II SA/Go 401/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 7 czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga Ł.S., a następnie 21 czerwca 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości 2.000 zł (brutto). Podał, że posiada córkę, którą wychowuje wraz z narzeczoną A.C. z którą mieszka w domu jej rodziców. Skarżący wskazał, że ciąży na nim obowiązek opłacania części rachunków domowych i wyżywienia rodziny. Ponosi także znaczne wydatki związane z podróżowaniem do miejsca pracy, które oddalone jest o 50 km od miejsca zamieszkania. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2010 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanych dowodów za okres ostatnich trzech miesięcy 2. przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 05/2010 do 07/2010 Powyższe wezwanie został doręczone skarżącemu 14 lipca 2010 r. Skarżący nie uzupełnił jednak wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie Ł.S. nie uzupełnił zgodnie z wezwaniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych, co stanowi istotny element w ocenie jego zdolności płatniczych. Nie przedstawił także zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanych dochodów. Tym samym nie jest możliwe dokonanie prawidłowej, wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Nie można także tracić z pola widzenia, że wpis od skargi w niniejszej sprawie jest niewielki, wynosi bowiem 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 21, poz. 2193 ze zm.). Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącego wydatków, należy uznać, iż jest on w stanie poczynić pewne oszczędności, które może przeznaczyć na pokrycie wpisu od skargi. W literaturze zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że Ł.S. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.