II SA/Go 412/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie ze skargi R.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie zmiany nazwiska 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. odrzucić wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] r., sygn. [...]. W dniu 16 kwietnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga R.R., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie zmiany nazwiska. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku M.K. – przedstawicielki małoletniego L.R., o wyrażeniu zgody na zmianę nazwiska małoletniego L.R. z ,,R." na ,,K.". Organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W treści skargi pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. [...]. Wniosek nie został rozwinięty w treści skargi i pozbawiony był uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępnie Sąd zwraca uwagę, iż z racji nieprecyzyjnego sformułowania wniosku w treści skargi został on uznany za wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od w/w zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, www.nsa.gov.pl). Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Natomiast obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy, ogólny wywód strony nie jest w tym względzie wystarczający. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik nie podał żadnych argumentów, które uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z ryzykiem wyrządzenia znacznej szkody bądź ryzykiem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższych rozważań oraz okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia określonych w cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast na podstawie akt sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji, polegającej na zmianie nazwiska małoletniego, wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami, bądź spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Odnosząc się do wniosku wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, który interpretować należałoby w istocie jako wniosek o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności w/w decyzji, wskazać należy, że regulacja w/w rygoru zawarta jest w art. 108 k.p.a. Zgodnie z jego treścią decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, o ile spełnione są przesłanki określone w tym przepisie tj. gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wówczas klauzula o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi jeden ze składników takiej decyzji i podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych, określonych w art. 127 k.p.a. Natomiast w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma regulacji stanowiącego podstawę do uchylenia nadanego przez organ I instancji decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bądź wstrzymania natychmiastowej wykonalności nadanej w oparciu o cytowany powyżej przepis. Z powyższych względów wniosek uznać należało za niedopuszczalny i w z tego względu podlegający odrzuceniu. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.