II SA/Go 395/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.C. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowa wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym dot. wymeldowania odrzucić skargę Pismem z dnia 1 grudnia 2004 r. (data stempla pocztowego) E.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2004 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich od udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania synów z lokalu mieszkalnego. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów. Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania niniejszej skargi. Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie Wojewody, który orzekając w trybie zażaleniowym, na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika organu administracji publicznej. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 141 § 1 i 142 Kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę administracyjną. Tryb wyłączenia pracownika lub organu od udziału w postępowaniu w sprawie regulują przepisy art. 24 - 27 Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie przewidują, aby na postanowienie incydentalne w tym zakresie przysługiwało zażalenie. Zgodnie zatem ze wskazaną wyżej normą prawną należy stwierdzić, iż postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich od udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania synów z lokalu mieszkalnego, nie podlegało kontroli instancyjnej, a zawarte w tym zakresie pouczenie było błędne. W myśl przepisu art. 141 Kpa, strona postępowania w przedmiocie wymeldowania może podważyć jego prawidłowość jedynie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji kończącej to postępowanie. Jednocześnie należy wskazać, iż fakt, że organ pierwszej instancji pouczył stronę o możliwości zaskarżenia postanowienie z dnia [...] września 2004 r., nie oznacza, że od tego postanowienia przysługiwało skarżącej zażalenie. Samo pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia takiego uprawnienia nie tworzy. Zatem, skoro brak było normy prawa pozytywnego, która dopuszczałaby zaskarżenie zażaleniem postanowienia o odmowie wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu administracyjnym, to Wojewoda jako organ odwoławczy, winien stwierdzić niedopuszczalność zażalenia skarżącej (art. 134 w zw. z art. 144 Kpa). Stanowisko takie zostało także zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2001 r. sygn. akt l SA/Gd 170/00, Lex 76083. Niezależnie od powyższych okoliczności, przystępując do rozpoznania skargi sad administracyjny zobowiązany jest zbadać jej dopuszczalność, gdyż zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w razie jej niedopuszczalności skargę odrzuca się bez merytorycznej oceny jej zasadności. Przez dopuszczalność skargi sensu stricto należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe tzn. określenie jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Jednym z warunków formalnych skutecznego złożenia skargi w tym rozumieniu jest więc złożenie skargi od aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W myśl przepisów art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te są powołane wyłącznie do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych, tj. spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych przewidzianych ustawami szczególnymi. Jednocześnie w art. 3 § 2 ww. ustawy ustawodawca zastrzegł, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Oceniając zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r., pod kątem dopuszczalności jego zaskarżenia do sądu administracyjnego, należy wskazać, że nie należy ono do ww. kategorii form działania administracji publicznej poddanych samodzielnej kontroli sądowoadministracyjnej. W ocenie Sądu nie mieści się ono w szczególności w katalogu postanowień określonym w przepisie art. 3 § 2 pkt 2 ww. ustawy. Postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy administracyjnej dotyczącej wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie kończy bowiem postępowania w tej sprawie, lecz jest rozstrzygnięciem incydentalnym, nie służy na nie także zażalenie. Nie jest to również postanowienie rozstrzygające sprawę administracyjną co do istoty, w rozumieniu tego przepisu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie utrwalany jest bowiem pogląd, że co do zasady, każda sprawa administracyjna musi zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej (niezależnie od nazwy aktu prawnego), tego typu postanowienia występują wyjątkowo, np. gdy przepis szczególny tak stanowi. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie może stanowić przedmiotu samodzielnej skargi do sądu administracyjnego, co nie ogranicza prawa skarżącej do poddania postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika, kontroli zarówno organu administracji publicznej drugiej instancji (w odwołaniu od decyzji administracyjnej w przedmiocie wymeldowania), jak i sądu administracyjnego (po wyczerpaniu trybu zaskarżenia w toku instancji). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.