II SA/Go 403/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M.J. kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote 80/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 października 2004r. M.J. złożyła do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o wypłatę świadczenia w formie renty socjalnej od 01 stycznia 2003r. do 01 września 2004r. W uzasadnieniu wniosku podała, iż do grudnia 2002r. pobierała rentę socjalną z Ośrodka Pomocy Społecznej. Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie w dniu [...] grudnia 2002r. w którym uznał skarżącą za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim. Tego rodzaju orzeczenie nie uprawniało do otrzymania renty socjalnej. Od tego orzeczenia skarżąca złożyła odwołanie . W związku z wyrokiem Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] kwietnia 2004r. – Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do grudnia 2004r. Zdaniem skarżącej na dzień 01 stycznia 2003r. była osobą uprawnioną do renty socjalnej. Skarżąca posiada orzeczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2004r. o całkowitej niezdolności do pracy. W związku z tym wnioskiem w dniu [...] listopada 2004r. Kierownik Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wydał decyzję Nr [...] w której odmówił przyznania renty socjalnej od 01 stycznia 2003r. do 01 września 2004r. W uzasadnieniu podano, że po dniu [...] grudnia 2002r. tj. od wydania decyzji odmawiającej przyznanie z pomocy społecznej renty socjalnej, skarżąca nie składała wniosku o wypłatę tego świadczenia. Podano również, że od [...] października 2003r. renta socjalna wypłacana jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych – zgodnie z ustawą z 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej. Wskazano, że renta socjalna nie mogła być wypłacona w okresie od 01.012003r. do 01.09.2004r. bowiem świadczenie pieniężne przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca w którym złożono wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W złożonym odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podano, że skarżąca nie zgadza się z decyzją, jest uprawnioną do renty socjalnej od 01.01.2003r. Podano również, że nie składała wniosku o ponowne przyznanie renty ponieważ przez cały czas oczekiwała a decyzję z sądu. W dniu [...] listopada 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako przedmiot rozstrzygania określono odmowę przyznania renty socjalnej od 01.10.2003 do 01.09.2004r. W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...].09.2003r. Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej był właściwym rzeczowo w sprawie renty socjalnej, po tym dniu – zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej – przyznanie i wypłata tego świadczenia dokonywana jest przez jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwą ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o rentę socjalną. Do dnia 30.09.2003r. skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o rentę. Wobec powyższego nie było podstaw do przyznania świadczenia w postaci renty socjalnej. Podano również, że przyczyny z powodu których skarżąca nie złożyła wniosku mają drugorzędne znaczenie. Skarżącą w złożonej skardze wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przyznanie prawa do renty od 01.01.2003r. W uzasadnieniu podano, że wniosek o przyznanie renty socjalnej nie został złożony gdyż nie miała w tym okresie wymaganego orzeczenia o niepełnosprawności, więc odmówiono by jej przyznania renty. Dopiero gdy uzyskała odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności wystąpiła z takim wnioskiem. Zdaniem skarżącej ścisłe trzymanie się procedury narusza prawo do życia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie podnosząc argumentację z decyzji. Podano również, że w dacie [...].10.2004r. (tj. w dniu złożenia wniosku) Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej nie był właściwy do rozpatrywania spraw dotyczących przyznania renty socjalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Na mocy cytowanych przepisów sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania. Skarga okazała się zasadna jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania które to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Kwestą bezsporną jest to, że skarżąca wniosek o wypłatę wyrównania renty socjalnej złożyła [...].10.2004r. We wniosku tym określiła za jaki okres domaga się wyrównania- tj. od 01.01.2003r. do 01.09.2004r. Organ I instancji rozstrzygnął w zakresie w jakim wniosek został złożony – decyzją z dnia [...] listopada 2004r. o odmowie przyznania świadczenia. Od tej decyzji- w całości - odwołała się skarżąca M.J.. Organ II instancji przyjął jako przedmiot rozstrzygnięcia okres od 01.10.2003r. do 01.09.2004r. Zgodnie z treścią art. 138§ 1 i §2 kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z zasada dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Przepis art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi zamknięty katalog decyzji, które mogą zostać podjęte w postępowaniu odwoławczym. Strona postępowania określiła w jakim zakresie postępowanie się toczy. Organ samodzielnie nie ma uprawnień ograniczać postępowanie czy też rozstrzygać w innym zakresie niż wynika z wniosku strony jeżeli jest właściwym do załatwienia w całości sprawy. Organ rozstrzygając sprawę zobowiązany jest przestrzegać swojej właściwości z tego też względu jeżeli w części wyznaczonego przez stronę zakresu żądania nie jest właściwy do załatwienia sprawy to zgodnie z treścią art. 66 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązany jest rozstrzygnąć w zakresie należącym do jego właściwości przy równoczesnym zawiadomieniu wnoszącego podanie, że w pozostałym zakresie strona winna wnieść podanie do właściwego organu. Powyższe winno znaleźć odzwierciedlenie w aktach prowadzonej sprawy. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Użyte w art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego sformułowanie "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego polegające na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ I instancji. Inny zakres oznacza nie tylko zakaz rozpatrywania w zakresie szerszym, ale również w zakresie węższym niż to uczynił organ pierwszoinstancyjny. W niniejszej sprawie organ II instancji przyjął do rozstrzygnięcia okres od 01 października 2003r. do 01 września 2004r. W treści uzasadnienia zawarto informację, że do 30 września 2003r. właściwym do załatwienia sprawy był Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej i w tym okresie skarżąca nie wystąpiła ze stosownym wnioskiem. Natomiast organ I instancji odmówił przyznania renty socjalnej od 01 stycznia 2003r. do 01 września 2004r. Decyzja organu II instancji nie objęła rozstrzygnięciem okresu 01 stycznia 2003 do 30 września 2003r. Rozpoznanie sprawy przez organ II instancji w innym zakresie niż dokonał tego organ pierwszoinstancyjny stanowi naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 15, art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tych powodów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, zatem na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 wyżej wymienionej ustawy – koszt przejazdu skarżącej do sądu i z powrotem.