II SA/Go 397/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu dnia 4 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia [...] maja 2012r. J. i Z.D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. w przedmiocie orzeczenia o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Sąd odrzucił skargę Z.D.. W tej samej dacie Przewodniczący Wydziału II wyznaczył w niniejszej sprawie termin rozprawy na dzień 10 października 2012r. Z uwagi na powyższe, sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 17 września 2012r. zawiadomił J.D. o wyznaczonym terminie rozprawy, a ponadto pouczył, że: 1. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. 2. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która z powodu pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, Sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczy odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 140 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 3. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu (art. 83 § 2 P.p.s.a.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji. 4. W razie uwzględnienia skargi Sąd sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron. Powyższe zawiadomienie doręczono skarżącej dnia 18 września 2012r. Skarżąca na rozprawę nie stawiła się. Po przeprowadzeniu rozprawy, wyrokiem z dnia 10 października 2012r. Sąd oddalił skargę J.D.. Skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2012r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wskazanego powyżej wyroku. Wniosła również o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. J.D. podniosła, iż "z braku stosownego pouczenia" była przekonana, że "odpowiedź otrzyma listownie z urzędu". Ponieważ nie otrzymała sentencji wyroku nie występowała również o jego uzasadnienie. Dnia 19 listopada 2012r. skarżąca telefonicznie dowiedziała się o stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z dyspozycją art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, a we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, przy czym uchybienie to musi powodować dla strony negatywne skutki w zakresie postępowania sądowego. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998r. (sygn. akt IV SA 1153/96) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym, bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie, bądź innych na poważne straty majątkowe. Odnosząc się do stanowiska J.D., zwracającej uwagę we wniosku na brak stosownego pouczenia ją przez Sąd, wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W niniejszej sprawie, nie można przyjąć, że Sąd naruszył powołany powyżej przepis. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżąca została bowiem pouczona o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, oraz że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Skarżąca została również poinformowana, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Z informacji zawartej w wymienionym zawiadomieniu wynikało zatem, że w razie nieobecności strony na rozprawie może zostać wydany wyrok. Skarżąca miała więc świadomość, że jeżeli na rozprawie zaplanowanej na dzień 10 października 2012 r. zapadnie wyrok oddalający skargę, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku należy wnieść w terminie 7 dni. W ocenie Sądu błędne przekonanie skarżącej, że "odpowiedź otrzyma listownie z urzędu" nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu. J.D., prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, przy dochowaniu minimum staranności mogła dowiedzieć się o treści zapadłego w dniu 10 października 2012 r. wyroku oraz o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Taką informację skarżąca mogła powziąć choćby na drodze telefonicznej, skoro dobrowolnie skorzystała z przysługującego jej prawa nieuczestniczenia w rozprawie. Wymaga również podkreślenia, że bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia z Sądu o terminie rozprawy, mając wątpliwości, jak sformułowanie pouczenia rozumieć skarżąca dużo wcześniej mogła zadzwonić do Sądu i taką krótką informację w tym zakresie od pracownika Sądu uzyskać. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o swoje interesy w postępowaniu toczącym się przed tutejszym Sądem, której można było wymagać przez wzgląd na etap, na jakim postępowanie to się znajdowało. Uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.