II SA/Go 409/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-11-30

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska, Anna Juszczyk - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie A.K. od decyzji Burmistrza odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, mimo braku jednoznacznych dowodów na terminowe wniesienie tego odwołania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ ten naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Stwierdzono, że akta sprawy nie zawierały wystarczających dowodów pozwalających na jednoznaczne ustalenie, czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione w ustawowym terminie. Brak ten uniemożliwił sądowi ocenę, czy organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy zakończonej decyzją ostateczną, co stanowiłoby rażące naruszenie prawa i mogłoby skutkować nieważnością decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
A.K. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. odmówiono przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu oraz udział powierzchni pokoi i kuchni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. A.K. złożyła skargę do WSA, kwestionując sposób interpretacji umowy użyczenia aneksu kuchennego oraz przepisy prawa. Sąd administracyjny uchylił decyzję SKO z powodu naruszenia przepisów postępowania, stwierdzając brak dowodów na terminowe wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.),, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego Uchylić zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Burmistrz, na podstawie art. 5 ust. 1-3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po uchyleniu decyzji w trybie odwoławczym i ponownym rozpatrzeniu wniosku A.K. z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, ze względu na fakt, że rzeczywista powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez wnioskodawczynię przekracza o ponad 30 % normatywna powierzchnię określoną w art. 5 ust. 1-3 ustawy, a udział powierzchni i kuchni do powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60 %. W uzasadnieniu organ wskazał, że A.K. zajmuje wraz z mężem mieszkanie lokatorskie będące w zasobie Spółdzielni mieszkaniowej o pow. użytkowej 56 m , w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 46,10 m2 . W mieszkaniu tym stale zamieszkują i przebywają 2 osoby. Dalej wskazano, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza normatywną powierzchnię określoną w ustawie (dla 2 osób 40.00 m2). Ponieważ faktyczna powierzchnia użytkowa zajmowanego przez wnioskodawczynię lokalu wynosi 56 m2, więc w ocenie organu przekracza o 40% powierzchnię normatywną, natomiast udział powierzchni pokoi i kuchni wynosi 46,10 m2 w powierzchni użytkowej, co stanowi 82,32%. Ponadto organ odniósł się do dołączonej przez A.K. do wniosku umowy użyczenia części lokalu - 5 m2 stanowiących pomieszczenie, zwane aneksem kuchennym. Burmistrz stwierdził, że nie jest możliwe uwzględnienie przedłożonej umowy przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, gdyż przedmiotowy aneks kuchenny znajduje się bezpośrednio przed wejściem do kuchni i nie jest możliwe dostanie się do kuchni pomijając aneks, zatem wnioskodawczyni wraz z mężem mimo użyczenia części lokalu nadal z niej korzystają. Ustalono także, że osoba biorąca część lokalu w użyczenie (siostra wnioskodawczyni) została zameldowana w omawianym lokalu na pobyt czasowy od dnia [...] kwietnia 2004 r., a więc w czasie gdy rozpoczęto starania o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podczas gdy stały meldunek posiada w miejscowości [...]. gdzie zamieszkuje razem ze swoimi rodzicami. W toku postępowania wyjaśniającego, nie wskazano aby osoba użyczająca cześć lokalu mieszkalnego wspólnie stale zamieszkiwała i gospodarowała z wnioskodawczynią, która zarówno we wniosku jak i w trakcie wywiadu środowiskowego oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Odwołując się od powyższej decyzji, doręczonej w dniu 30 września 2004 r. A.K. wskazała, że nie przytoczono w niej przepisów prawa (uzasadnienia faktycznego i prawnego), na podstawie których nie uwzględniono umowy użyczenia zawartej z O.M., a wskazany w decyzji fakt, iż powierzchnia użyczona znajduje się przed wejściem do kuchni i zmusza użyczająca z korzystania z niej w celu wejścia do kuchni, jest zdaniem skarżącej interpretacją własną organu, naruszająca interes strony. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w trybie odwoławczym, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. W uzasadnieniu decyzji organ przytaczając przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał, że z akt sprawy wynika O.M. nie jest osobą stale zamieszkującą i gospodarującą ze skarżącą, mimo iż z zawartej umowy użyczenia, że A.K. użyczyła jej do bezpłatnego korzystania aneks kuchenny na czas określony do dnia [...] kwietnia 2006 r. Z wniosku skarżącej o dodatek mieszkaniowy oraz wywiadu środowiskowego wynika, że gospodarstwo domowe wnioskodawczyni jest dwuosobowe. Następnie organ odwoławczy wskazał, że dodatek mieszkaniowy może być przyznany jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%, przy czym normatywna powierzchnia lokalu zajmowanego prze dwie osoby wynosi 40,00 m2. Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jedynie cywilnoprawna umowa najmu albo podnajmu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek uwzględnienia jej treści przy obliczaniu normatywnej powierzchni mieszkania w przeliczeniu na członków gospodarstwa domowego. Zdaniem organu, skoro w przedmiotowej sprawie zawarto jedynie umowę użyczenia aneksu kuchennego, okoliczność ta nie wpływa na obliczenie powierzchni lokalu mieszkalnego wnioskodawczyni, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, która przekracza o ponad 30% powierzchnię normatywną, a udział pow. pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej jest wyższy niż 60 %. A.K. na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Negując argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 668 § 1 i 2 kodeksu cywilnego wynajmujący może oddać w bezpłatne używanie lokal bądź jego część i wejść tym samym w stosunek najmu przy zawartej umowie użyczenia, a w przedmiotowej sprawie umowa użyczenia jest nieodpłatna umową najmu. Ponadto zgłosiła zarzut, że organ rozstrzygający przy wydawaniu decyzji powinien kierować się. zgodnie z art. 65 Kc treścią, a nie wyłącznie nazwą zawartej umowy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącą.. W myśl przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazana podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn.zm.) Sąd z urzędu zwrócił uwagę na uchybienie, nie objęte zarzutami skarżącej, związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 wskazanej wyżej ustawy, podstawą wyrokowania są akta sprawy administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie organ przedstawił Sądowi niekompletne akt. Z akt spawy nie wynika jednoznacznie data i forma złożenia przez stronę odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, zwłaszcza okoliczność, czy odwołanie zostało złożone osobiście bezpośrednio do Urzędu Miejskiego, czy nadeszło drogą pocztową. Brak jest bowiem w aktach sprawy koperty, w której ewentualnie nadano odwołanie, z uwidocznioną datą stempla pocztowego, z kolei prezentata na odwołaniu wskazująca datę wpływu do Urzędu Miasta w dniu 15 października 2004 r. nie precyzuje, w jakiej formie zostało złożone pismo strony datowane na dzień [...] października 2004 r. Jednocześnie organ odwoławczy wezwany przez Sąd do przedłożenia koperty, w której przesłane zostało odwołanie skarżącej wskazał, że koperty takiej nie posiada, nie odnosząc się do kwestii sposobu złożenia tego pisma przez skarżącą. W przedmiotowej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została skarżącej doręczona w dniu 30 września 2004 r., zatem 14-o dniowy ustawowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 14 października 2004 r. Biorąc pod uwagę fakt, że odwołanie A.K. datowane na dzień 14 października 2004 r., zaopatrzone jest urzędowym potwierdzeniem daty wpływu 15 października 2004 r. niezbędne jest ustalenia faktycznej daty złożenia odwołania przez stronę. Ma to bowiem istotne znaczenie jeżeli się zważy, że obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego jest ustalenie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Uchybienie bowiem tego terminu skutkuje tym, że po pierwsze decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna, a po drugie - organ odwoławczy stwierdza wówczas w drodze ostatecznego postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji zaskarżoną decyzją organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną organu pierwszej instancji, co stanowiłoby rażące naruszenie prawa i zgodnie z treścią przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, skutkowałoby nieważnością decyzji organu II instancji. Brak w aktach administracyjnych wymienionych danych sprawie, że niemożliwe było jednoznaczne stwierdzenie przez Sąd, zachowania przez stronę omawianego terminu, a jednocześnie wykluczenie sytuacji, w której organ odwoławczy rozstrzygałby w sprawie zakończonej decyzja ostateczną. Także treść decyzji organu odwoławczego, ani innych dokumentów w sprawie nie pozwala na stwierdzenie dokonania przez ten organ jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia faktycznej daty wniesienia odwołania, a tym samym czy nie uchybiono ustawowemu terminowi wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło