II SA/Go 396/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Inspektor Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. W.R. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego męża S.R.. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy - Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 16, art. 19 ust. 4, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zmianami) oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) przyznał zasiłek pielęgnacyjny S.R. od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 31 lipca 2010 r. w wysokości 153 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż strona legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a przedmiotowe świadczenie pobierała już wcześniej w okresie od 1 września 2005 r. do 31 marca 2008 r., bowiem do tej daty ważne było poprzednie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S.R., w którym zakwestionował rozstrzygnięcie organu l instancji, domagając się przyznania mu przedmiotowego świadczenia od 1 kwietnia 2008 r. tj, od dnia ustania pobierania poprzedniego zasiłku pielęgnacyjnego powołując się na treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2008 r. ([...]) Nadto podniósł on, że nie został pouczony o treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ powołał się na treści art. 107 § 1 kpa, a ponadto stwierdził, że organ nie ma obowiązku cytowania w decyzji wszystkich przepisów prawa dotyczących sprawy. Oprócz podstawy prawnej przyznania świadczenia występuje jedynie obowiązek pouczenia o środkach odwoławczych. Skargę na powyższą decyzję wniósł S.R., który przytoczył stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od daty ustania pobierania poprzedniego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zgodnie z dyspozycją, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269, ze zm.) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd, władny jest to uczynić a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta uchybia prawu. W myśl przepisu art. 133 p.p.s.a. podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Na wstępie należy zaznaczyć, iż na podstawie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż w myśl utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zaniechanie przez organy administracji publicznej uzasadnienia swoich decyzji, odnoszącego się do wszystkich zarzutów powoduje wadliwość tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77 § 1, 80 i 107§1 kpa. Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu l instancji. Skarżący istotnie wskazał, iż nie została mu wyjaśniona treść art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), ale wniósł też o zmianę decyzji organu l instancji i o przyznanie mu wnioskowanego świadczenia od ustania poprzednio przyznanego, czyli od dnia 1 kwietnia 2008 r. Należy mieć na uwadze, iż brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony prowadzi do wytworzenia u stron przeświadczenia, że organ załatwił sprawę bez uwzględnienia całokształtu okoliczności, a więc nierzetelnie. Nie można oczekiwać, że Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję wyręczy organ administracji, bowiem Sąd sprawując kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może zastępować organu w działaniach, do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać za organ orzekający wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 11.07.2001 r., sygn. IV SA 703/99, LEX 51234). Tylko uzasadnienie decyzji spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że organ drugiej instancji rzeczywiście dokonał kontroli wcześniejszej decyzji ostatecznej pod względem rażącego naruszenia prawa i że prowadzone przez organ odwoławczy postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Między uchybieniem procesowym polegającym na pominięciu rozpoznania zarzutu skarżącego a wydaną decyzją zachodzi związek przyczynowy, gdyż zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Wskazać należy, iż w myśl art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania, ale taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skoro więc skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji bowiem nie zgadzał się z okresem na jaki przyznano mu zasiłek pielęgnacyjny, to organ odwoławczy winien się do tego argumentu odnieść. Jeżeli zarzut podniesiony przez skarżącego okazałby się trafny, to uzyskałby dodatkowo przedmiotowe świadczenia za wsteczny okres 3 miesięcy. Ocena czy w takiej sytuacji naruszenie prawa miało charakter rażącego należy do organu. Ponadto organ powinien mieć na względzie zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych jakie nastąpiły po wejściu w życie ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456). W ustawie tej brak jest zapisu, że przy wydawaniu decyzji bierze się pod uwagę stan prawny na dzień składania wniosku, czyli organy winny stosować przepisy ważne na dzień wydawania rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia orzeczenia organu II instancji praktycznie ograniczyła się jedynie do przytoczenia treści przepisu art. 107 § 1 k.p.a., bez odniesienia się do zawartej w odwołaniu argumentacji skarżącego. Koniecznym jest dodatkowo wskazanie, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji, ze względu na swą lakoniczność nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 Kpa. Stwierdzony przez Sąd stan sprawy pozostaje w rażącej sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Wydane orzeczenie, poza naruszeniem wskazanych konkretnych przepisów procedury administracyjnej (art. 107, art. 138), naruszyło również zasady ogólne postępowania administracyjnego wynikające z przepisów art. 7, 8, 11, 15 k.p.a. W ocenie Sądu wskazana decyzja z dnia [...] marca 2009 r. wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.