II SA/Go 404/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G.K., B.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego Oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 106/2000, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98/2000, póz. 1071 ze zm.) nakazał B. i G.K. rozbiórkę obiektu budowlanego (budynku gospodarczego z wiatą) o konstrukcji drewnianej z fragmentem ściany murowanej i dachem pokrytym blachą usytuowanej na dz. nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji podał, iż z dokonanych w toku postępowania wyjaśniającego ustaleń wynikało, że przedmiotowy obiekt powstał przed 1995 rokiem bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Mając wątpliwości na skutek sprzecznych informacji dotyczących daty wybudowania wiaty (B. i G.K. oświadczyli, że obiekt wzniesiono przed rokiem 1995r., natomiast sąsiad skarżących wskazał czas powstania obiektu na lata 1995-1996), organ dokonał przesłuchania świadków i zgodnie z art. 80 KPA przyjął datę zakończenia robót przy budynku gospodarczym z wiatą na dz. nr [...] jako "po roku 1995", co uzasadnia zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. Zatem działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 powyższej ustawy, w dniu 24 maja 2004r. PINB wydał postanowienie, którym wstrzymał roboty budowlane i nałożył na B. i G.K. obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanego obiektu budowlanego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym, że zobowiązani nie dostarczyli wskazanych dokumentów w zakreślonym terminie, organ l instancji uznał, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane uzasadniające nakazanie B. i G.K. decyzją z dnia [...] września 2004r. dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Od powyższego orzeczenia PINB odwołanie wnieśli B. i G.K. podnosząc, że sporna wiata została wzniesiona przed rokiem 1995, o czym świadczą przedłożone przez nich oświadczenia osób trzecich. Oświadczyli ponadto, że nie posiadają żadnej dokumentacji fotograficznej z okresu sprzed 1995r., na której widniałaby wiata, jednakże skontaktowali się z osobami, które mogłyby potwierdzić, że została ona wzniesiona jako obiekt pomocniczy przy budowie budynku mieszkalnego. Ponadto skarżący podnieśli, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w 2001r., a wszystkie zalecenia organu I instancji w zakresie dostosowania warunków technicznych wiaty do wymogów prawa poprzez obudowanie wiaty blachą i zdjęcie z niej eternitu zostały przez nich wykonane. W związku z powyższym niezrozumiałym jest fakt nakazania przez organ I instancji dokonania rozbiórki przedmiotowej wiaty. Takie postępowanie PINB naraziło skarżących na niepotrzebne koszty, bowiem powinien on nakazać rozbiórkę obiektu już w 2001 roku, a nie stwierdzać, że jest on posadowiony legalnie. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ II instancji - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydał w oparciu o art. 138 § 1 pkt l KPA dnia 9 listopada 2004r.decyzję, którą utrzymał w mocy orzeczenie PINB. Uzasadniając swoje stanowisko WINB stwierdził, że organ I instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, do czego był zobowiązany przepisami art. 77 KPA. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób przekonywujący uzasadnił odmowę wiarygodności i mocy dowodowej niektórym dowodom i poświadczeniom przedkładanym przez skarżących oraz przyznanie jej innym. Ponadto słusznie wszczął postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanej wiaty o wymiarach 12,80 x 4,92 na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. i wobec niewykonania przez skarżących nałożonych nań obowiązków słusznie orzekł rozbiórkę w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ uznał również za niezasadny zarzut o nieuwzględnieniu przez PINB przedłożonego przez G.K. dnia [...] września 2004r. dowodu w postaci oświadczenia H.B. dotyczącego daty powstania wiaty, bowiem dowód ten został przedstawiony już po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a nawet po upływie terminu określonego przez organ I instancji na dostarczenie dokumentów umożliwiających legalizację samowolnie wybudowanej wiaty. Z ustaleniami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodzili się G. i B.K. i złożyli skargę do Sądu, wnosząc o uchylenie decyzji II instancji jako niezgodnej z prawem oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przywołują te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji, to jest fakt, iż przedmiotową wiatę wybudowali przed 1995 rokiem oraz dodatkowo to, że wydając decyzję organ I instancji nie wziął pod uwagę w ogóle faktu, że trudno było im - po upływie wielu lat - udowodnić powstanie wiaty przed rokiem 1995. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym zważył co następuje: Skargę należy uznać za niezasadną. Bezspornym w sprawie okazał się fakt wybudowania przez skarżących B. i G.K. drewniane - murowanej wiaty o wymiarach około 12,80 x 4,92 m na działce nr [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co zostało ustalone w toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego i potwierdzone protokolarnie podczas rozprawy sądowej, podczas której skarżąca G.K. podała do protokołu, że "nie występowali o pozwolenie na budowę wiaty". Na wzniesienie wolno stojącego budynku gospodarczego, wiaty i altany o powierzchni nie przekraczającej 10 m2 nie jest wymagane pozwolenie na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), jednakże każdy taki obiekt, którego powierzchnia przekracza ustawowo określone 10 m2 może zostać wybudowany dopiero po wydaniu przez właściwy organ administracji architektoniczne - budowlanej stosownego pozwolenia. Również obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, m. in. parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35 m2 , przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m2, mogą zostać wzniesione bez konieczności wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt l lit. a ustawy Prawo budowlane). W niniejszej sprawie powierzchnia spornej wiaty, wynosząca około 62 m2, znacznie przekracza wyżej wskazane wartości, w związku z czym na jej posadowienie inwestorzy winni byli uzyskać pozwolenie na budowę. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - art. 48 ust. l i 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten w powyższym brzmieniu został wprowadzony do ustawy Prawo budowlane ustawą nowelizującą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie dnia 11 lipca 2003r. Celem wprowadzenia powyższej regulacji w przepisach dotyczących spraw samowoli budowlanej było umożliwienie odejścia od orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, który nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Zatem możliwość orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej ma miejsce tylko w takiej sytuacji, gdy w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego właściwy organ stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające jego legalizację. W niniejszej sprawie pierwszorzędne znaczenie miało ustalenie daty powstania wiaty, co było niezbędne do określenia, w oparciu o które przepisy ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego winny prowadzić postępowanie administracyjne. Przedłożone przez G.K. poświadczenie z [...] lipca 2002r., podpisane przez 11 osób - w większości w sposób nieczytelny - wskazujące na powstanie wiaty przed 1994 rokiem wzbudziło po stronie organu wątpliwości, w związku z czym przeprowadził on dowód z przesłuchania niektórych świadków, którzy pouczeni o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania wycofali się z uprzednio podpisanego przez siebie powyższego poświadczenia. Zatem nie mogąc jednoznacznie ustalić, w którym roku powstała sporna wiata, w ocenie Sądu organ słusznie dał wiarę złożonym przez S.P. oświadczeniom z dnia [...] lipca 2003r. oraz [...] kwietnia 2005r., który w latach 1990 - 1995 pełnił funkcję kierownika budowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] będącego własnością G. i B.K.. Z obu w/w oświadczeń wynika, że w czasie budowy tegoż budynku sporna wiata nie istniała. Dlatego też należy przyjąć, że powstała ona dopiero po 1995r. W świetle dokonanych ustaleń nie budzi zatem żadnych wątpliwości fakt, iż przedmiotowa wiata została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej, w związku z czym w sprawie będą miały zastosowanie przepisy art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., która weszła w życie dnia l stycznia 1995r. i została następnie znowelizowana ustawami z dnia 27 marca 2003r, oraz z dnia 16 kwietnia 2004r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2004r., wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3, art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane prowadzone bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przy obiekcie budowlanym (budynku gospodarczym z wiatą) o konstrukcji drewnianej z fragmentem ściany murowanej i dachem pokrytym blachą i nałożył na inwestorów – G. i B.K., obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia: 1. zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanego obiektu budowlanego, 2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego oraz 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe postanowienie zostało wydane w celu ustalenia, czy samowolnie wybudowany obiekt spełnia wszystkie przewidziane prawem przesłanki umożliwiające zalegalizowanie go. Pomimo upływu wyznaczonego przez organ w postanowieniu terminu, inwestorzy nie wykonali nałożonych nań obowiązków, czego konsekwencją było w świetle art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, wydanie przez PINB decyzji nakazującej na podstawie art. 48 ust. 1 rozbiórkę wybudowanej bez pozwolenia na budowę wiaty. W związku z powyższym w ocenie Sądu zarówno decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2004r. nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.