władztwa planistycznego miał prawo do ustalenia takiej linii zabudowy. Bezspornym jest również, ze działka nr [...] stanowi drogę gminną, co oznacza, że wnioskowana nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniósł F.R., wnosząc: 1. o uwzględnienie skargi w części przesunięcia linii zabudowy z 5 m. na 12 m. naprzeciwko działek oznaczonych nr [...], nr [...]; 2. zwrot działki nr [...] oznaczonej jako działka gminna na jego rzecz, która wyznaczona została z naruszeniem prawa z jego nieruchomości. W uzasadnieniu podtrzymał on argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazując przede wszystkim na konfliktowe zachowanie właściciela działki oznaczonej nr [...] oraz bezkrytyczną akceptację jego działań budowlanych przez organy. W ocenie skarżącego wymieniona droga nie spełnia właściwych warunków do jej użytkowania wobec podwyższenia jej poboczy i budowę skarpy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie, że nie zawiera ona żadnych konkretnych zarzutów w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, a podnoszone przez skarżącego kwestie i argumenty w tym szeroki opis konfliktu sąsiedzkiego nie są bezpośrednio związane z przedmiotem prowadzonego postępowania, w tym również w odniesieniu do zawartego w skardze żądania zwrotu działki nr [...]. Na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski skarżącego stwierdzając nadto, iż wyznaczona na planie droga jest zbyt wąska, aby skarżący mógł swobodnie dojeżdżać do swojej nieruchomości, dlatego też chciałby aby wyznaczona została nowa droga. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Uczestnik postępowania E.W. wniósł o oddalenie skargi wskazując na prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ, zaprzeczając jednocześnie by skarżący w jakikolwiek sposób miał ograniczony dojazd do swoich działek. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ponadto w skardze nie znalazły się żadne zarzuty dotyczące wadliwych bądź niekompletnych ustaleń faktycznych. Dlatego organy administracji zasadnie orzekały w oparciu o tak ustalony stan faktyczny. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powodował, że ustalenie warunków zabudowy i zasad zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy, dla zamierzeń inwestycyjnych zgłoszonych we wniosku E.W. wymagał wydania decyzji. Takiej decyzji wymagają bowiem przedsięwzięcia pociągające za sobą zmianę zagospodarowania terenu (art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu), do jakich niewątpliwie należy planowana budowa pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej. Zgodnie z dyspozycją art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2. teren ma dostęp do drogi publicznej; 3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W myśl art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu, decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Spośród tych uzgodnień koniecznymi w niniejszej sprawie ze względu na jej przedmiot były uzgodnienia o jakich mowa w art. 53 ust. 4 tj. uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków – w odniesieniu do obszarów objętych ochroną konserwatorską, jak również ze Starostą w zakresie ochrony gruntów rolnych. W sprawie zostały również łącznie spełnione warunki o jakich mowa w przytoczonym art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu. Wykazała to analiza przeprowadzona w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której wynik - w postaci części tekstowej i graficznej - stanowi załącznik do decyzji organu I instancji i integralną jej część. Ustalone na podstawie tej analizy parametry nowej zabudowy nie budzą wątpliwości Sądu. Podkreślenia wymaga także, że parametry nowej zabudowy zostały ustalone na podstawie wyników, sporządzonej przed wydaniem decyzji analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, i w granicach obszaru, określonego w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Organ orzekający prawidłowo uznał, że wyniki analizy w zakresie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania, dokonanej w analizowanym terenie (wyznaczonym wokół nieruchomości objętej wnioskiem) wskazują, że znajdująca się w jego granicach zabudowa mieszkaniowa pozwala na określenie dla projektowanego budynku wymagań w zakresie kontynuacji funkcji, gabarytów, formy architektonicznej, wskaźników zabudowy oraz linii zabudowy. Organ wyznaczył obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki ( część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd tzn. od strony ul. [...] i wynosi 210 m. z każdej strony. Spośród ustalonych parametrów nowej zabudowy wątpliwości nie budziło ustalenie cech zabudowy takich jak geometria dachu, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, szerokość elewacji frontowej, gdyż wyznaczono je na podstawie istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich i w ramach średnich parametrów tej zabudowy, co przewidują przepisy § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 i § 8 rozporządzenia w/s wymagań nowej zabudowy. Odnośnie pozostałych parametrów, tj. linii nowej zabudowy i wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki, organy administracji zastosowały te przepisy rozporządzenia w/s wymagań nowej zabudowy, które pozwalają ustalić wymagane parametry nowej zabudowy bez nawiązywania do istniejącej na działkach sąsiednich zabudowy lub przy braku jednoznaczności danej cechy tej zabudowy. Sposób ustalenia tych parametrów został omówiony w treści analizy, a także w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Odnośnie zarzutu naruszenia prawa własności skarżącego (postępowanie przed sądem cywilnym) poprzez domaganie się zwrotu działki oznaczonej nr [...] w istocie stanowiącej drogę gminną podnieść należy, że każdy ma prawo do zagospodarowania nieruchomości, do której ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Naruszenie interesu publicznego oraz osób trzecich musi wynikać z naruszenia konkretnego przepisu prawa. Jak wyżej wskazano, ochrona uzasadnionych interesów właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji, znajdzie pełną konkretyzację na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. W sprawie niniejszej, dotyczącej ustalenia warunków zabudowy nie można uznać, aby określone w decyzji warunki naruszały wskazane przez skarżącego prawa. Inwestor uzyskując decyzję o warunkach zabudowy otrzymuje jedynie ogólną informację, że możliwa jest realizacja określonego rodzaju inwestycji na objętej wnioskiem działce. Decyzja taka jest jedynie wstępnym aktem, który nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, a w efekcie do podejmowania czynności, które mogą doprowadzić do naruszenia interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim sprawa nie jest objęta przepisami prawa budowlanego, a więc w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego lub przepisami szczególnymi w razie braku tego planu (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 1998 r., IV SA 1584/96, Lex nr 39203). Należy ponadto wyrazić pogląd, że ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie może dotyczyć hipotetycznych stanów faktycznych, które mogą zaistnieć na sąsiadujących działkach tych osób w przyszłości. Dlatego podane w skardze zamierzenia F.R. co do należącej do niego nieruchomości sąsiadującej od wschodu z przedmiotową nieruchomością, jako świadczące co najwyżej o interesie faktycznym skarżącego nie, mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Jak to bowiem wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 2 kwietnia 1998 r., IV SA 1035/97, LEX nr 45736, wśród podstawowych elementów podlegających ocenie organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, należy (...) wziąć pod uwagę ochronę interesów osób trzecich, które należy rozumieć jednak jako ochronę interesów prawnych, a nie interesów faktycznych. Nie zawsze zakresy tych pojęć pokrywają się, co w praktyce rodzi nieporozumienia i niezadowolenia stron. Najczęściej przy tym interesy faktyczne stron są szersze niż interesy prawnie chronione. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wskazują, że teren na którym ma być realizowana inwestycja ma dostęp do drogi publicznej – z drogi gminnej ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż właścicielem przedmiotowej działki jest Gmina. Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że skoro treść decyzji o warunkach zabudowy określa art. 54 ustawy o zagospodarowaniu, to organ nie może wprowadzić do takiej decyzji ustaleń niemających oparcia w wyraźnie wskazanej normie prawnej. Organ nie może więc zmienić roli, jaką ustawodawca przypisał omawianym decyzjom, poprzez ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu innych niż te, które wynikają z norm prawa powszechnie obowiązującego. W szczególności organ nie ma uprawnień kształtujących. Decyzje o warunkach zabudowy mają charakter deklaratoryjny, nie konstytuują żadnych praw czy obowiązków nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może mieć miejsce tylko w takim zakresie, w jakim nie wkracza w kognicję organów architektoniczno-budowlanych. Może dotyczyć tylko tych kwestii, które są przedmiotem regulacji decyzji o warunkach zabudowy, a jej zakres nie może być szerszy niż przedmiot tej decyzji. Zakres konkretyzacji ochrony interesów osób trzecich nie może być bowiem większy niż konkretność osnowy decyzji o warunkach zabudowy, która rozstrzyga tylko o tym, czy planowane zamierzenie inwestycyjne jest dopuszczalne na konkretnym terenie. Nadto trafnie organ wskazał, że na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszoplanowe znaczenie ma kwestia naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącego, związana z jego sferą praw i obowiązków. W świetle wskazanych wyżej okoliczności takiego naruszenia nie da się stwierdzić. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszelkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że kontroli sądowej podlega sprawa, zatem obie wydane w sprawie decyzje wraz z stanowiącą ich część analizą graficzną i tekstową. Przeprowadzona w perspektywie art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, nie narusza bowiem przepisów proceduralnych związanych z ustalaniem i oceną stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów materialnych na podstawie, których nastąpiła analiza przedmiotowego terenu oraz wydane zostało pozytywne dla inwestora rozstrzygnięcie, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdzono również wystąpienia przesłanek kwalifikowanych skutkujących uchyleniem decyzji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę O wynagrodzeniu pełnomocnika wyznaczonego dla strony skarżącej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu o przed sądami administracyjnymi i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.)